حملات پهپادی اوکراین باعث شد در ۳۲ فرودگاه روسیه، از جمله فرودگاههای مسکو و سنپترزبورگ، روزانه بهطور متوسط ۳۲ بار فعالیت این فرودگاهها متوقف شود. به این ترتیب مجموع تعطیلیهای فرودگاههای روسیه از تابستان تاکنون از کل رقم ثبتشده در سال ۲۰۲۵ فراتر رفته است.
فرودگاههای روسیه در ماه اوت گذشته ۹۹۳ بار یعنی بهطور میانگین ۳۲ بار در روز بهطور موقت تعطیل شدند.
عملیات پهپادی اوکراین در روسیه موجب شد باعث اعمال محدودیتهای مکرر در حریم هوایی سراسر روسیه شده است.
دادههای صنعت هوانوردی نشان میدهد از زمان آغاز تهاجم تمامعیار روسیه به اوکراین در اوایل سال ۲۰۲۲، ماه اوت در بین دیگر ماهها بیشترین اختلال در هوانوردی غیرنظامی روسیه را داشته است.
بر اساس آمار شرکت امنیت هوانوردی «Osprey Flight Solutions»، در ماه اوت در ۳۲ فرودگاه، از جمله فرودگاههای مسکو و سنپترزبورگ، محدودیتهایی اعمال شده است.
در همه فصل تابستان، ۲۱۸۲ مورد تعطیلی ثبت شده است؛ رقمی که همین حالا هم از مجموع کل تعطیلیها در کل سال ۲۰۲۵ بیشتر است.
نشریه تحقیقی روسی «The Insider» محاسبه کرده است که تعداد تعطیلیهای ماه اوت بیش از شش برابر میانگین ماهانه در سال ۲۰۲۵ بوده است.
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، در اول سپتامبر به شرکتهای هواپیمایی و بیمهگران هشدار داد که حریم هوایی روسیه برای هوانوردی غیرنظامی «کاملاً ناامن» میشود.
زلنسکی گفت: «ما نمیخواهیم جان افراد بیگناه از دست برود. بههمین دلیل به شرکای خود هشدار میدهیم که دوران امنیت در آسمان روسیه به پایان رسیده است.»
آندری زاگورودنیوک، وزیر دفاع پیشین اوکراین، گفت هدف این حملات، هواپیماهای غیرنظامی نیستند، بلکه ایجاد نوعی «نااطمینانی پایدار» است.
او هفته گذشته در گفتوگو با اوکراینسکا پراودا گفت: «اوکراین بهدنبال سرنگون کردن هواپیماهای غیرنظامی نیست، اما در حال ناامن کردن آسمان روسیه برای پرواز است.»
عاملی که باعث تعطیلی فرودگاهها شده، فعال شدن پروتکلی است که روسیه آن را «کایور» (Kover) مینامد. این پروتکل یک رویه پدافند هوایی است که برای شرایط اضطراری نادر طراحی شده و هنگامی که تهدید پهپادی در یک منطقه شناسایی شود، تمامی هواپیماهای غیرنظامی را متوقف یا مسیر آنها را تغییر میدهد.
مایخیالو ساموس، تحلیلگر نظامی در مرکز مطالعات ارتش، تبدیل و خلع سلاح، گفت تعطیلی فرودگاهها بخشی از یک راهبرد گستردهتر برای فرسوده کردن اقتصاد روسیه است؛ راهبردی که در کنار افزایش حق بیمه، خروج شرکتهای هواپیمایی خارجی و کاهش جابهجایی داخلی را دنبال میکند.
او گفت: «تعطیلی فرودگاهها واقعیت جدید هوانوردی روسیه است.»
«برخاستن یا فرود آمدن غیرممکن شده است»
آندری نیکیتین، وزیر حملونقل روسیه، گفته است اجازه داده نخواهد شد اختلال قابلتوجهی در هوانوردی غیرنظامی ایجاد شود؛ با این حال، دادههای عملیاتی با اظهارات او در تضاد است.
بر اساس اطلاعات «فلایت رادار ۲۴»، در سه روز نخست ماه سپتامبر، بهطور میانگین روزانه ۸۶ پرواز در روسیه لغو شدند؛ رقمی که با بدترین دورههای ماه اوت قابل مقایسه است.
در شبهایی که حملات زیاد به اطراف مسکو انجام شده است، بین ۷۷ تا بیش از ۱۰۰ پرواز در یک شبانهروز به تأخیر افتادند یا لغو شدند.
مسافران نیز این اختلالات را با جزئیات در شبکههای اجتماعی و کانالهای خبری منطقهای ثبت کردهاند.
یکی از مسافران در تلگرام نوشت: «یک ساعت است در داخل هواپیما نشستهایم، ونوکووا بسته شده و هیچکس چیزی را توضیح نمیدهد.»
فرد دیگری نوشت: «پولکاوا اجازه نمیدهد پرواز انجام شود، مسکو هم آن را نمیپذیرد.» مسافر دیگری گفت: «تابلوی آنلاین همهاش قرمز است؛ برخاستن یا فرود آمدن غیرممکن است.»
برخی شرکتهای هواپیمایی خارجی که پس از آغاز جنگ اوکراین همچنان به پروازهای خود به روسیه ادامه داده بودند، از آن زمان مسیرهای خود را تغییر داده یا فعالیتهایشان را متوقف کردهاند.
بر اساس گزارش رسانههای تخصصی صنعت هوانوردی، تغییرات بر شرکتهای فلایدبی، پگاسوس و ایر ایندیا تأثیر گذاشته است.
در این شرایط، تعداد مسافران در مسیر هوایی مسکو–سنپترزبورگ ۲۰ تا ۲۳ درصد کاهش یافته و این در حالی است که تقاضا برای سفر ریلی حدود ۲۰ درصد افزایش پیدا کرده است.
بر اساس گزارش نشریه تحقیقی «Agentstvo»،اختلال در هوانوردی روسیه همزمان با فشار بر بخشهای دیگر اقتصاد این کشور رخ داده، که از آن جمله میتوان به کاهش ظرفیت پالایش نفت، افزایش هزینههای لجستیک و اختلال در فعالیت انبارها در پی حملات پهپادی اوکراین به تأسیسات صنعتی اشاره کرد.