ده سال پس از رایگیری تاریخی، مذاکرهکننده پیشین برگزیت اتحادیه اروپا اعلام کرد درهای این بلوک به روی بریتانیا باز است اما لندن نمیتواند سیاستهای اتحادیه را گزینشی انتخاب کند.
میشل بارنیه، مذاکرهکننده پیشین اتحادیه اروپا در پرونده برگزیت، به یورونیوز گفت که این به خود بریتانیا بستگی دارد که بخواهد دوباره به این بلوک بپیوندد یا نه، اما بروکسل شرایط خود را روشن کرده است.
آگهی
آگهی
این اظهارات ده سال پس از آن مطرح میشود که بریتانیا با نسبت ۵۲ درصد در برابر ۴۸ درصد به خروج از اتحادیه اروپا رای داد و در دورهای که نظرسنجیها نشان میدهد اکثریت روشن افکار عمومی بریتانیا، فارغ از گرایش حزبی، این تصمیم را اشتباه میدانند.
بارنیه، سیاستمدار برجسته میانهراست که از سپتامبر تا دسامبر ۲۰۲۴ نخستوزیر فرانسه بود، در برنامه ۱۲ دقیقه با یورونیوز گفت: «برگزیت که ۱۰ سال پیش با یک رای حاکمیتی تصویب شد، انجام شده است، اما آینده باز است و در باز است.»
او استدلال کرد که دولت بریتانیا و احزاب سیاسی این کشور میدانند شرایط پیوستن دوباره چیست و تاکید کرد باید برای لندن روشن باشد که «نمیتواند همزمان از همه مزایا برخوردار باشد و از تعهدات شانه خالی کند» وقتی پای مذاکره بر سر رابطه آینده با بروکسل در میان است.
بارنیه که از برگزیت بهعنوان یک بازی باختباخت یاد میکند توضیح داد که برای بریتانیا، مثلا، ممکن است به بازار واحد (منطقه اقتصادی بدون مرز اتحادیه اروپا) بپیوندد، بدون آنکه عضو اتحادیه شود؛ همان کاری که ایسلند، لیختناشتاین و نروژ کردهاند.
او گفت: «اما شرایط برای هر کشوری که میخواهد به بازار واحد بپیوندد کاملا روشن است» و افزود یکی از این شرایط «احترام گذاشتن به چهار آزادی» است؛ آزادی جابهجایی کالا، خدمات، افراد و سرمایه.
با این حال، تبدیل شدن بریتانیا به عضو کامل بازار واحد در حال حاضر گزینهای مطرح محسوب نمیشود.
عضویت نداشتن در بازار واحد یکی از «خطوط قرمز» اصلی دولت کارگر به رهبری نخستوزیر در حال کنارهگیری، کیر استارمر، بود. این رویکرد راه استارمر برای پایبندی به وعدههای برنامه انتخاباتی حزب، در عین تلاش برای جلب نظر رایدهندگان حامی خروج و هدایت یک «بازتنظیم» در روابط با اتحادیه اروپا بود.
در عوض، رویکرد استارمر این بود که بریتانیا را در برخی بخشها بیش از پیش وارد بازار واحد کند. اما این نوع ترتیبات جزئی یا «گزینشی» در تاریخ اتحادیه اروپا عملا روی میز نبوده است. بارنیه نیز تاکید کرد که نباید اجازه داد بریتانیا سیاستهای اتحادیه اروپا را بهصورت گزینشی انتخاب کند.
هنوز روشن نیست اندی برنهام، که اکنون نماینده پارلمان و محتملترین گزینه برای جانشینی استارمر در دفتر شماره ۱۰ پس از استعفای او در روز دوشنبه است، در این باره چه موضعی دارد.
حزب لیبرالدموکرات و نمایندگان طرفدار اتحادیه اروپا در حزب کارگر پیشاپیش از او خواستهاند «خطوط قرمز» مربوط به بازار واحد و اتحادیه گمرکی را کنار بگذارد؛ موضوعی که از نگاه بروکسل گره اصلی تلاشها برای نزدیکی دوباره است.
بازگشت سریع ممکن است
بارنیه به امکان یک روند سریعتر برای بریتانیا اشاره کرد، بهشرط آنکه همسویی باقیمانده در حوزه مقررات ادامه یابد؛ روندی که میتواند عملا از فرایند طولانی، پیچیده و چندمرحلهای عضویت که کشورهای نامزد مانند اوکراین، مولداوی و کشورهای غرب بالکان با آن مواجهاند، عبور کند.
او گفت: «پاسخ این پرسش که این روند چقدر طول میکشد در دست بریتانیاست. اگر از حالا تا زمان آغاز مذاکرات جدید، بریتانیا فاصلهای بزرگ با استانداردها و قواعد، مثلا در حوزه غذا یا امنیت، ایجاد کند، با مشکل روبهرو میشویم و این روند طولانیتر، بسیار طولانیتر خواهد شد.»
او افزود: «اگر هیچ فاصلهای، هیچ فاصله جدی ایجاد نشود، روند بسیار سریع خواهد بود. نمیتوانیم فرایند بسیار طولانی برای کشورهای تازهواردی را که میخواهند به اتحادیه اروپا ملحق شوند با وضعیت کشورهای عضو سابق مقایسه کنیم.»
بارنیه در عین حال گفت: «در این فاصله بروکسل و لندن میتوانند در جبهههای بسیاری با هم کار کنند.»
او گفت: «کارهای زیادی هست که باید با هم انجام دهیم، مثلا در حوزه دفاع، امنیت، همکاری میان سرویسها و حتی سرمایهگذاری در هوش مصنوعی یا فناوریهای نو که در حال ظهور هستند.»
او برای تسهیل این نوع همکاری میان بریتانیا و اتحادیه اروپا ایجاد یک نهاد تازه را پیشنهاد کرد و آن را «نوعی شورای اروپایی دفاع و امنیت» توصیف کرد که در کنار نهادهای فعلی مستقر خواهد شد.
او توضیح داد: «این نهاد برای شماری از کشورهایی که دیگر عضو اتحادیه نیستند یا هنوز به آن نپیوستهاند نیز باز خواهد بود؛ برای مثال، بدیهی است بریتانیا، اما همچنین نروژ یا اوکراین.»
بریتانیا و اتحادیه اروپا در میانه گفتوگوهای «بازتنظیم روابط» هستند و امیدوار بودند مذاکرات درباره یک توافق در حوزه کشاورزی و غذا (برای کاهش موانع از طریق همسانسازی مقررات بهداشتی و گیاهی)، همچنین توافق تجارت انتشار و طرح جابهجایی جوانان را که ویزاهای ویژه برای جوانان اروپایی و بریتانیایی در نظر میگیرد، در نشست ۲۲ ژوئیه به سرانجام برسانند.
با این حال، آنتونیو کوستا، رئیس شورای اروپا، اوایل همین هفته تایید کرد نشستی که تاریخ آن تنها هفته گذشته در حاشیه اجلاس گروه هفت در فرانسه تعیین شده بود، در پی استعفای استارمر به تعویق خواهد افتاد.