مجارستان هفتههاست درگیر ماجرای کشف پیکر دو سرباز «ورماخت» یا همان ارتش آلمان در دوران رایش سوم است که به همراه یک موتور جنگ جهانی دوم در بستر دانوب پیدا شده؛ یورونیوز با کارشناسان محلی درباره این پرونده گفتوگو کرده است.
پایین آمدن غیرمعمول سطح آب دانوب در بوداپست، آثاری را آشکار کرده است که بیش از ۸۰ سال در بستر رودخانه پنهان مانده بودند. در میان این آثار، بقایای دو سرباز آلمانی دوران جنگ جهانی دوم، پلاکهای هویت نظامی آنها و یک موتورسیکلت نظامی DKW مدفون در گل و لای نیز وجود دارد.
برای دههها، سرنوشت این دو سرباز نامعلوم بود. آنها در فهرست مفقودین قرار داشتند و هیچ اطلاعاتی درباره محل یا نحوه مرگ آنها وجود نداشت. اکنون، کشف بقایای آنها و پلاکهای هویتشان میتواند به شناسایی هویت آنها کمک کند.
در دوران جنگ جهانی دوم، پلاکهای هویت نظامی برای شناسایی سربازان کشتهشده طراحی شده بودند. هر پلاک دارای یک شماره منحصر به فرد بود و پس از مرگ سرباز، میتوانست به دو قسمت تقسیم شود. یک نیمه آن با جسد باقی میماند و نیمه دیگر برای ثبت مرگ و اطلاع به بستگان به مقامات مربوطه ارسال میشد.
نوربرت هامبوخ، مدیر گورستان جنگی آلمان واقع در شهر بوداورس مجارستان میگوید: «وقتی سربازی کشته میشد، رفقایش پلاک هویت او را میشکستند. قسمت بالایی با دو سوراخ نزد سرباز میماند و رفقایش قسمت پایینی را برداشته و به دفتر مرکزی میفرستادند.»
با این وجود پیدا کردن یک پلاک شناسایی در کنار بقایای انسانی، هویت فرد را به طور خودکار مشخص نمیکند؛ اگرچه که محل دقیق کشف پلاک میتواند سرنخ مهمی ارائه دهد.
دایان تمپل-بورنت و نوربرت هامبوخ، متخصصان دفن مجدد در یک سازمان بشردوستانه آلمانی به نام «کمیسیون گورهای جنگی آلمان» یا the Volksbund Deutsche Kriegsgräberfürsorge هستند که شعباتی در دیگر کشورهای اروپایی از جمله مجارستان هم دارد و به اختصار «فولکسبوند» Volksbund خوانده میشود.
دایان تمپل-بورنت به یورونیوز میگوید: «اگر پلاک شناسایی در سطح سینه جسد پیدا شود، احتمالا متعلق به همان سرباز کشته شده است، زیرا او آن را دور گردن خود انداخته بوده است... اما اگر در سطح لگن پیدا شود، به احتمال زیاد در جیب شلوار بوده و به سرباز کشته شده دیگری تعلق داشته که آن را جدا کرده بودند تا به واحد خود برگردانند.»
پس از جنگ جهانی دوم، سربازان زیادی در فهرست مفقودین قرار گرفتند و خانوادههایشان هیچ خبری از کشته شدن یا زنده ماندن آنها نداشتند. دو مردی که بقایایشان در دانوب کشف شده نیز در این گروه قرار داشتند.
اعضای «فولکسبوند» اکنون با متخصصان مجارستانی برای تعیین هویت این دو سرباز همکاری میکنند و انتظار میرود بقایای اجساد در اواخر امسال در گورستان جنگی بوداوس در خارج از بوداپست دفن شود.
اطلاعاتی که تا کنون به دست آمده، حاکی از آن است که یکی از پلاکهای هویت کشفشده از دانوب متعلق به یک سرباز ورماخت است و پلاک دیگر به یکی از اعضای «وافن-اساس» صادر شده که در واقع شاخه رزمی سازمان اساس در آلمان نازی بوده است.
محققان اکنون باید مشخص کنند که آیا این پلاکها واقعا متعلق به دو مردی هستند که بقایایشان کشف شده یا خیر. هرگونه شناسایی اولیه توسط این کارشناسان باید رسما توسط بایگانی فدرال آلمان تایید شود.
همراه با این متخصصان به محل کشف بقایا میرویم. نوربرت هامبوخ میگوید: «در اینجا آوار و خودروهای زیادی از روزهای پایانی جنگ در بوداپست رها شده بود؛ همه این آوارها بعد از پایان جنگ به این نقطه سرازیر شدند و بعدها این سنگها روی آنها قرار گرفت.»
ایمره کواچ، نماینده این سازمان در مجارستان میگوید: «ما مجموعه گستردهای از تجهیزات مربوط به جنگ جهانی دوم را داریم.»
او توضیح میدهد که نبرد بوداپست در سالهای ۱۹۴۴ و ۱۹۴۵میلادی ۱۰۲ روز طول کشید و دهها هزار سرباز و غیرنظامی کشته شدند. انتظار میرود موتورسیکلت کشفشده از رودخانه درنهایت بخشی از نمایشگاهی باشد که به یادبود این نبرد برگزار میشود.
هامبوخ نیز درباره بقایای سربازان میگوید: «استخوانها جمعآوری و به بزرگترین گورستان فولکسبوند در شهر بوداورس مجارستان منتقل شدند. در آنجا بقایا شسته میشود، به طور انسانشناختی بررسی و ثبت میشود و در پاییز امسال در ماه اکتبر، همراه با دیگر سربازانی که امسال پیدا شدهاند به خاک سپرده خواهد شد.»
به گفته دیان تمپل بورنت، کار فولکسبوند همچنان ادامه دارد زیرا «تنها در قلمرو سابق اتحاد جماهیر شوروی، هنوز حدود دو میلیون سرباز جنگ جهانی مفقود هستند. برای مجارستان، شمار تلفات حدود ۵۴ هزار نفر برآورد میشود. از سال ۱۹۹۲ میلادی تاکنون ۲۹ هزار و ۹۵۶ کشته را در مجارستان نبش قبر و دوباره دفن کردهایم.»
با این همه، دستکم دو سرباز کشته شده شاید پس از بیش از ۸۰ سال صاحب قبری شوند و شاید نامشان نیز بر آن نوشته شود. برای فولکسبوند و انستیتو و موزه تاریخ نظامی مجارستان، این یادآوری هم بخشی از تلاش برای صلح است.