آخرین نفوذ پهپاد روسیه به حریم هوایی مولداوی و ناتو در شرایطی رخ داده است که مسکو بهطور فزایندهای از پهپادهای تهاجمی جتموتور استفاده میکند، پهپادهایی که مرز میان پهپادهای متعارف و موشکهای کروز ارزان را کمرنگ و رهگیری آنها را بسیار دشوار کرده است.
هواپیمای ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، عصر سهشنبه در حال آماده شدن برای پرواز از کیشیناو به مقصد اسلو بود که ارتش مولداوی یک هواپیمای بدون سرنشین را در حریم هوایی این کشور شناسایی کرد.
آگهی
آگهی
آنچه در ابتدا نفوذ دیگری از پهپادهای روسی به نظر میرسید، روز بعد اهمیت بیشتری پیدا کرد بویژه زمانی که یوناس گار استوره، نخستوزیر نروژ فاش کرد که هواپیمای زلنسکی تقریبا با یک پهپاد برخورد کرده است.
استوره به شبکه دولتی نروژ «انآرکی» گفت: «هنگامیکه هواپیمای او در حال برخاستن از مولداوی بود، تقریبا یک پهپاد به آن اصابت کرد. این واقعیتی است که او در آن زندگی میکند.»
خط زمانی زیر نشان میدهد این رویدادها چگونه رخ دادند:
ساعت ۴ و ۲۰ دقیقه بعد از ظهر به وقت اروپای مرکزی: ارتش مولداوی برای نخستین بار یک وسیله هواپیمای پرنده بدون سرنشین ناشناس را شناسایی کرد.
ساعت ۴ و ۳۷ دقیقه بعد از ظهر: وزارت دفاع رومانی اعلام کرد این پهپاد وارد حریم هوایی رومانی و در نتیجه وارد حریم هوایی ناتو شده است.
ساعت ۴ و ۳۹ دقیقه بعد از ظهر: دو فروند جنگنده «اف۱۸» اسپانیایی که بهعنوان بخشی از ماموریت ناتو مستقر بودند، برای نظارت بر پهپاد به پرواز درآمدند. این جنگندهها پهپاد را رهگیری نکردند؛ رادار رومانی به ردیابی آن ادامه داد تا اینکه ساعت ۵ و ۲ دقیقه بعد از ظهر، ارتباط با پهپاد قطع شد.
پنج دقیقه بعد، در ساعت ۵ و ۷ دقیقه بعد از ظهر، پهپاد بار دیگر بر فراز مولداوی شناسایی شد و سپس حدود ۲۵ کیلومتری شرق مرز رومانی سقوط کرد.
هواپیمای زلنسکی حدود ساعت ۵ و ۵۷ دقیقه بعد از ظهر از فرودگاه کیشیناو برخاست. در جنگ تمامعیار روسیه با اوکراین که از اوایل سال ۲۰۲۲ آغاز شد، زلنسکی بیشتر برای سفرهای خارجی خود را از طریق لهستان انجام داده و فرودگاه ژشوف معمولا نقطه عزیمت او بوده است.
با این حال، در ماههای اخیر، هواپیمای ریاستجمهوری او بیشتر از گذشته از کیشیناو برای سفرهای خارجی استفاده کرده است.
پهپاد مشاهده شده در مولداوی از چه نوعی بود؟
مدل دقیق پهپادی که در مولداوی و رومانی مشاهده شد، هنوز بهطور رسمی مشخص نشده است.
کانالهای رصد اوکراینی مبتنی بر منابع عمومی، این پهپاد را از نوع «گرن-۴»شناسایی کردهاند که یکی از پهپادهای تهاجمی جتموتور جدید روسیه است.
پهپادهای گرن-۴ و گرن-۵ از جدیدترین اعضای خانواده رو به گسترش پهپادهای گرن روسیه هستند، هرچند که این دو نوع پهپاد از نظر طراحی و قابلیتها، تفاوتهای قابل توجهی با یکدیگر دارند.
پهپاد گرن-۴ حدود سه متر دهانه بال دارد و طول آن تقریبا ۳.۵ متر است. حداکثر وزن برخاست آن هم حدود ۴۵۰ کیلوگرم است.
بر اساس اطلاعات اداره اطلاعات نظامی اوکراین، گرن-۴ میتواند به سرعتی تا ۵۰۰ کیلومتر در ساعت برسد و کلاهکی جنگی با وزن ۵۰ تا ۹۰ کیلوگرم حمل کند.
روسیه استفاده از پهپادهای جتموتور را افزایش داده است؛ از جمله برای حملات پیچیده و موجی در کنار موشکهای بالستیک و کروز که هدفشان از کار انداختن پدافند هوایی اوکراین است.
سرعت این پهپادها باعث میشود رهگیری آنها در مقایسه با پهپادهای متعارف شاهد بسیار دشوارتر باشد، بهویژه برای گروههای آتش متحرک و دیگر سامانههای نسبتا ارزانقیمتی که اوکراین برای مقابله با پهپادها به آنها متکی است.
اوکراین ناچار است برای مقابله با چنین تهدیدهایی، از موشکهای پدافند هوایی کمیاب و بهمراتب گرانتر استفاده کند؛ مسالهای که فشار بیشتری بر ذخایر محدود موشکهای رهگیر این کشور وارد میکند.
گزارشها حکایت از آن دارند که چند شرکت اوکراینی آزمایش موشکهایی را آغاز کردهاند که بهطور ویژه برای سرنگون کردن مدلهای جدید پهپادهای جتموتور از خانواده گرن طراحی شدهاند.