رئیس دولت در نامه ای به کمیسیون و شورای اروپا رفتار برخی کشورها پس از ورود گسترده مهاجران به سبته را محکوم کرده و خواستار برگزاری فوری ویدئوکنفرانس وزیران کشور شده است.
پدرو سانچز، نخستوزیر اسپانیا، در نامهای سه صفحهای به اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، از آنچه «نبود همبستگی اروپایی» در قبال بحران سئوتا خوانده، انتقاد کرده و این وضعیت را نتیجه «پیشداوری، اطلاعات نادرست و حملات سیاسی برای کسب منفعت» دانسته است.
این نامه که روز شنبه ارسال شده و یورونیوز به آن دست یافته است، پس از آن نوشته شد که سانچز ورود حدود ۵۰ هزار مهاجر از مراکش به سئوتا در یک روز و پس از شکسته شدن حصارهای مرزی این منطقه را «حمله» و «نقض تمامیت ارضی اسپانیا» توصیف کرد.
نخستوزیر اسپانیا در این نامه با لحنی تند، واکنش برخی از شرکای اروپایی را «نامتقارن» توصیف کرده است.
او یادآور شده است که در حالی که نقض مرزهای ملی کشورهای عضو اتحادیه اروپا معمولا به سرعت محکوم و گاه به عنوان «حملات ترکیبی» توصیف میشود، برخی کشورهای عضو این بار به جای ابراز همبستگی با مادرید، خواستار تشدید کنترلها از سوی اسپانیا و برقراری دوباره نظم در مرزها شدند.
سانچز در این نامه نوشته است: «بیشتر کشورها حمایت و همبستگی خود را با ما نشان دادهاند و برای کمک اعلام آمادگی کردهاند.»
او در ادامه افزوده است: «اما برخی دیگر ترجیح دادهاند به اسپانیا حمله کنند و خواستار تعلیق موقت عضویت این کشور در منطقه شنگن شوند.»
به نظر میرسد این اظهارات اشارهای به دولت جورجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، باشد که روز جمعه اعلام کرد آزادی تردد با اسپانیا را به حالت تعلیق درمیآورد؛ اقدامی که همزمان با آغاز بازگشت مهاجران به مراکش اعلام شد.
با این حال، هنوز مشخص نیست این تصمیم در عمل چه پیامدهایی خواهد داشت.
سانچز همچنین با استناد به دادههای آژانس مرزبانی اتحادیه اروپا (فرانتکس) از عملکرد کشورش دفاع کرده و نوشته است که اسپانیا «یکی از کمنفوذترین مرزهای خارجی اتحادیه اروپا» را دارد.
او افزوده است: «در شرایط کنونی بینالمللی، اتحادیه اروپا توان تحمل چنین واکنشهای خودخواهانه، تفرقهافکن و مغایر با قانون را ندارد.»
دفاع مادرید از عملکرد خود
سانچز در هفتههای اخیر به دلیل برنامه دولتش برای اعطای وضعیت قانونی به حدود ۵۰۰ هزار نفر که بدون مجوز اقامت در اسپانیا زندگی میکنند، با انتقاد دولتهای محافظهکار و راستگرا روبهرو شده است.
دولت اسپانیا از این تصمیم که بدون مشورت با اتحادیه اروپا اتخاذ شده، دفاع کرده و میگوید این افراد هماکنون در اسپانیا زندگی و کار میکنند و باید از حقوق اجتماعی برخوردار شوند.
در مقابل، جریانهای راستگرای اروپا این اقدام را «بیاحتیاط» توصیف کرده و معتقدند که میتواند موجب افزایش ورود مهاجران غیرقانونی شود.
با این حال، منابع اسپانیایی میگویند مرتبط دانستن روند اعطای وضعیت قانونی به این افراد با ورود غیرقانونی مهاجران به سئوتا، نگاهی کوتاهبینانه است، زیرا این دو موضوع ارتباطی با یکدیگر ندارند. مادرید نیز رویدادهای سئوتا را نه یک بحران مهاجرتی، بلکه «حملهای به تمامیت ارضی» خود توصیف کرده است.
سانچز در نامه خود همچنین از نحوه مدیریت بحران توسط دولتش دفاع کرده است.
او نوشته است که کنترل مرزها ظرف ۴۸ ساعت دوباره برقرار شد، به افرادی که از مرز عبور کرده بودند کمکهای بشردوستانه ارائه شد و تقریبا همه کسانی که به صورت غیرقانونی وارد شده بودند، بازگردانده شدند.
اتحادیه اروپا نیز روز جمعه اعلام کرد هیچ موردی از عبور غیرقانونی از سئوتا به خاک اصلی اسپانیا و در نتیجه به سایر کشورهای عضو اتحادیه ثبت نشده است.
به گفته سانچز، این اقدامات با هماهنگی مقامهای مراکشی و با کمک محدود برخی کشورهای اروپایی انجام شده است. اتحادیه اروپا نیز روز جمعه اعلام کرد آماده است در صورت درخواست اسپانیا، امکانات بیشتری را از طریق آژانس فرانتکس در اختیار این کشور قرار دهد، هرچند مادرید تاکنون چنین درخواستی مطرح نکرده است.
نخستوزیر اسپانیا همچنین یادآور شده که کشورش در گذشته نیز در بحرانهای مشابه، از جمله بحران مرزی سال ۲۰۲۱ میان بلاروس و چند کشور اروپای شرقی و همچنین افزایش ورود مهاجران به جزیره لامپدوزای ایتالیا در سال ۲۰۲۳، با دیگر اعضای اتحادیه اروپا اعلام همبستگی کرده بود.
علت ورود گسترده مهاجران همچنان نامشخص است
هنوز مشخص نیست چه عاملی موجب شد حدود ۵۰ هزار نفر روز پنجشنبه از مراکش وارد سئوتا شوند؛ رخدادی که همزمان با فروپاشی کنترلهای مرزی اتفاق افتاد.
رباط هرگونه استفاده ابزاری از مهاجرت برای اهداف سیاسی را رد کرده است، هرچند در گذشته نیز در دورههای تنش دیپلماتیک میان دو کشور، رخدادهای مشابهی ثبت شده بود.
در حالی که نیروهای مرزی با حجم بالای ورود مهاجران روبهرو بودند، اتحادیه اروپا همچنان از همکاری مراکش در مدیریت جریانهای مهاجرتی تمجید کرد.
دولت اسپانیا نیز اعلام کرد با مقامهای مراکشی برای تسریع روند بازگرداندن مهاجران به توافق رسیده است. تصاویر منتشرشده از سئوتا نشان میدهد بسیاری از جوانان مراکشی به صورت داوطلبانه و پیاده به کشورشان بازگشتهاند؛ در حالی که این شهر عملا در وضعیت قرنطینه قرار داشت و ارتش اسپانیا در خیابانها گشتزنی میکرد.
درخواست برگزاری نشست اضطراری
سانچز به طور رسمی از شورای اروپا خواسته است هرچه سریعتر نشست ویدئوکنفرانسی وزیران کشور کشورهای عضو اتحادیه اروپا برگزار شود.
به گفته او، هدف از این نشست باید دستیابی به پاسخی مشترک در سطح اروپا و تأکید دوباره بر حفاظت از مرزهای خارجی اتحادیه باشد.
نخستوزیر اسپانیا تأکید کرده است که حفاظت از مرزهای خارجی اتحادیه اروپا مسئولیتی مشترک است و نباید تنها بر دوش کشورهای واقع در خط مقدم جنوبی باشد.
او در پایان نامه خود از اورزولا فون در لاین خواسته است با نشان دادن رهبری، اطمینان حاصل کند که اتحادیه اروپا به وضعیت سئوتا «به سرعت، به شکلی مؤثر و هماهنگ» واکنش نشان میدهد.
در حالی که آنتونیو کوشتا، رئیس شورای اروپا، همبستگی خود را با اسپانیا اعلام کرده است، اورزولا فون در لاین بیشتر بر موضوع بازگرداندن مهاجران تمرکز کرده و صحنههای سئوتا را «غیرقابل قبول» خوانده و قاچاقچیان انسان را مسئول این وضعیت دانسته است.