استفاده از اینترنت محور مطالعهای بود که موسسه رفتارهای اعتیادی و وابستگیها (آیکَد) در روز دفاع ملی ۲۰۲۵ در میان جوانان انجام داد.
یک مطالعه «موسسه رفتارهای اعتیادی و وابستگیها»ی پرتغال (آیکاد ICAD) نشان میدهد جوانان ۱۸ ساله زمان بیشتری را در اینترنت، بهویژه در شبکههای اجتماعی، میگذرانند.
این نتایج بر پایه پرسشنامهای به دست آمده که از جوانان شرکتکننده در «روز دفاع ملی ۲۰۲۵» تکمیل شده است.
اکثریت جوانان (۶۰ درصد) به طور متوسط روزانه چهار ساعت یا بیشتر از اینترنت استفاده میکنند و استفاده شدید (پنج ساعت یا بیشتر) نسبت به سالهای پیش افزایش یافته است.
در جمعبندی این مطالعه آمده است: «خودِ این شاخص به تنهایی به معنای مشکل نیست، بلکه نشاندهنده نوعی زیست همزمان در جهان فیزیکی و جهان مجازی است که اغلب بههم پیوستهاند و شکلهای تازهای از بودن، رفتار و هویت را رقم میزنند.»
شبکههای اجتماعی پرکاربردترین پلتفرمها در میان جوانان هستند و تلفن همراه ابزار اصلی دسترسی به آنها است. با این حال، اکثریت پاسخدهندگان، نزدیک به ۴۵ درصد، میگویند حدود دو تا سه ساعت در پلتفرمهایی مانند TikTok, Facebook و اینستاگرام وقت صرف میکنند. ۱۳ درصد از جوانان گفتهاند حدود شش ساعت یا بیشتر در شبکههای اجتماعی حضور دارند.
علاوه بر شبکههای اجتماعی، جستوجوهای آنلاین برای خواندن یا درس خواندن، بازی (از جمله شرطبندی) و تماشای فیلمها، ویدیوها و آموزشها از دیگر عواملی هستند که به افزایش زمان حضور جوانان در اینترنت کمک میکنند.
در خور توجه است که در سال ۲۰۲۵، ۹۹ درصد جوانان شرکتکننده گفتهاند پیش از ۱۶ سالگی استفاده از اینترنت را آغاز کردهاند و ۳۹ درصد نیز پیش از ۱۰ سالگی وارد اینترنت شدهاند.
این داده بهویژه مهم است، زیرا این درصد پیوسته در حال افزایش است و نشان میدهد اینترنت هر چه زودتر وارد زندگی افراد میشود. مطالعه تاکید میکند که این افزایش در میان دختران اندکی محسوستر از پسران است.
به نظر میرسد دختران زمان بیشتری را در شبکههای اجتماعی یا برای جستوجوی آنلاین صرف میکنند، در حالی که پسران بیشتر وقت خود را صرف بازی میکنند.
در مورد بازیهای آنلاین پولی نیز میزان استفاده جوانان قابل توجه است؛ ۱۷ درصد از جوانان ۱۸ ساله (۳۰ درصد پسران و ۵ درصد دختران) در سایتهای شرطبندی آنلاین بازی میکنند.
مشکلات مرتبط با استفاده از اینترنت
استفاده بیش از حد از اینترنت با مشکلات گوناگونی، بهویژه در میان نوجوانان، همراه است. به همین دلیل، مطالعه آیکاد تلاش کرده است بداند در نمونه مورد بررسی آیا این مشکلات تجربه شدهاند یا نه؛ مشکلاتی مانند افت عملکرد در مدرسه یا محل کار، مشکلات سلامتی که نیاز به مراجعه پزشکی داشتهاند، مشکلات رفتاری در خانه، مشکلات مالی، رفتارهای خشونتآمیز یا هنجارشکن، روابط جنسی بدون استفاده از کاندوم و وضعیتهای ناخوشایند عاطفی.
به طور کلی، ۳۵ درصد از جوانان گفتهاند در ۱۲ ماه پیش از انجام این پرسشنامه دستکم یکی از این هفت مشکل را تجربه کردهاند.
رایجترین نوع مشکل، که ۲۰ درصد به آن اشاره کردهاند، وضعیتهای ناخوشایند عاطفی مانند بیانگیزگی، غم، نارضایتی، تنهایی و اضطراب بوده است و پس از آن افت عملکرد در مدرسه یا محل کار با ۱۷ درصد قرار دارد.
این مطالعه با یکی از موضوعات اصلی در سطح سیاستگذاری اتحادیه اروپا درباره استفاده جوانان و کودکان از شبکههای اجتماعی همراستا است.
در گزارشی از سازمان جهانی بهداشت (سازمان بهداشت جهانی) که اوایل سال گذشته منتشر شد، غلبه جهان دیجیتال بر زندگی جوانان به عنوان یکی از عوامل اصلی گسترش تنهایی در سطح جهان معرفی شده بود.
زمان طولانی استفاده از صفحهنمایشها با کاهش فعالیت بدنی و اختلال در کیفیت خواب، همچنین با اضطراب، افسردگی، استرس و انزوای اجتماعی مرتبط دانسته میشود.
طرحهای بریتانیا برای ممنوع کردن دسترسی نوجوانان به شبکههای اجتماعی بحثی را که در سراسر اروپا جریان دارد دوباره شعلهور کرده است. کشورهایی مانند فرانسه، اسپانیا، اتریش، یونان و دانمارک در حال بررسی تدابیری برای محدود کردن دسترسی افراد زیر سن قانونی هستند؛ نگرانیهایی که از آزار اینترنتی و ماهیت اعتیادآور طراحی این پلتفرمها تا تراژدیهایی مانند خودکشی و خودآسیبزنی کودکان را در بر میگیرد.