شبکههای اجتماعی بهویژه تیکتاک پر از اطلاعات نادرست درباره سلامت روان است و برای جوانانی که هرچه بیشتر برای تشخیص به این فضا میاورند خطرساز شده است.
یک پژوهش جدید نشان میدهد بیش از نیمی از مطالب شبکههای اجتماعی درباره سلامت روان و نورودیورجنس حاوی اطلاعات نادرست است، به ویژه در تیکتاک.
بررسی ۵ هزار مطلب در شبکههای اجتماعی درباره اوتیسم، اختلال کمتوجهی و بیشفعالی (ADHD)، اسکیزوفرنی، اختلال دوقطبی، افسردگی، اختلالات خوردن، اختلال وسواس فکریعملی (OCD)، اضطراب و فوبیاها نشان داد تا ۵۶ درصد آنها اغلب نادرست یا بدون پشتوانه است.
پژوهشگران دریافتند مطالب مرتبط با نورودیورجنس، مانند اوتیسم و ADHD، نسبت به هر موضوع دیگر مرتبط با سلامت روان، سطح بالاتری از اطلاعات نادرست دارند.
الینور چتبورن، نویسنده همکار این مطالعه در دانشگاه ایست آنگلیا در انگلستان، گفت: «کار ما نشان داد میزان اطلاعات نادرست در شبکههای اجتماعی میتواند تا ۵۶ درصد برسد. این موضوع نشان میدهد ویدیوهای جذاب چقدر راحت میتوانند در فضای آنلاین گسترده شوند، حتی وقتی اطلاعات آنها همیشه دقیق نیست.»
پژوهشگران ۲۷ مطالعه را که به بررسی دقت اطلاعات مربوط به سلامت روان و نورودیورجنس در پلتفرمهای مختلفی از جمله یوتیوب، تیکتاک، فیسبوک، اینستاگرام و اکس میپرداخت، تحلیل کردند.
در ۱۷ مورد از ۲۷ مطالعه، گزارش شده بود که اطلاعات نادرست وجود دارد و این میزان در پلتفرمها و موضوعات مختلف بسیار متغیر بود؛ از صفر درصد در ویدیوهای مربوط به اضطراب و افسردگی در یوتیوب کیدز تا ۵۶٫۹۲ درصد در ویدیوهای مرتبط با ترس از محیط بسته در MRI در یوتیوب.
این تحقیق نشان داد میزان اطلاعات نادرست در تیکتاک به طور مداوم بالاتر از سایر پلتفرمهاست؛ از جمله شیوع ۵۲ درصدی برای ویدیوهای مرتبط با ADHD در تیکتاک و ۴۱ درصدی برای ویدیوهای مرتبط با اوتیسم در این پلتفرم.
در مقایسه، میانگین اطلاعات نادرست در یوتیوب ۲۲ درصد و در فیسبوک کمی کمتر از ۱۵ درصد بود.
چتبورن گفت شبکههای اجتماعی به محل مهمی تبدیل شدهاند که بسیاری از جوانان برای کسب اطلاعات درباره سلامت روان به آن مراجعه میکنند و محتوای گمراهکننده میتواند خیلی سریع پخش شود، به ویژه زمانی که منابع قابل دسترس و قابل اعتماد وجود نداشته باشد.
چه کسانی مخاطب این محتوا هستند؟
به گفته سازمان جهانی بهداشت، یک نفر از هر هفت نفر در گروه سنی ۱۰ تا ۱۹ سال دچار یک اختلال روانی است؛ وضعیتی که ۱۵ درصد بار بیماری جهانی در این گروه سنی را تشکیل میدهد. افسردگی، اضطراب و اختلالات رفتاری از مهمترین علل بیماری و ناتوانی در میان نوجوانان هستند.
به گفته نویسندگان این مطالعه، بسیاری از جوانان اکنون برای فهمیدن علائم خود و احتمال تشخیص بیماری، به این پلتفرمها رجوع میکنند.
چتبورن گفت محتوای تیکتاک با این روند مرتبط شده است که جوانان بیش از گذشته باور کنند ممکن است دچار اختلالات سلامت روان یا شرایط نوروتکاملی باشند.
نویسندگان تاکید کردند هرچند چنین پرسشگری میتواند نقطه شروع مفیدی باشد، اما باید به ارزیابی بالینی درست توسط یک متخصص منجر شود. آنها هشدار دادند اطلاعات نادرست این خطر را دارد که رفتارهای عادی را بیمارگونه جلوه دهد و سوءتفاهم درباره شرایط جدی را تشدید کند.
پیامدها فقط به تشخیص اشتباه محدود نمیشود. چتبورن افزود وقتی ایدههای نادرست پخش میشود، میتواند به دامنزدن به انگ اجتماعی منجر شود و باعث شود افراد وقتی واقعا نیاز به کمک دارند، کمتر برای دریافت حمایت قدم پیش بگذارند.
وقتی افراد با توصیههای گمراهکننده درباره روشهای درمانی روبهرو میشوند، به ویژه درمانهایی که پشتوانه علمی ندارند، این موضوع میتواند دریافت مراقبت مناسب را به تاخیر بیندازد.