این اقدام تنها چند ساعت پس از تبادل حملات نظامی میان آمریکا و ایران صورت گرفت. حملات اسرائیل و آمریکا در ژوئن سال گذشته، بهشدت به تأسیسات غنیسازی ایران آسیب زد، اما بخش زیادی از اورانیوم غنیشده، از جمله ذخایر نزدیک به سطح تسلیحاتی، احتمالا دست نخورده باقی مانده است.
شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی متشکل از نمایندگان ۳۵ کشور عضو، روز چهارشنبه دهم ژوئن (۲۰ خرداد ۱۴۰۵) قطعنامهای با حمایت آمریکا به تصویب رساند و از ایران خواست تا ذخایر اورانیوم غنیشده باقیمانده خود را اعلام کند و به بازرسان اجازه دهد آنها را راستیآزمایی کنند.
آگهی
آگهی
ایران هنوز درباره سرنوشت این مواد به آژانس بینالمللی انرژی اتمی اطلاع نداده و اجازه نداده است بازرسان آژانس به سایتهای بمبارانشده بازگردند و آنها را بررسی کنند.
آمریکا از حامیان اصلی و پیشبرنده اصلی این قطعنامه بود، اما ایران آن را «سرپوش گذاشتن بر تجاوز نظامی» توصیف کرد و یادآور شد که پیش از حملات، بازرسان به این سایتها دسترسی داشتهاند.
متن این قطعنامه که از سوی ایالات متحده، بریتانیا، فرانسه و آلمان تهیه و ارائه شده بود، با ۲۱ رأی موافق، ۳ رأی مخالف و ۱۰ رأی ممتنع به تصویب رسید. به گفته دیپلماتهای حاضر در جلسه غیرعلنی امروز، کشورهای مخالف روسیه، چین و نیجر بودند.
این قطعنامه میگوید ایران باید «اطلاعات کامل درباره موجودی مواد هستهای را در اختیار آژانس قرار دهد» و همچنین دسترسی لازم را بدون تاخیر برای راستیآزمایی این اطلاعات به آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) فراهم کند.
واکنش تند ایران به قطعنامه
کاظم غریبآبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران، پیش از رأیگیری شورای حکام در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «حملات رژیم اسرائیل و آمریکا به تاسیسات هستهای ایران، فعالیتهای راستیآزمایی را متوقف کرد و بازرسان آژانس را به دلایل امنیتی مجبور به ترک ایران کرد.»
کاظم غریبآبادی افزود: «اکنون آمریکا تلاش میکند پیامدهای حمله غیرقانونی خود را به پروندهای علیه جمهوری اسلامی ایران تبدیل کند.»
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
نمایندگی ایران در آژانس بینالمللی انرژی اتمی پیش از رایگیری به شورای حکام هشدار داده بود که این شورا باید در «مسیر پیش رو محتاط باشد.»
ایران از قطعنامههای صادرشده علیه خود بهشدت ناراضی است و در گذشته نیز در واکنش به چنین قطعنامههایی، فعالیتهای هستهای خود را افزایش داده یا همکاری با آژانس را کاهش داده است.
ایالات متحده و ایران در حال مذاکره برای تمدید آتشبس و فراهم کردن زمینه گفتوگوهای گستردهتر درباره موضوعاتی از جمله برنامه هستهای ایران هستند.
فضای گفتوگوها پرتنش به نظر میرسد
با وجود اینکه دونالد ترامپ،رئیس جمهوری آمریکا، طی ماههای گذشته بارها گفته بود دو طرف به یک توافق اولیه نزدیک هستند، اما اکنون بهنظر میرسد که او از روند مذاکرات ناراضی است. او روز چهارشنبه در یک پست شبکه اجتماعی نوشت: «ایران فقط حرف میزند و عمل نمیکند.»
او افزود: «آنها [ایرانیها] بیش از حد برای توافقی که میتوانست به نفعشان باشد وقت تلف کردند و حالا باید تاوان آن را بدهند!!!»
به فیسبوک یورونیوز فارسی بپیوندید
آقای ترامپ گفته است ایران نباید به سلاح هستهای دست پیدا کند، و ایران نیز تاکید کرده که هرگز به دنبال آن نخواهد بود.
اکنون یکی از اهداف اصلی ترامپ خارج کردن اورانیوم غنیشده ایران است. بر اساس برآوردهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) ایران تا پیش از نخستین حملات اسرائیل در ۱۳ ژوئن سال گذشته حدود ۴۴۰.۹ کیلوگرم اورانیوم غنیشده تا سطح ۶۰ درصد در اختیار داشته است. این درصد از سطح غنیسازی تنها یک گام با حدود ۹۰ درصد (سطح مورد نیاز برای سلاح هستهای) فاصله دارد.
بر اساس معیارهای آژانس، این مقدار در صورت غنیسازی بیشتر برای ساخت ۱۰ سلاح هستهای کافی است. اما اینکه چه مقدار از آن باقی مانده، هنوز مشخص نیست.