النینوی امسال که احتمال دارد رکوردشکن باشد، میتواند بر سامانههای غذایی، تولید انرژی، اقتصادها، اکوسیستمها و رفاه انسانها تاثیر بگذارد.
دانشمندان اقلیم هشدار دادهاند که پدیده ال نینیو رسما آغاز شده است و جهان خود را برای یک سال آبوهوای بسیار شدید آماده میکند.
آگهی
آگهی
این پدیده طبیعی که هر دو تا هفت سال یک بار و به شکل نامنظم رخ میدهد، زمانی اتفاق میافتد که دمای سطح آب در بخش شرقی اقیانوس آرام به طور غیرمعمول بالا میرود.
این وضعیت میتواند دمای جهانی را بالا ببرد و زمینه را برای رویدادهای شدیدتر فراهم کند. آخرین ال نینیو از مه 2023 تا مارس 2024 رخ داد و به ثبت گرمای رکوردشکن کمک کرد؛ گرمایی که موجی از موجهای گرما، آتشسوزیهای جنگلی و سیلهای مرگبار را در سراسر جهان به راه انداخت.
پیشبینی میشود سال 2026 یکی از گرمترین سالهای ثبتشده باشد. تازهترین پیشبینی فصلی مرکز اروپایی پیشبینیهای میانمدت جوی (ECMWF) هشدار میدهد که احتمال بسیار بالاست دماها در تابستان و اوایل پاییز بالاتر از حد نرمال باشد.
اروپا همین حالا نیز یک موج گرمای مرگبار در ماه مه را پشت سر گذاشته است و هواشناسان هشدار میدهند که در روزهای پیش رو، دمای 40 درجه سانتیگراد و «شبهای گرمسیری» در سراسر مدیترانه انتظار میرود.
اما ال نینیو (که در زبان اسپانیایی به معنای «پسر» است) فقط بر دما اثر نمیگذارد.
کارشناسان موسسه آموزش آب آیاچای دلفت در هلند هشدار دادهاند که این پدیده اقلیمی میتواند اثرات زنجیرهای شدیدی داشته باشد و خشکسالی، ناامنی غذایی و حتی کمبود برق را به همراه بیاورد.
تاثیر ال نینیو بر انرژی پاک
کمبود بارش و کاهش جریان رودخانهها میتواند به کمبود گسترده برق منجر شود، به ویژه در مناطقی که برقآبی بخش مهمی از سبد انرژی را تشکیل میدهد. این وضعیت میتواند باعث افزایش هزینهها و انتشار دیاکسیدکربن شود، زیرا تامینکنندگان برق ناچار به استفاده بیشتر از گزینههای فسیلی مانند نفت و زغالسنگ میشوند.
پیش از آنکه ال نینیو شکل بگیرد، تغییرات اقلیمی همین حالا هم این سناریو را به واقعیت تبدیل کرده بود. نروژ که به دلیل شبکه گسترده سدهایش اغلب «بزرگترین باتری اروپا» خوانده میشود، به دلیل زمستانی گرم و خشک شاهد کاهش ذخایر برف خود به پایینترین سطح در دو دهه اخیر بود.
کارشناسان میگویند این وضعیت کسری حدود 25 تراواتساعت ایجاد کرده است؛ مقداری برقی که برای تامین انرژی حدود 2.5 میلیون خانه در طول یک سال کافی است و تقریبا معادل یکپنجم تولید کل برقآبی نروژ در سال گذشته به شمار میرود.
گرمای شدید همچنین میتواند تولید برق خورشیدی را به دلیل آنچه به نام پارادوکس خورشیدی شناخته میشود کاهش دهد.
یوانا ورگینی، بنیانگذار wfy24.com، پلتفرمی که دادههای آبوهوا و روندهای نوسان اقلیم را تحلیل میکند، به یورونیوز ارث میگوید: «این تصور رایجی است، اما نادرست، که هرچه آفتاب بیشتر باشد برق بیشتری تولید میشود.»
او میافزاید: «سلولهای فتوولتاییک (PV) نیمهرسانا هستند و مانند دیگر تجهیزات الکترونیکی با افزایش دما کارایی خود را از دست میدهند.»
برای هر درجه دما بالاتر از 25 درجه سانتیگراد، بازده پنلهای خورشیدی حدود 0.4 تا 0.5 درصد کاهش مییابد.
ال نینیو چه تاثیری بر امنیت غذایی خواهد گذاشت؟
آیاچای دلفت (منبع به زبان انگلیسی) در مناطقی از جهان کار میکند که مستقیما تحت تاثیر ال نینیو هستند و هشدار میدهد که کمبود غذا ممکن است در دو سال آینده تشدید شود.
برای مثال در نیکاراگوئه، احتمال دارد محصولات کلیدی مانند ذرت و لوبیا در مناطق از پیش آسیبپذیر از بین بروند و به ناامنی غذایی و از دست رفتن درآمد منجر شوند.
کمبود باران و کاهش جریان رودخانهها همچنین به این معناست که محصولات آبیاریشده در کلمبیا، شمال شرق برزیل و هند با محدودیتهای شدید روبهرو خواهند شد یا باید بیشتر به منابع آب زیرزمینی تکیه کنند؛ امری که میتواند به بهرهبرداری بیش از حد از سفرههای آب زیرزمینی بینجامد.
این مسئله برای اتحادیه اروپا نیز نگرانکننده است؛ اتحادیهای که سالانه حدود 188.6 میلیارد یورو مواد غذایی از دیگر کشورها وارد میکند. محصولات اساسی مانند گندم، ذرت و کاکائو به ویژه در برابر شکست محصول در اقلیمهای بسیار شدید آسیبپذیرند.
ال نینیو میتواند به «خشکسالیهای شدید» در اروپا دامن بزند
دیروز (17 ژوئن) روز جهانی مقابله با بیابانزایی و خشکسالی بود؛ روزی که یادآور ضرورت کاهش تخریب سرزمین و تقویت تابآوری در برابر خشکسالی است.
کارشناسان هشدار میدهند که انتظار میرود ال نینیو در سالهای 2026 و 2027 خشکسالیهای شدید جهانی را به راه بیندازد و اروپا نیز از این روند مصون نخواهد بود.
آیاچای دلفت هشدار میدهد: «پیشبینیهای هوای گرمتر و خشکتر برای هلند و سراسر اروپا خطر موجهای گرما و آتشسوزیهای جنگلی را افزایش خواهد داد؛ خطری که رویدادهای خشکسالی سالهای 2018 و 2022 نشان دادند میتواند تاثیرات قابلتوجهی بر اکوسیستمها و سلامت انسان داشته باشد.»
کاهش جریان رودخانهها در اروپا دسترسی به آب شیرین را کاهش خواهد داد و ممکن است به اعمال محدودیت بر کشاورزی و استفاده از آب برای خنککردن نیروگاهها منجر شود.
میشا ورنر، استاد تابآوری در برابر خشکسالی در بخش منابع آب و اکوسیستمها در آیاچای دلفت، میگوید: «ال نینیوی پیش رو یادآوری میکند که خشکسالی تنها یک مسئله زیستمحیطی نیست.»
او میافزاید: «خشکسالی بر نظامهای غذایی، تولید انرژی، اقتصادها، اکوسیستمها و رفاه انسان تاثیر میگذارد. ایجاد تابآوری نیازمند اقدام پیش از آن است که بحران رخ دهد.»
آیا ال نینیو نگرانیها درباره تغییرات اقلیمی را تحتالشعاع قرار میدهد؟
ورود ال نینیو توجه رسانههای سراسر جهان را برانگیخته است و تیترهای بسیاری از «سوپر ال نینیوی در راه» خبر میدهند. با این حال، این اصطلاح یک دستهبندی رسمی علمی نیست و اداره ملی اقیانوسی و جوی آمریکا (NOAA) از آن استفاده نمیکند.
دانشمندان اقلیم همچنین هشدار دادهاند که برخی مفسران به جای تمرکز بر ارتباط ال نینیو با تغییرات اقلیمی، به «همراهی با موج سوپر ال نینیو» رو آوردهاند.
پژوهشگران دانشگاه کلمبیا (منبع به زبان انگلیسی) در مقالهای تازه گفتهاند که هرچند شدت و فراوانی ال نینیو مهم است، بهویژه از این جهت که آیا این ویژگیها تحت تاثیر گرمایش جهانی تغییر کردهاند یا نه، اما موضوع مهمتر «تداوم شتاب فوقالعاده گرمایش سطح اقیانوسها» است.
برخی هواشناسان پیشبینی میکنند که یک رخداد معمولی ال نینیو به طور موقت میانگین دمای جهانی را حدود 0.1 تا 0.2 درجه سانتیگراد افزایش میدهد. این میزان به اندازه افزایش دمای ناشی از تغییرات اقلیمی انسانساخت چشمگیر نیست؛ تغییری که تاکنون دمای متوسط سطح زمین را نسبت به دوران پیشاصنعتی حدود 1.3 تا 1.5 درجه سانتیگراد بالا برده است.
فریدرکه اتو، دانشمند اقلیم در کالج امپریال لندن، میگوید: «ال نینیو یک پدیده طبیعی است. میآید و میرود. در مقابل، تغییرات اقلیمی تا زمانی که سوزاندن سوختهای فسیلی را متوقف نکنیم بدتر میشود؛ بنابراین دلیل واقعی نگرانی، خود تغییرات اقلیمی است.»