دولت دونالد ترامپ تلاش میکند درگیری نظامی با ایران را دستکم تا انتخابات میاندورهای کنگره در سوم نوامبر (۱۲ آبان) مهار کند تا جنگ به موضوعی غالب در کارزار انتخاباتی برای جمهوریخواهان تبدیل نشود.
رویترز به نقل از چهار فرد مطلع از گفتوگوهای داخلی دولت آمریکا گزارش داده است که مقامهای کاخ سفید در عین حال احتمال افزایش اقدامات نظامی پس از انتخابات را بررسی میکنند، هرچند برای آنها بازگشت به یک جنگ تمامعیار هنوز قطعی نیست.
آگهی
آگهی
بر اساس این گزارش دولت آمریکا در شرایط فعلی قصد دارد به جای تشدید فوری عملیات نظامی، فشار اقتصادی بر ایران را افزایش دهد تا تهران را به پذیرش اعطای امتیازها در مذاکرات احتمالی آینده وادار کند. یکی از مقامهای کاخ سفید در اینباره گفته است که واشنگتن همچنان فشار بر ایران را حفظ میکند اما انتخابات نوامبر برای دولت اولویت دارد.
چهار منبع مطلع که رویترز با آنها گفتوگو کرده است، حفظ سطح درگیری در حدی کنترلشده تا زمان انتخابات را برای جلوگیری از تاثیر منفی جنگ بر موقعیت جمهوریخواهان در انتخابات مجلس نمایندگان و سنا مهم دانستهاند. جمهوریخواهان در هر دو مجلس اکثریت شکنندهای دارند.
بر اساس نظرسنجی مشترک رویترز و ایپسوس در اواخر ماه اوت، تنها ۳۱ درصد آمریکاییها از جنگ با ایران حمایت کردهاند و ۶۳ درصد با آن مخالف بودهاند. افزایش قیمت بنزین نیز از جمله موضوعاتی است که نارضایتی رایدهندگان را افزایش داده است.
به گفته منابع رویترز یک توقف یا کاهش موقت عملیات نظامی همچنین میتواند به ارتش آمریکا فرصت دهد ذخایر مهمات خود را که در ماههای گذشته بهشدت کاهش یافته است، دوباره تامین کند.
با این حال، تلاش دولت ترامپ برای حفظ سطح پایینتر درگیری با دشواری بیشتری روبهرو شده است. اگرچه شدت جنگ همچنان کمتر از درگیریهای بهار یا موج تشدید خشونتها در میانه تابستان است، ایران و آمریکا در روزهای اخیر بار دیگر حملات متقابل انجام دادهاند.
تحلیلگران به رویترز گفتهاند رهبران ایران که پس از ماهها ایجاد اختلال در رفتوآمد کشتیها در تنگه هرمز با ناآرامی داخلی محدودی مواجه بودهاند، احتمالا حملات دورهای علیه اهداف آمریکا و متحدانش در کشورهای عربی خلیج فارس را ادامه خواهند داد. این اهداف میتواند شامل پایگاههای نظامی، کشتیها و زیرساختهای انرژی باشد.
در چنین شرایطی، آمریکا برای پاسخ دادن به حملات ایران تحت فشار قرار خواهد گرفت و این روند میتواند به یک چرخه تشدید تنش منجر شود؛ چرخهای که در نهایت دو طرف را بار دیگر به سمت یک جنگ هوایی تمامعیار سوق دهد.
در آخر هفته، آمریکا موشکاندازهای ایران در جزیره لارک را هدف قرار داد و ایران در پاسخ موشکهایی به سوی اردن و امارات عربی متحده شلیک کرد. آمریکا روز سهشنبه نیز اهداف بیشتری را در اطراف تنگه هرمز هدف قرار داد؛ حملاتی که به نوشته رویترز بزرگترین موج درگیری از ماه ژوییه تاکنون بود و به کشته شدن نیروهای نظامی و غیرنظامیان در ایران انجامید.
باربارا لیف، مقام ارشد پیشین وزارت خارجه آمریکا در امور خاورمیانه در دولت جو بایدن، گفته است ایران انگیزه زیادی برای برهم زدن وضعیت موسوم به «آرامش» دارد زیرا این آرامش واقعی نیست و هدف اعلامشده دولت ترامپ افزایش شدید فشار اقتصادی بر ایران است.
ترامپ؛ متغیر غیرقابل پیشبینی
به نوشته رویترز، خود دونالد ترامپ نیز یکی از متغیرهای غیرقابل پیشبینی در این معادله است.
بر اساس نظرسنجیهای رویترز و ایپسوس، میزان رضایت از عملکرد ترامپ از زمان آغاز جنگ از ۴۰ درصد به ۳۳ درصد کاهش یافته است. منابع رویترز میگویند ترامپ در حال حاضر خواهان تشدید درگیری نیست اما سابقه او در تغییر موضع سریع و واکنش به تحولات میتواند مسیر جنگ را تغییر دهد.
ترامپ روز سهشنبه پس از حملات اخیر آمریکا تهدید کرد که اگر ایران دست به اقدام تلافیجویانه بزند، واشنگتن در سطحی بسیار شدیدتر پاسخ خواهد داد.
او روز چهارشنبه با این حال گفت انتظار ندارد عملیات نظامی جدید مدت زیادی ادامه پیدا کند و بار دیگر تاکید کرد که انتخابات پیشرو در راهبرد دولت او درباره ایران نقشی ندارد.
ترامپ در کاخ سفید گفت که خودش نامزد انتخابات نیست و جمهوریخواهان در انتخابات شرکت میکنند اما او از حزب خود حمایت خواهد کرد. او در عین حال گفت جمهوریخواهان به این موضوع احترام میگذارند که دولتش اجازه نخواهد داد ایران به سلاح هستهای دست پیدا کند.
محدودیتهای نظامی و سیاسی
با ورود جنگ به هفتمین ماه، دولت ترامپ بیش از گذشته با محدودیتهای لجستیکی و سیاسی مواجه شده است. یکی از مقامهای ارشد کاخ سفید به رویترز گفته است «جدول زمانی تغییر کرده» و مقام دیگری نیز گفته است «تقویم زمانی در حال هدایت سیاست ایران است».
رویترز در ماه اوت گزارش داده بود که ارتش آمریکا تقریبا تمام ذخیره برخی موشکهای دقیق خود را مصرف کرده است. همچنین واشنگتنپست گزارش داده بود که فرماندهان ارتش، نیروی دریایی و نیروی هوایی آمریکا در ارزیابی مکتوبی به وزیر دفاع هشدار دادهاند ادامه جنگ پایدار نیست و آمادگی نظامی آمریکا را در دیگر مناطق کاهش خواهد داد.
پنتاگون در مقابل اعلام کرده است که ارتش آمریکا «هر آنچه برای اجرای ماموریت خود نیاز دارد» در اختیار دارد.
همزمان، دولت آمریکا در هفتههای اخیر تلاش برای منزوی کردن اقتصادی ایران را افزایش داده است. واشنگتن کشورهایی را که با ایران تجارت میکنند به تحریمهای سنگین تهدید کرده و محاصره خود در تنگه هرمز را نیز ادامه داده است.
با این حال، تحلیلگران و مقامهای آمریکایی معتقدند این راهبرد نیز محدودیتهایی دارد. ایران دههها تحت تحریمهای آمریکا و دیگر کشورها قرار داشته و اگرچه این تحریمها آسیب قابلتوجهی به اقتصاد ایران وارد کردهاند، نتوانستهاند رهبران جمهوری اسلامی را از سیاستهای خود بازدارند.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، نیز هشدار داده است که فشار اقتصادی ممکن است ایران را به واکنش نظامی وادار کند و در نتیجه کارزار اقتصادی واشنگتن خود به عاملی برای تشدید درگیری تبدیل شود.
از سوی دیگر، برخی قدرتهای بزرگ از جمله چین به تلاش واشنگتن برای منزوی کردن ایران نپیوستهاند و همین موضوع درباره میزان اثربخشی راهبرد جدید آمریکا تردیدهایی ایجاد کرده است.
«الکس پلیساس، پژوهشگر ارشد شورای آتلانتیک گفته است که هدف بسته جدید تحریمها افزودن فشار اقتصادی در کنار فشار ناشی از محاصره برای وادار کردن ایران به بازگشت به میز مذاکره است؛ اقدامی که دولت آمریکا آن را گزینه بهتری نسبت به بازگشت به عملیات نظامی تشخیص داده است.»