پرونده ثبت سواحل نبرد نرماندی در فهرست میراث جهانی یونسکو وارد مرحله سرنوشتساز شده و تصمیم نهایی بین ۲۴ تا ۲۷ ژوئیه اعلام میشود؛ وضع این عنوان علاوه بر ارزش نمادین میتواند گردشگری را تقویت و از این میراث در معرض خطر حفاظت کند.
نزدیک به بیست سال پس از آغاز این پروژه، نرماندی در آستانه به ثمر نشستن درخواست خود برای ثبت در فهرست میراث جهانی یونسکو است. قرار است این نهاد وابسته به سازمان ملل بین ۲۴ تا ۲۷ ژوییه در چهلوهشتمین اجلاس کمیته میراث جهانی در شهر بوسان کره جنوبی تصمیم خود را اعلام کند.
در صورت پذیرش این درخواست، سواحل محل پیاده شدن نیروهای متفقین در روز دیدی به ۵۴ سایت فرانسوی که پیشتر در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شدهاند میپیوندند؛ در کنار مکانهایی چون مونسنمیشل، کاخ ورسای و کلیسای جامع شارتر. این عنوان به مکانهایی داده میشود که دارای «ارزش برجسته جهانی» شناخته میشوند و کشورها را موظف میکند از آنها حفاظت کنند.
این ثبت پنج ساحل تاریخی پیاده شدن نیروهای متفقین در ۶ ژوئن ۱۹۴۴، یعنی Utah، Omaha، Gold، Juno و Sword را در بر میگیرد، همچنین چندین سایت نمادین از جمله Pointe du Hoc، باطری آلمانی در Longues-sur-Mer، بندر مصنوعی Arromanches و شمار زیادی گورستان و یادبود نظامی را.
در ۶ ژوئن ۱۹۴۴ بیش از ۱۵۰ هزار سرباز متفقین، عمدتا آمریکایی، بریتانیایی و کانادایی، در بزرگترین عملیات آبیخاکی تاریخ در سواحل نرماندی پیاده شدند. بیش از ۴ هزار نفر از آنان در همان یک روز جان خود را از دست دادند؛ روزی که در آزادسازی اروپا از اشغال نازیها سرنوشتساز شد.
هروه مورَن، رئیس شورای منطقهای نرماندی که از سال ۲۰۰۸ مدافع این پرونده بوده، میگوید چنین ثبت جهانیای پیش از هر چیز «قدردانی عظیم» از سربازانی است که برای پایان دادن به نازیسم آمده بودند بجنگند.
فارغ از اهمیت تاریخی، ثبت در فهرست میراث جهانی یونسکو میتواند پیامدهای اقتصادی قابل توجهی هم داشته باشد. سایتهای مربوط به روز دیدی هماکنون سالانه نزدیک به یک میلیون و ۸۰۰ هزار بازدیدکننده جذب میکنند که بیش از یکسوم آنها گردشگران خارجی، بهویژه از بریتانیا، ایالات متحده و آلمان هستند.
به گفته هیات گردشگری منطقه، این حجم بازدید در سال ۲۰۲۲ حدود ۷۰۰ میلیون یورو منافع اقتصادی به همراه داشته و از بیش از ۸ هزار و ۴۰۰ شغل مستقیم و غیرمستقیم پشتیبانی کردهاست. هروه مورَن بر این باور است که ثبت در فهرست میراث جهانی میتواند شمار گردشگران را حدود ۱۵ درصد افزایش دهد.
صیانت از میراثی شکننده
چنین سطحی از به رسمیت شناخته شدن همچنین به حفاظت از میراثی کمک میکند که هر روز آسیبپذیرتر میشود. شماری از بقایای مربوط به روز دیدی، بهویژه سنگرهای خط دفاعی دیوار آتلانتیک، لاشه کشتیها و برخی تاسیسات متفقین، اکنون در معرض تهدید فرسایش ساحلی و بالا آمدن سطح دریا قرار دارند.
برای نمونه در Longues-sur-Mer، پست دیدهبانی سابق باطری آلمانی از سال ۲۰۲۵ به دلیل خطر ریزش صخره به روی عموم بسته شدهاست.
این پایگاه که میان ساحل اوماها و ساحل گولد واقع شده، بخشی از دیوار آتلانتیک بود که آلمان نازی ساخته بود. ماموریت آن گلولهباران کشتیهای متفقین هنگام نزدیک شدن به ساحل بود. با وجود بمباران بیوقفه متفقین، این موضع تا بامداد ۷ ژوئن فعال ماند و سپس نیروهای مستقر در آن خود را به ارتش آمریکا تسلیم کردند.
با این حال مدیران موزههای منطقه تاکید میکنند که ثبت در یونسکو تضمینی برای دریافت بودجه اضافی نیست. به باور آنها، برای حفظ حافظه تاریخی همچنین لازم است این سایتها دیجیتالی و بهصورت مجازی بازسازی شوند تا پس از ناپدید شدن بخشی از بقایای فیزیکی، خود تاریخ همچنان زنده بماند.
اگر ثبت این سواحل در روزهای آینده تایید شود، سواحل روز دیدی نه تنها به نمادی جهانی برای یادبود جنگ جهانی دوم بدل خواهند شد، بلکه به مکانی تبدیل میشوند که حفاظت از آن دغدغهای برای کل بشریت به رسمیت شناخته شده است.