وزیر فرهنگ اسرائیل خواستار سلب تابعیت از کارگردانان اسرائیلی برنده اسکار فیلم "NAZA"، یووال آبراهام و راچل زور شدهاست؛ این مستند درباره کشتار گسترده غیرنظامیان غزه برنده جایزه ویژه هیات داوران ونیز شد.
یکی از پرسر و صداترین و تحسینشدهترین فیلمهای جشنواره فیلم ونیز امسال NAZA است؛ فیلم جدیدِ کارگردانان اسرائیلی No Other Land، یووال آبراهام و راشل زور، و تنها مستندی که برای رقابت در بخش اصلی امسال انتخاب شدهاست.
آگهی
آگهی
در خلاصه رسمی فیلم آمده که این اثر «سازوکارهای پشت کشتار جمعی حسابشده غیرنظامیان فلسطینی در غزه به دست اسرائیل» را با جزئیات نشان میدهد.
این مستند 80 دقیقهای و بحثبرانگیز که در جریان جنگ جاری غزه، به صورت مخفیانه و شبها روی پشتبامهای تلآویو فیلمبرداری شده، شامل گفتوگو با 24 افسر اطلاعات نظامی، سرباز و افشاگر اسرائیلی است. آنها توضیح میدهند که فلسطینیها چگونه هدف قرار میگیرند؛ نکتهای که عنوان فیلم نیز به آن اشاره دارد؛ مخفف اصطلاحی نظامی که نیروهای مسلح اسرائیل برای اشاره به تعداد غیرنظامیان مورد انتظار در یک حمله هوایی در غزه به کار میبرند. این مخفف از عبارت «Nezek Agavi» گرفته شده و به معنای «خسارت جانبی» است.
در جریان مراسم اهدای جوایز روز شنبه، NAZA برنده جایزه ویژه هیات داوران شد. تنها یک روز بعد، میکی زوهر، وزیر فرهنگ اسرائیل، اعلام کرد که «فورا برای لغو تابعیت اسرائیلی» این زوج کارگردان اقدام خواهد کرد و انتقاد از اقدامات اسرائیل را مستقیما با یهودستیزی همسان دانست.
بر اساس ترجمهای که در ایکس منتشر شد، میکی زوهر فیلم NAZA را «موهن» و افتخار جشنواره فیلم ونیز را «تکاندهنده» توصیف کرد و افزود: «خودنفرتیای که در وجود این خالقان میسوزد و آنها را حاضر میکند تنها برای گرفتن تشویق از یهودستیزان سراسر جهان به میهن خود آسیب بزنند، غیرقابل درک است و مصداق خیانت به کشور است.»
زوهر در بیانیه خود چنین نوشت: «پیروزی فیلم موهن NZA [sic] در جشنواره ونیز شوکهکننده است. خودنفرتیای که در وجود این خالقان میسوزد و آنها را حاضر میکند تنها برای گرفتن تشویق از یهودستیزان سراسر جهان به میهن خود آسیب بزنند، غیرقابل درک است و مصداق خیانت به کشور است. دقیقا به همین دلیل بود که من اصلاح مهم در حوزه سینما را پیش بردم تا شهروندان اسرائیل دیگر مجبور نباشند از جیب خود هزینه آسیبزدن به سربازان ارتش اسرائیل و دولت اسرائیل را بپردازند. به عنوان وزیر فرهنگ، فورا برای لغو تابعیت اسرائیلی این خالقان منفور به دلیل خیانت به کشور اقدام خواهم کرد.»
ایتمار بن گویر، وزیر امنیت ملی تندرو اسرائیل، در ایکس خطاب به آنها نوشت: «شما ننگ و مایه شرمساری برای تمام مردم اسرائیل هستید. بروید!» او در ادامه افزود: «مطمئنم دوستانتان، یعنی دشمنان ما حماس در غزه، با آغوش باز از شما استقبال خواهند کرد.»
NAZA در اولین نمایش خود در ونیز 25 دقیقه تشویق ایستاده بیسابقه دریافت کرد. پیش از این، رکورد در اختیار فیلم غزهمحور The Voice of Hind Rajab ساخته کارگردان تونسی کوثر بن هنیه بود؛ فیلمی درباره مرگ دختر 6 سالهای که هنگام تلاش برای فرار از شهر غزه همراه خانوادهاش، با آتش نیروهای نظامی اسرائیل کشته شد. این اثر که سال گذشته در ونیز به نمایش درآمد و یکی از بهترین فیلمهای 2025 از نگاه یورونیوز کالچر بود، 22 دقیقه تشویق ایستاده را برانگیخت.
در مقابل زوهر و بن گویر، برخی از NAZA و کارگردانانش تمجید کردهاند. یوسف جبارین، نماینده پیشین پارلمان و رئیس حزب چپگرای حدش، با تبریک به کارگردانان برای دریافت جایزه، از آنها به خاطر افشای «این جنایتهای هولناک و واقعیت بیرحمانه در غزه» تشکر کرد.
علاوه بر این، روزنامه هاآرتص در سرمقالهای نوشت: «با نمایش فیلم خود در جشنواره فیلم ونیز، آبراهام و زور میکوشند اسرائیلیها را وادار کنند با چیزی روبهرو شوند که خودشان هم از آن آگاهند: این که، به بیان ملایم، لکه سیاهی بر شیوه پیشبرد جنگ اسرائیل در غزه وجود دارد.»
فیلم قبلی یووال آبراهام و راشل زور با عنوان No Other Land در سال 2024 اکران شد و به خشونت شهرکنشینان اسرائیلی علیه جوامع فلسطینی در کرانه باختری میپرداخت. این فیلم برنده اسکار بهترین مستند شد.
حماس در 7 اکتبر 2023 حملهای را علیه اسرائیل آغاز کرد. وزارت بهداشت غزه اعلام کرده که در سه سال گذشته بمبارانهای اسرائیل بیش از 73 هزار کشته بر جا گذاشتهاست. سازمانهایی از جمله عفو بینالملل، دیدهبان حقوق بشر و سازمان ملل، اقدامات اسرائیل را «نسلکشی» توصیف کردهاند؛ همچنین گزارشی که در ماه ژوئن از سوی یک کمیسیون مستقل سازمان ملل منتشر شد (منبع به زبان انگلیسی) نتیجه گرفته که «مقامات و نیروهای امنیتی اسرائیل عمدا کودکان فلسطینی را هدف قرار دادهاند که در نتیجه آن، نسلکشی و جنایات فجیع در نوار غزه و جنایات جنگی در کرانه باختری رخ دادهاست».
NAZA بر پایه گزارشهایی است که بین سالهای 2023 تا 2025 در نشریه اسرائیلی-فلسطینی +972 Magazine، رسانه عبریزبان Local Call و روزنامه گاردین منتشر شدهاست. قرار است این مستند 23 سپتامبر در جشنواره بینالمللی فیلم سنسباستین در اسپانیا و سپس 26 سپتامبر در جشنواره فیلم نیویورک به نمایش درآید.
تا زمان نگارش این گزارش، تاریخ رسمی اکران عمومی اعلام نشدهاست، اما شرکت فرانسوی MK2 Films مسئول فروش جهانی فیلم است.