با اوج گرفتن محبوبیت فناوریهای پرورش غذا در فضا، دان پتیت فضانورد ناسا جزئیات بیشتری از سرگرمی کشاورزی فضایی خود را بازگو میکند.
فضانورد ناسا دان پتیت به تازگی تصویری از یک جسم عجیب، بنفش و تخممرغی شکل با «شاخههایی شبیه شاخک» از ایستگاه فضایی بینالمللی (ISS) در شبکه اجتماعی ایکس به اشتراک گذاشته است.
شاید در نگاه اول آن را موجودی فضایی تصور کنید اما در واقع فقط سیبزمینی است که پتیت در فضا پرورش داده است.
اگرچه این رنگ چندان رایج نیست، اما سیبزمینیها میتوانند بنفش باشند، عمدتا به دلیل سطح بالای آنتوسیانینها.
پتیت در یکی از پستهایش در ایکس، جزئیات بیشتری از سرگرمی خود برای کشت غذا در فضا را توضیح داده است.
پتیت گفت: «Spudnik-1، یک سیبزمینی در حال گردش به دور زمین در ایستگاه فضایی بینالمللی است. در ماموریت اعزامی ۷۲ چند سیبزمینی برای باغ فضاییام با خود آوردم؛ کاری که در وقتهای استراحتم انجام میدادم. این یک سیبزمینی بنفش در مراحل اولیه است که روی آن تکهای چسب قلابدار ولکرو گذاشتهام تا در تراریوم نور رشد دستسازم ثابت بماند.»
او افزود: «سیبزمینی یکی از کارامدترین گیاهان از نظر نسبت ارزش غذایی خوراکی به کل جرم گیاه از جمله ریشهها است. همان طور که اندی ویر در کتاب/فیلم «مریخی» به آن اشاره کرده، سیبزمینی در آینده نیز جای خود را در اکتشافات فضایی خواهد داشت. برای همین فکر کردم بهتر است از همین حالا شروع کنم.»
پتیت از چهار سفر فضایی خود از نخستین ماموریتش در سال ۲۰۰۲ تاکنون که در مجموع ۵۹۰ روز را در مدار گذرانده، عکسهای بسیاری ثبت کرده است.
برخی از این عکسها شامل دنبالهدارهایی مانند C/2023 A3 و C/2024 G3 و همچنین نماهایی از شفق قطبی از فضا از جمله شفق اکتبر ۲۰۲۴ میشود.
رونق کشت غذا در فضا
توسعه فناوری برای کشت غذا در فضا به ویژه در مریخ و ماه در چند سال اخیر به یکی از محورهای مهم فعالیت شماری از آژانسهای فضایی تبدیل شده است.
این نهادها شامل ناسا، آژانس فضایی اروپا (ESA)، مرکز هوافضای آلمان (DLR) و آژانس اکتشافات هوافضای ژاپن (JAXA) در کنار چند سازمان دیگر میشود.
هدف اصلی این تلاشها امکان اجرای ماموریتهای طولانیمدت به مریخ و ماه و همچنین ایجاد سکونتگاههای دائمی است؛ جایی که ارسال تمام غذای مورد نیاز از زمین عملا غیرممکن خواهد بود.
ناسا پیشتر با استفاده از فناوریهای کشاورزی فضایی خود در قالب برنامههای «وجی (Veggie)» و «زیستگاه پیشرفته گیاهان (APH)» با موفقیت کاهو و دیگر سبزیهای برگی و همچنین انواع فلفل را پرورش داده است.
در مقابل، تمرکز آژانس فضایی اروپا بیشتر بر سامانههای زیستبازآفرین است که شامل تولید غذا از ریزسازوارهها و سلولهای بنیادی و همچنین غذاهای کشتشده در آزمایشگاه میشود.
مرکز هوافضای آلمان نیز بر فناوری گلخانههای خودکار تمرکز دارد و از آن برای پیشبرد کشاورزی فضایی و همچنین انجام مطالعات در جنوبگان استفاده میکند.
برخی از فناوریهای کلیدی شامل هیدروپونیک است که در آن گیاهان به جای خاک در آب سرشار از مواد مغذی کشت میشوند، و نیز بیوراکتورهایی که تخمیر مخمر یا باکتری را به پروتئین تبدیل میکنند.