در آستانه برگزاری انتخابات اسرائیل و آمریکا، گزارشهای متعددی از احتمال ازسرگیری حملات این دو متحد به ایران منتشر شده است. ترامپ روز سهشنبه گفت که بهزودی درباره ایران تصمیم میگیرد. همزمان رئیس ستاد ارتش پاکستان به ایران سفر کرد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا روز سهشنبه گفت که باید درباره ایران تصمیم بگیرد. او گفت: «ما باید تصمیم نهایی را بگیریم که چگونه میخواهیم [در جنگ با ایران] پیروز شویم. آیا میخواهیم از راه خوب پیروز شویم یا نه. اما عملکرد ما عالی است.»
این سخنان آقای ترامپ در حالی مطرح میشود که بنابر گزارشها، او و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل اخیرا بارها درباره ازسرگیری حملات به ایران، پیش یا پس از انتخابات آمریکا و اسرائیل گفتگو کردهاند.
بنیامین نتانیاهو روز دوشنبه ویدیویی منتشر کرد که در آن مقابل یک جنگنده نشسته است و در تماس تلفنی با دونالد ترامپ که صدایش از بلندگو پخش میشود، میگوید: «دونالد، ما کاری داریم که باید تمامش کنیم. خودت گفتی، و با هم تمامش خواهیم کرد.»
او همچنین در پایان ویدیو به آقای ترامپ میگوید: «مردم آمریکا باید بدانند که تو در مقابل بزرگترین خطری که آنها را تهدید میکند، ایستادهای؛ ایرانی با سلاح هستهای. ما نمیگذاریم چنین اتفاقی بیفتد.»
دونالد ترامپ نیز روز قبل در پیامی خطاب به مردم اسرائیل آقای نتانیاهو را «شریکی بزرگ برای صلح در مبارزه با جمهوری اسلامی» خوانده و گفته بود: «اگر اسرائیل رهبر نامناسبی داشته باشد، یعنی هر کسی غیر از بیبی، آمریکا مجبور خواهد شد خودش این کار را انجام دهد.»
در آخرین تحولات، پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا شامگاه دوشنبه در سفری از پیش اعلامنشده به اسرائیل رفت و با بنیامین نتانیاهو دیدار کرد. او روز سهشنبه ضمن تایید این سفر گفت که درباره محتوای گفتگو با آقای نتانیاهو اطلاعاتی ارائه نمیکند. با این حال، به گزارش شبکه «کان» اسرائیل این دیدار ۹۰ دقیقه بر ایران متمرکز بود.
یک مقام امنیتی اسرائیلی به این شبکه گفت که ازسرگیری درگیری با ایران «اجتنابناپذیر» پنداشته میشود، اما بهنظر نمیرسد که پیش از انتخابات اسرائیل و آمریکا محقق شود.
انتخابات اسرائیل روز ۲۷ اکتبر و انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا روز سوم نوامبر برگزار خواهند شد.
بنیامین نتانیاهو روز سهشنبه در گفتگو با شبکه اسرائیلی «آی۲۴» جمهوری اسلامی را «رژیم نئونازی» خواند و گفت که او و دونالد ترامپ در شراکتی مانند شراکت روزولت و چرچیل در مقابله با آلمان نازی، میتوانند رژیم ایران را سرنگون کنند.
آقای نتانیاهو گفت: «من ادعا نمیکنم که چرچیل هستم و تعیین نمیکنم رئیسجمهوری ترامپ در چه جایگاهی قرار دارد. آنچه میگویم این است که اینجا شراکتی وجود دارد. اینجا فرصتی هست؛ همانطور که رژیم نازی را از میان بردند، ما هم میتوانیم این رژیم نئونازی در ایران را از میان ببریم.»
با این حال، به گزارش روزنامه بریتانیایی «تایمز»، آقای نتانیاهو در عزم خود برای سرنگونی جمهوری اسلامی تنها نیست. بنابر این گزارش، برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس و متحدان آمریکا در محافل خصوصی از آقای ترامپ خواستهاند فشار بر ایران را، عمدتا از طریق محاصره دریایی حفظ کند.
فرزان ثابت، کارشناس مسائل ایران در مؤسسه تحصیلات تکمیلی ژنو گفت: «تشدید عمده تنشها یا دور تازهای از جنگ آمریکا و ایران پس از انتخابات میاندورهای محتمل است.»
او افزود: «اگر بنیامین نتانیاهو در انتخابات اسرائیل پیروزی قاطعی به دست آورد، اسرائیل احتمالا در حمله به ایران به آمریکا خواهد پیوست. اگر روند تشکیل دولت طولانی شود یا برگزاری انتخابات تازه ضرورت پیدا کند نیز، مادامی که او بهعنوان نخستوزیر دولت موقت در قدرت بماند، چنین احتمالی وجود دارد.»
تشدید اقدامات میانجیگران
همزمان با این تحولات، اقدامات میانجیگران برای دستیابی به گشایش دیپلماتیک میان ایران و آمریکا تشدید شده است.
عاصم منیر، رئیس ستاد ارتش پاکستان که در میانجیگری میان تهران و واشنگتن نقش عمدهای ایفا کرده است، روز سهشنبه به تهران سفر کرد و با مقامات عالیرتبه جمهوری اسلامی از جمله مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری، عباس عراقچی، وزیر خارجه، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس و محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران دیدار کرد.
همچنین نورنیوز از سفر یک هیات دیپلماتیک قطری به ایران همزمان با حضور آقای منیر در تهران خبر داد. البته خبرگزاری تسنیم کمی بعد این خبر را تکذیب کرد.
سفر آقای منیر به تهران در حالی صورت میگیرد که ایران هنوز به پاسخ آمریکا به پیشنهاد «هفت مادهای» تهران واکنش نشان نداده و اعلام کرده است که در حال بررسی این پاسخ است.
مسعود پزشکیان روز سهشنبه در دیدار با آقای منیر تاکید کرد که پیش از هر مذاکرهای آمریکا باید «تهدیدها و تحریمها» را بردارد.
آقای پزشکیان گفت: «ملت ما امروز به آمریکا اعتماد ندارد و معتقد است اگر مذاکره کنیم، دوباره به ما حمله خواهند کرد.»
او افزود: «ما آماده گفتگو بوده و هستیم، اما آمریکاییها باید اول تهدیدها و تحریمها را بردارند و بعد گفتگو کنیم.»
محمدباقر قالیباف نیز در دیدار با رئیس ستاد ارتش پاکستان گفت که ایران «حرف جدیدی» ندارد و آمریکا جز با اجرای شروط هفتگانه ایران که در نیویورک ارائه شده نمیتواند اعتماد ایران را کسب کند.
محسن رضایی هم در دیدار با آقای منیر بر لزوم «اعتمادسازی» از سوی آمریکا برای آغاز مذاکرات تاکید کرد. او همچنین گفت: «حتی ذرهای از مواد هستهای غنیشده از ایران خارج نخواهد شد.»
این در حالی است که سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده ایران و چگونگی محدود کردن برنامه هستهای جمهوری اسلامی از اختلافات اصلی تهران و واشنگتن بوده است.
عباس عراقچی نیز روز سهشنبه با آقای منیر دیدار کرد. او ساعاتی بعد در گفتگو با شبکه «الاخباریه» عراق، گفت که مذاکرات با آمریکا از طریق واسطهها، از جمله پاکستان و قطر بهطور مستمر ادامه دارد.
او گفت: «پیشتر ابتکاری را با عنوان طرح هفت روز به طرف آمریکایی ارائه کردیم که در آن، شروط خود را بهصراحت مطرح کرده بودیم. قرار بود در روز ششم این دوره، تنگه هرمز بهطور کامل باز شود. آمریکاییها به ما اطلاع دادند که با این شروط موافقاند، اما میخواهند چند بند دیگر نیز به آن اضافه کنند.»
آقای عراقچی درباره شروط اضافهشده از سوی طرف آمریکایی گفت: «این شروط به موضوعاتی مربوط میشود که پیشتر در جریان مذاکرات قبلی به آنها پرداختهایم.»
او افزود: «آنچه از طرف آمریکایی میخواهیم، پایبندی به تمام تعهدات مندرج در یادداشت تفاهم اسلامآباد است که پیشتر امضا شده است. پس از پایبندی آنها به این تعهدات، میتوانیم وارد مذاکرات درباره پروندههای دیگر شویم.»