تلاش آمریکا برای آغاز سریع مذاکرات حساس با ایران، تنها دو روز پس از امضای توافقی که یک بازه ۶۰ روزه برای مذاکره بر سر یک توافق دائمی درباره برنامه هستهای ایران ایجاد کرده با مانع روبرو شد.
جیدی ونس، معاون رئیسجمهورس آمریکا قرار بود شامگاه جمعه با پروازی شبانه راهی اقامتگاهی کوهستانی در روستای کوچک اوبورگن در سوئیس شود تا مذاکرات فنی را با هیات ایرانی آغاز کند.
آگهی
آگهی
کارکنان دفتر او و گروه کوچکی از خبرنگاران حتی در پایگاه مشترک اندروز در حومه واشنگتن برای پرواز به سمت سوئیس گرد هم آمده بودند. همزمان، دهها مقام کاخ سفید، اعضای تیم تدارکات و خبرنگاران نیز در سوئیس حضور یافته بودند.
اما این سفر شامگاه پنجشنبه بهطور ناگهانی و دستکم تا اطلاع ثانوی لغو شد.
کاخ سفید در بیانیهای اعلام کرد که جی دی ونس که از سوی دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا مسئول هدایت مذاکرات شده است به همراه هیات همراهش برای انجام گفتگوها آماده بودند اما امکان نهایی کردن برنامهها فراهم نشد و معاون رئیسجمهوری در واشنگتن باقی ماند.
در این بیانیه آمده است: «تدارکات این مذاکرات هرگز ساده یا قابل پیشبینی نبوده است.»
دولت سوئیس نیز صبح روز جمعه اعلام کرد که مذاکره پیشبینیشده بین ایران و آمریکا در اوبورگن لغو شده است.
این خبر پس از آن منتشر شد که شبکه المیادین گزارش داد ایران به دلیل ادامه عملیات نظامی اسرائیل در لبنان، اعزام هیات خود به سوئیس را به تعویق انداخته است. این شبکه عرب زبان از نظر سیاسی به گروه حزبالله لبنان نزدیک است.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
جی دی ونس پیشتر در روز پنجشنبه نیز در نشست خبری کاخ سفید گفته بود که مطمئن نیست مذاکرات در پایان هفته برگزار شود.
او به خبرنگاران گفت: «برنامه ما رفتن به سوئیس است، اما دقیقا نمیدانم چه زمانی. فکر میکنیم مذاکرات فنی در مقطعی از این آخر هفته آغاز شود. فعلا برنامه همین است، اما ممکن است تغییر کند.»
اندکی پس از این سخنان جی دی ونس، پیاممجتبی خامنهای، رهبر ایران منتشر شد که در آن به طور مشروط از مذاکرات مستقیم با آمریکا حمایت شده است.
در این بیانیه آمده است: «بدیهی است مذاکرات حضوری که در آینده برقرار خواهد شد، به معنی پذیرش نظر دشمن نخواهد بود.»
مجتبی خامنهای در عین حال تاکید کرد که در مورد امضای تفاهمنامه با آمریکا «نظر دیگری» داشته است و مسئولیت امضای این توافق را متوجه مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری ایران دانست.
نشستی که قرار بود مراسم امضای تفاهمنامه باشد
در ابتدا انتظار میرفت که جی دی ونس برای شرکت در مراسم رسمی امضای تفاهمنامه به سوئیس سفر کند. اما با پیشدستی دونالد ترامپ که چهارشنبه شب این سند را در جریان ضیافت مجللی در کاخ ورسای و در حضور امانوئل ماکرون، رئیسجمهوری فرانسه امضا کرد ایفای نقش جی دی ونس در امضای تفاهمنامه منتفی شد.
در این تفاهمنامه ایران و آمریکا بازهای ۶۰ روزه برای مذاکره بر سر جزئیات توافق نهایی با یکدیگر خواهند داشت. سرنوشت برنامه هستهای ایران و ذخایر اورانیوم غنیشده ایران باید در چارچوب همین مذاکرات مشخص شود.
قمار سیاسی برای ونس
نتیجه مذاکرات با ایران در دو ماه آینده برای جی دی ونس که از او بهعنوان یکی از نامزدهای احتمالی انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۸ آمریکا یاد میشود، اهمیت زیادی خواهد داشت. این مذاکرات به نوعی میتواند آینده سیاسی معاون دونالد ترامپ را در رقابت احتمالیاش با مارکو روبیو، وزیر خارجه تعیین کند.
نگاه منفی جی دی ونس به جنگهای خارجی، بخش مهمی از هویت سیاسی او بوده است. او اما اکنون به اصلیترین مدافع پایان دادن به جنگ با ایران از طریق مذاکره تبدیل شده است. رویکردی که بسیاری از دموکراتها آن را اقدامی خام و نسنجیده میدانند. در همین حال، برخی جمهوریخواهان تندرو نیز از حمایت ترامپ از توافقی که ممکن است میلیاردها دلار در اختیار ایران قرار دهد، بهشدت نگران هستند.