آیا متن منتشر شده تفاهم‌نامه در ایران و آمریکا با هم تطابق دارد؟

متنی که خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) به عنوان متن رسمی از این تفاهم‌نامه منتشر کرده چنین است:

آگهی

آگهی

۱. جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا و متحدین آنها در جنگ حاضر، با امضای این یادداشت تفاهم خاتمه فوری و دائمی عملیات‌های نظامی را در تمامی جبهه‌ها، از جمله در لبنان، اعلام کرده و تعهد می‌کنند از این پس هیچ جنگ یا هیچ عملیات نظامی علیه یکدیگر آغاز نکنند و از تهدید یا استفاده از زور علیه یکدیگر خودداری کنند و تمامیت ارضی و حاکمیت لبنان را تضمین کنند. توافق نهایی خاتمه دائمی جنگ در تمامی جبهه‌ها، از جمله در لبنان، و بقیه مفاد این بند را تایید خواهد کرد.

۲. جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا متعهد می‌شوند که به حاکمیت و تمامیت ارضی یکدیگر احترام بگذارند و از مداخله در امور داخلی یکدیگر خودداری کنند.

۳. جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا به انجام مذاکرات و حصول به یک توافق نهایی در مدت حداکثر ۶۰ روز، قابل تمدید با رضایت طرفین، متعهد می‌شوند.

۴. بلافاصله با امضای این یادداشت تفاهم، ایالات متحده آمریکا شروع به رفع محاصره دریایی خود و هرگونه مزاحمت یا ممانعت علیه جمهوری اسلامی ایران می‌کند، و ظرف ۳۰ روز به محاصره دریایی به طور کامل خاتمه خواهد داد. در طول این مدت، تردد کشتی‌ها متناسب با تعداد ترافیک قبل از جنگ که از سوی جمهوری اسلامی ایران برقرار می‌شود، خواهد بود. ایالات متحده آمریکا همچنین متعهد می‌شود تا ظرف ۳۰ روز پس از توافق نهایی، نیروهای نظامی خود را از حوزه پیرامونی جمهوری اسلامی ایران خارج کند.

۵. با امضای این یادداشت تفاهم، جمهوری اسلامی ایران ترتیباتی را با حداکثر تلاش خود برای عبور ایمن کشتی‌های تجاری، بدون هزینه فقط برای ۶۰ روز، از خلیج فارس به دریای عمان و بالعکس، اتخاذ خواهد کرد. تردد کشتی‌های تجاری بلافاصله آغاز، و با توجه به ضرورت رفع موانع فنی و نظامی و مین‌زدایی توسط جمهوری اسلامی ایران، ظرف ۳۰ روز برقرار خواهد شد. جمهوری اسلامی ایران با سلطنت عمان برای تعیین اداره آینده و خدمات دریایی در تنگه هرمز، مطابق با حقوق بین الملل قابل اجرا و حقوق حاکمیتی کشورهای ساحلی تنگه هرمز، گفتگو خواهند کرد و با دیگر کشورهای ساحلی خلیج فارس نیز تبادل نظر می‌کنند.

۶. ایالات متحده آمریکا متعهد می‌شود، با شرکای منطقه‌ای خود، برای بازسازی و توسعه اقتصادی جمهوری اسلامی ایران یک برنامه قطعی مورد توافق طرفین را با تامین حداقل ۳۰۰ میلیارد دلار ایجاد کند. سازوکار اجرایی‌سازی این برنامه، به عنوان بخشی از توافق نهایی ظرف ۶۰ روز نهایی خواهد شد. تمامی تائیدیه‌ها، اسقاطیه‌ها و مجوزهای مورد نیاز برای تراکنش‌های مالی مربوطه توسط ایالات متحده آمریکا ارائه خواهد شد.

۷. ایالات متحده آمریکا متعهد می‌شود به تمامی انواع تحریم‌ها علیه جمهوری اسلامی ایران، از جمله قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل متحد، قطعنامه‌های شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، و تمامی تحریم‌های یکجانبه آمریکا، اعم از اولیه و ثانویه، برابر یک برنامه زمانی مورد توافق به عنوان بخشی از توافق نهایی، خاتمه دهد. جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا به اهمیت اساسی موضوع خاتمه تحریم‌ها که در بالا ذکر شده است اذعان دارند و قصد خود را برای رسیدگی فوری به این موضوعات در مذاکرات، به منظور دستیابی به توافق متقابل در مورد آنها اظهار می‌کنند.

۸. جمهوری اسلامی ایران مجدداً تایید می‌کند که سلاح هسته‌ای تولید یا ابتیاع نخواهد کرد. جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا موافقت کرده‌اند که وضعیت مواد غنی‌شده ذخیره شده را از طریق یک سازوکار مورد توافق طرفین و مطابق با برنامه زمانی مندرج در بند ۷، حداقل به شیوه رقیق‌سازی در محل، تحت نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، حل و فصل کنند. دو طرف همچنین موافقت می‌کنند تا در مورد موضوع غنی‌سازی، و دیگر موضوعات مورد توافق دو طرف مرتبط با نیازهای هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران، بر اساس یک چارچوب رضایت‌بخش که در توافق نهایی مورد موافقت قرار خواهد گرفت، بحث کنند. توافق نهایی مفاد این بند را تایید خواهد کرد. جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا به اهمیت اساسی موضوعات هسته‌ای ذکرشده در بالا اذعان دارند و قصد خود را برای رسیدگی فوری به این موضوعات در مذاکرات، به منظور دستیابی به توافق متقابل در مورد آنها اظهار می‌کنند.

۹. جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا موافقت می‌کنند که تا زمان توافق نهایی وضعیت موجود را حفظ کنند؛ جمهوری اسلامی ایران وضع موجود را در برنامه هسته‌ای خود حفظ خواهد کرد، و ایالات متحده آمریکا هیچ تحریم‌های جدیدی علیه ایران وضع نخواهد کرد و نیروهای نظامی بیشتری را در منطقه مستقر نخواهد کرد.

۱۰. ایالات متحده آمریکا متعهد می‌شود بلافاصله با امضای این یادداشت تفاهم و تا زمان خاتمه تحریم‌ها، اسقاطیه‌های وزارت خزانه‌داری را برای صادرات نفت خام ایران، محصولات پتروشیمی و مشتقات آنها، و تمامی خدمات مرتبط شامل تراکنش‌های بانکی، بیمه‌ها، حمل و نقل و غیره صادر کند.

۱۱. ایالات متحده آمریکا متعهد می‌شود تا وجوه و دارایی‌های محدود یا مسدود شده جمهوری اسلامی ایران را با اجرای این یادداشت تفاهم به طور کامل برای استفاده در دسترس قرار دهد. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران در مورد روال مربوط به آزادسازی این وجوه در طول مذاکرات، به صورت دوجانبه توافق می‌کنند. این وجوه، چه در حساب اصلی نگهداری شوند و چه منتقل شوند، برای پرداخت به هر ذینفع نهایی که توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تعیین می‌شود، باید به طور کامل قابل استفاده شوند. ایالات متحده آمریکا متعهد می‌شود که تمامی تاییدیه ها و مجوزهای لازم را در این رابطه صادر کند.

۱۲. جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا موافقت می‌کنند تا یک سازوکار اجرایی برای نظارت بر اجرای موفق این یادداشت تفاهم و پایبندی آتی به توافق نهایی تشکیل شود.

۱۳. پس از امضای این یادداشت تفاهم و منوط به شروع اجرای بندهای ۱، ۴، ۵، ۱۰ و ۱۱ این یادداشت تفاهم و تداوم اجرای این اقدامات، جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا مذاکرات درخصوص توافق نهایی را منحصرا در مورد بقیه بندها آغاز خواهند کرد.

۱۴. توافق نهایی با یک قطعنامه الزام‌آور شورای امنیت سازمان ملل متحد تایید خواهد شد.

به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید

نسخه‌ای که آمریکا منتشر کرده است چه می‌گوید؟

از سوی دیگر ترجمه متنی متنی که پایگاه اینترنتی «اکسیوس» و سی‌ان‌ان به عنوان متن تفاهم‌نامه ارائه شده توسط مقام رسمی دولت آمریکا به رسانه‌ها منتشر کرده‌اند، به شرح زیر است:

۱. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران و متحدان آن‌ها در جنگ جاری، با امضای این یادداشت تفاهم (MOU)، پایان فوری و دائمی عملیات نظامی در تمامی جبهه‌ها، از جمله در لبنان، را اعلام می‌کنند و از این پس متعهد می‌شوند هیچ جنگ یا عملیات نظامی علیه یکدیگر آغاز نکنند، از تهدید یا توسل به زور علیه یکدیگر خودداری کنند و تمامیت ارضی و حاکمیت لبنان را تضمین نمایند. توافق نهایی، پایان دائمی جنگ در تمامی جبهه‌ها، از جمله لبنان، و سایر مفاد این بند را تأیید خواهد کرد.

۲. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران متعهد می‌شوند به حاکمیت و تمامیت ارضی یکدیگر احترام بگذارند و از مداخله در امور داخلی یکدیگر خودداری کنند.

۳. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران متعهد می‌شوند مذاکرات برای دستیابی به توافق نهایی را حداکثر ظرف ۶۰ روز به پایان برسانند؛ این مهلت با توافق متقابل قابل تمدید خواهد بود.

۴. بلافاصله پس از امضای این یادداشت تفاهم، ایالات متحده آمریکا روند رفع محاصره دریایی و هرگونه اخلال یا مانع علیه جمهوری اسلامی ایران را آغاز خواهد کرد و ظرف ۳۰ روز به‌طور کامل به این محاصره پایان خواهد داد. در این مدت، تردد کشتی‌ها متناسب با بازگشت تدریجی حجم رفت‌وآمد پیش از جنگ که از سوی جمهوری اسلامی ایران برقرار می‌شود، از سر گرفته خواهد شد. همچنین ایالات متحده متعهد می‌شود ظرف ۳۰ روز پس از امضای توافق نهایی، نیروهای خود را از مجاورت جمهوری اسلامی ایران خارج کند.

۵. با امضای این یادداشت تفاهم، جمهوری اسلامی ایران با به‌کارگیری حداکثر تلاش خود، برای مدت ۶۰ روز عبور ایمن کشتی‌های تجاری را بدون دریافت هیچ‌گونه عوارض، از خلیج فارس به دریای عمان و بالعکس فراهم خواهد کرد. تردد کشتی‌های تجاری بلافاصله آغاز می‌شود و با توجه به ضرورت رفع موانع فنی و نظامی و همچنین پاکسازی مین‌ها توسط جمهوری اسلامی ایران، حداکثر ظرف ۳۰ روز به‌طور کامل برقرار خواهد شد. جمهوری اسلامی ایران همچنین با سلطان‌نشین عمان وارد گفت‌وگو خواهد شد تا درباره نحوه مدیریت آینده و ارائه خدمات دریایی در تنگه هرمز، با مشارکت سایر کشورهای ساحلی خلیج فارس و در چارچوب حقوق بین‌الملل و حقوق حاکمیتی کشورهای ساحلی تنگه هرمز، به توافق برسد.

۶. ایالات متحده آمریکا متعهد می‌شود با همکاری شرکای منطقه‌ای، یک برنامه نهایی و مورد توافق با ارزشی دست‌کم ۳۰۰ میلیارد دلار برای بازسازی و توسعه اقتصادی جمهوری اسلامی ایران تدوین کند. سازوکار اجرای این برنامه به‌عنوان بخشی از توافق نهایی ظرف ۶۰ روز نهایی خواهد شد. ایالات متحده تمامی مجوزها، معافیت‌ها و تاییدیه‌های لازم برای انجام تراکنش‌های مالی مرتبط را صادر خواهد کرد.

۷. ایالات متحده آمریکا متعهد می‌شود تمامی انواع تحریم‌ها علیه جمهوری اسلامی ایران، از جمله قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل، قطعنامه‌های شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و تمامی تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا، اعم از اولیه و ثانویه، را بر اساس جدول زمانی مورد توافق در توافق نهایی لغو کند. جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا اهمیت اساسی موضوع رفع تحریم‌ها را به رسمیت شناخته و قصد خود را برای رسیدگی فوری به این موضوع در مذاکرات، به‌منظور دستیابی به توافق متقابل، اعلام می‌کنند.

۸. جمهوری اسلامی ایران بار دیگر تاکید می‌کند که به دنبال دستیابی یا توسعه سلاح هسته‌ای نخواهد بود. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران توافق کرده‌اند که درباره نحوه تعیین تکلیف ذخایر مواد غنی‌شده، بر اساس سازوکاری که مطابق جدول زمانی بند هفتم و با توافق متقابل تعیین خواهد شد، تصمیم‌گیری کنند؛ حداقل روش مورد نظر، کاهش غنای این مواد در داخل ایران و تحت نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی خواهد بود. دو طرف همچنین توافق کرده‌اند که درباره موضوع غنی‌سازی و سایر مسائل مورد توافق مرتبط با نیازهای هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران، بر پایه چارچوبی که در توافق نهایی مورد توافق قرار خواهد گرفت، گفت‌وگو کنند. توافق نهایی مفاد این بند را تأیید خواهد کرد. دو طرف اهمیت اساسی موضوعات هسته‌ای را به رسمیت شناخته و قصد خود را برای رسیدگی فوری به آن‌ها در مذاکرات به‌منظور دستیابی به توافق متقابل اعلام می‌کنند.

۹. تا زمان دستیابی به توافق نهایی، ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران توافق می‌کنند وضعیت موجود حفظ شود. جمهوری اسلامی ایران وضعیت فعلی برنامه هسته‌ای خود را حفظ خواهد کرد و ایالات متحده نیز هیچ تحریم جدیدی اعمال نخواهد کرد و هیچ نیروی اضافی در منطقه مستقر نخواهد ساخت.

۱۰. ایالات متحده آمریکا متعهد می‌شود بلافاصله پس از امضای این یادداشت تفاهم و تا زمان پایان کامل تحریم‌ها، وزارت خزانه‌داری آمریکا معافیت‌های لازم را برای صادرات نفت خام ایران، فرآورده‌های نفتی و مشتقات آن، و همچنین تمامی خدمات مرتبط از جمله تراکنش‌های بانکی، بیمه، حمل‌ونقل و سایر خدمات صادر کند.

۱۱. ایالات متحده آمریکا متعهد می‌شود با اجرای این یادداشت تفاهم، تمامی وجوه و دارایی‌های مسدودشده یا محدودشده جمهوری اسلامی ایران را به‌طور کامل در دسترس قرار دهد. دو طرف در جریان مذاکرات درباره سازوکار آزادسازی این دارایی‌ها به توافق خواهند رسید. این وجوه، چه در حساب‌های اولیه باقی بمانند و چه منتقل شوند، باید به‌طور کامل برای پرداخت به هر ذی‌نفع نهایی که توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تعیین شود، قابل استفاده باشند. ایالات متحده متعهد می‌شود تمامی مجوزها و تأییدیه‌های لازم را برای این منظور صادر کند.

۱۲. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران توافق می‌کنند سازوکاری اجرایی برای نظارت بر اجرای موفق این یادداشت تفاهم و همچنین پایبندی طرفین به توافق نهایی در آینده ایجاد شود.

۱۳. پس از امضای این یادداشت تفاهم و مشروط به آغاز اجرای بندهای ۱، ۴، ۵، ۱۰ و ۱۱ و تداوم اجرای آن‌ها، ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران مذاکرات درباره توافق نهایی را صرفاً در خصوص سایر بندهای این یادداشت آغاز خواهند کرد.

۱۴. توافق نهایی از طریق یک قطعنامه الزام‌آور شورای امنیت سازمان ملل متحد به تصویب خواهد رسید.

آیا متن‌های منتشرشده با یکدیگر مطابقت دارند؟

مقایسه ۱۴ بند منتشرشده توسط ایرنا با ۱۴ بندی که اکسیوس از این تفاهم‌نامه منتشر کرده است نشان می‌دهد که به طور کلی این دو نسخه با یکدیگر تطابق دارند و تفاوت چشمگیری بین این دو نسخه منتشرشده دیده نمی‌شود.

با این حال آنچه ایرنا منتشر کرده است تفاوت‌های جزئی به خصوص در زمینه ترجمه با متن منتشرشده توسط اکسیوس دارد. به عنوان مثال در متن ایرنا نام ایران در همه بندها پیش از ایالات متحده آمریکا آمده است اما در متن اکسیوس برعکس است.

در بند چهارم از متن ایرنا آمده است که «تردد کشتی‌ها متناسب با تعداد ترافیک قبل از جنگ که از سوی جمهوری اسلامی ایران برقرار می‌شود، خواهد بود.» این در حالی است که در متن منتشرشده توسط اکسیوس این مورد به این شکل فرمول‌بندی شده است: «تردد کشتی‌ها متناسب با بازگشت تدریجی حجم رفت‌وآمد پیش از جنگ که از سوی جمهوری اسلامی ایران برقرار می‌شود، از سر گرفته خواهد شد.»

در بند پنجم توافق به روایت ایرنا آمده است: «جمهوری اسلامی ایران با سلطنت عمان برای تعیین اداره آینده و خدمات دریایی در تنگه هرمز... گفتگو خواهند کرد و با دیگر کشورهای ساحلی خلیج فارس نیز تبادل نظر می‌کنند.»

این در حالی است که در متن منتشرشده توسط اکسیوس بر «مشارکت» با دیگر کشورهای حاشیه خلیج فارس تاکید شده است که بار معنایی قوی‌تری نسبت به «تبادل‌نظر» طبق روایت ایرنا دارد.

ایرنا در بند شش و هفت از «لغو» تحریم‌ها سخن گفته است. این در حالی است که در متن منتشرشده توسط اکسیوس به «معافیت‌های تحریمی» اشاره شده است.

روایت ایرنا از بند هشتم توافق به ««حداقل به شیوه رقیق‌سازی در محل» ذخایر اورانیوم غنی‌شده اشاره کرده است. این در حالی است که در متن اکسیوس ««حداقل روش مورد نظر، کاهش غنای این مواد در داخل ایران» آمده است که از نظر ترجمه با آنچه ایرنا منتشر کرده متفاوت است.

ایرنا همچنین در بند دهم به طور مشخص به «پتروشیمی» اشاره کرده است اما متن اکسیوس از «فرآورده‌های نفتی» سخن می‌گوید.

بقایی می‌گوید دو طرف هم نسخه فارسی هم نسخه انگلیسی را امضا‌ء کرده‌اند

در همین حال اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران گفته است که «متن تفاهم به فارسی و انگلیسی امضا شده است.»

او در این مورد اظهار داشت: «اگر فقط متن انگلیسی بود ممکن بود در ترجمه دچار مشکلات سلیقه‌ای شویم اما الان طرفین علاوه بر متن انگلیسی، متن فارسی را هم امضا کرده‌اند.»

با این حال متن فارسی و انگلیسی امضاءشده از سوی هر دو طرف به طور رسمی منتشر نشده و تاکنون تنها رسانه‌ها (ایرنا در ایران و اکسیوس و دیگر رسانه‌های آمریکایی در ایالات متحده) متن را به زبان رسمی کشور خودشان منتشر کرده‌اند.

اما متن انگلیسی امضا شده که مسعود پزشکیان، رئیس جمهور ایران، در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرده است، به جز جابجایی تقدم نام دو کشور ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران، با متن منتشر شده در رسانه‌های آمریکایی تطابق کاملی دارد و در نتیجه اختلاف‌های مطرح شده میان متن انگلیسی منتشر شده در رسانه‌های آمریکایی با متن رسمی منتشر شده توسط خبرگزاری جمهوری اسلامی به زبان فارسی، پا برجاست.