یورواستات اعلام کرده است که اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۴ حدود ۲۳.۲ میلیون دانش آموز ابتدایی داشته که ۲.۹ درصد بیشتر از ۲۰۱۴ است. اسپانیا ۲.۸ میلیون دانش آموز و ۲۴۸ هزار معلم داشته و سومین نسبت دانش آموزان مدارس خصوصیدولتی را در اتحادیه اروپا دارد.
در سال ۲۰۲۴ در اتحادیه اروپا ۲۳,۲ میلیون دانشآموز در مقطع ابتدایی تحصیل میکردند؛ رقمی تقریبا ثابت نسبت به سال قبل، اما با گرایشی زیرپوستی که در دهه گذشته تغییر کرده است: امروز به ازای هر معلم، دانشآموزان کمتری نسبت به سال ۲۰۱۴ در کلاسها حضور دارند.
این روند را آخرین آمار یورواستات تایید میکند؛ دادههایی که همزمان با روز بینالمللی سوادآموزی منتشر شده و علاوه بر تعداد ثبتنامشدگان، نشان میدهد در کلاسهای اروپا چند معلم مشغولاند، چه کسانی هستند و در چه نوع مدارسی کار میکنند.
فرانسه همچنان با اختلاف، کشوری است که بیشترین تعداد کودکان دبستانی را دارد؛ ۴,۱ میلیون دانشآموز در سال ۲۰۲۴. پس از آن آلمان (۳,۳ میلیون)، اسپانیا (۲,۸ میلیون) و ایتالیا (۲,۶ میلیون) قرار دارند. در سوی دیگر طیف، مالت تنها به حدود ۲۷۵۳۷ دانشآموز میرسد، لوکزامبورگ ۴۳۰۲۰ و قبرس ۶۰۵۹۶ دانشآموز دارد؛ ارقامی که هم به اندازه هر کشور و هم به سن آغاز دبستان برای کودکان بستگی دارد، که از یک کشور عضو تا کشور دیگر متفاوت است.
در مقایسه با سال گذشته، تعداد ثبتنامها در مجموع اتحادیه اروپا ۰,۲ درصد کاهش یافته است (۳۵۱۵۳ دانشآموز کمتر)، کاهشی کوچک اما واقعی. تصویر اگر به یک دهه قبل برگردیم عوض میشود: از سال ۲۰۱۴، شمار دانشآموزان ۲,۹ درصد افزایش یافته (۶۵۹۰۸۶ نفر بیشتر)، هرچند این رشد بسته به کشور بسیار نابرابر بوده است. ۱۵ کشور عضو در این ده سال دانشآموزان بیشتری جذب کردند و ۱۱ کشور دانشآموز از دست دادند. لوکزامبورگ (+۲۱,۴ درصد) و اسلوونی (+۱۸,۲ درصد) در صدر افزایشها هستند؛ لهستان (-۲۵,۷ درصد)، کرواسی (-۱۰,۳ درصد) و پرتغال (-۱۰,۰ درصد) بیشترین افت را ثبت کردهاند.
نسبت دانشآموز به معلم در دبستان از سال ۲۰۱۴ کاهش یافته است
نسبت دانشآموز به معلم، که شاخصی غیرمستقیم برای سنجش منابع انسانی آموزشی در یک نظام تحصیلی است، نیز تغییرات را منعکس میکند. در سال ۲۰۲۴، میانگین اتحادیه اروپا ۱۳,۳ دانشآموز به ازای هر معلم دبستان بود، در حالی که یک دهه پیش این رقم ۱۴,۲ بود. یونان (۷,۴) و لوکزامبورگ (۸,۲) تنها کشورهایی هستند که نسبتشان زیر ۱۰ است؛ در سوی دیگر، آلمان (۱۵,۲)، هلند (۱۶,۳)، چک و فرانسه (هر دو ۱۷,۹) و رومانی (۱۸,۲) بیش از ۱۵ دانشآموز به ازای هر معلم دارند.
روند کاهش این نسبت در ۲۳ کشور از ۲۷ کشور عضو میان سالهای ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۴ تکرار شده است و بلغارستان (از ۱۷,۸ به ۱۰,۴) و اسلوونی (از ۱۵,۹ به ۱۰,۸) شاخصترین نمونهها هستند. اتریش استثنایی است که قاعده را تایید میکند: نسبت آن حتی یک دهم هم تکان نخورده و روی عدد ۱۲,۰ ثابت مانده است. در بقیه کشورها این نسبت افزایش یافته و لیتوانی بیشترین تغییر را داشته و از ۱۰,۲ به ۱۳,۷ دانشآموز به ازای هر معلم رسیده است.
یورواستات در تحلیلی گستردهتر از این مقطع تحصیلی، آمار معلمانی را که پشت این دانشآموزان قرار دارند نیز منتشر کرده است. در سال ۲۰۲۴ حدود ۱,۹ میلیون معلم دبستان در اتحادیه اروپا مشغول به کار بودند. آلمان با ۲۸۴ هزار معلم در صدر فهرست قرار دارد و پس از آن ایتالیا (۲۵۱ هزار)، اسپانیا (۲۴۸ هزار) و فرانسه (۲۴۲ هزار؛ رقمی ناقص زیرا مدارس خصوصی مستقل را در بر نمیگیرد) میآیند.
این حرفه همچنان به طور چشمگیری زنانه است: ۸۵,۶ درصد معلمان دبستان در اتحادیه اروپا زن هستند و تنها ۱۴,۴ درصد مرد. در نه کشور، سهم مردان حتی به ۱۰ درصد هم نمیرسد؛ افراطیترین نمونه لیتوانی است که فقط ۳,۹ درصد معلمان آن مرد هستند. دانمارک با ۳۲,۸ درصد، بیشترین حضور مردان را در کلاسهای دبستان دارد، هرچند مردان همچنان در اقلیتاند.
از نظر سنی، ۴۲,۱ درصد معلمان اروپایی بین ۳۵ تا ۴۹ سال سن دارند، ۳۸,۱ درصد بالای ۵۰ سال و تنها ۱۹,۷ درصد زیر ۳۵ سال هستند. ایتالیا (۵۸,۲ درصد) و لیتوانی (۵۷,۳ درصد) قدیمیترین ترکیب نیروهای آموزشی را دارند؛ در مقابل، مالت و لوکزامبورگ سهم معلمان جوان را تقریبا دو برابر میانگین اروپایی ثبت کردهاند.
اسپانیا، در میان کشورهایی با بیشترین دانشآموز در مدارس خصوصیِ مورد حمایت دولت
یکی از دادههایی که یورواستات بر اساس نوع مدرسه تفکیک کرده، برای اسپانیا اهمیت ویژهای دارد. به طور میانگین، ۸۳,۶ درصد دانشآموزان دبستانی اتحادیه اروپا در مدارس دولتی درس میخوانند. هلند و بلژیک استثنا هستند: اکثریت دانشآموزان آنها، به ترتیب ۷۴,۴ و ۵۴,۰ درصد، در مدارس خصوصی تحصیل میکنند.
اسپانیا بلافاصله پس از این دو کشور قرار میگیرد؛ ۲۷,۸ درصد دانشآموزان آن در مدارس خصوصی دارای قرارداد با دولت تحصیل میکنند، که سومین سهم بالای اتحادیه اروپا در این نوع آموزش است. دانمارک، مجارستان، فرانسه و سوئد نیز بیش از ۱۰ درصد دانشآموزان خود را در مدارس خصوصیِ مورد حمایت دولت ثبتنام کردهاند. در مدارس کاملا خصوصی و بدون تامین مالی عمده دولتی، قبرس (۱۴,۱ درصد) و مالت (۱۴,۰ درصد) بیشترین اتکا را به این مدل دارند و پس از آنها پرتغال و لوکزامبورگ قرار میگیرند.