دولتهای عضو اتحادیه اروپا در هفت سال آینده درباره نحوه تخصیص دو تریلیون یورو از بودجه مشترک اروپا مذاکرات گستردهای برگزار میکنند؛ رویارویی میان کشورهای صرفهجو که خواستار کاهش هستند و اعضایی که از حفظ بودجه کشاورزی دفاع میکنند.
اتحادیه اروپا وارد مرحله حساسی از مذاکره بر سر بودجه بلندمدت خود شده است؛ در حالی که کشورهای عضو بر سر میزان هزینهها و حوزههای اولویتدار اختلاف نظر دارند و این در آستانه گفتوگوهای مهم روز جمعه در نشست بروکسل رخ میدهد.
بر سر بودجه دو هزار میلیارد یورویی اتحادیه، برقراری توازن میان کشورهای عضو کار دشواری است؛ گروهی از کشورهای «پرداختکننده خالص» به رهبری آلمان و هلند خواهان کاهش چشمگیر کل مخارج هستند، اقدامی که کشورهای عضو در جنوب و شرق اروپا را خشمگین کرده زیرا نگرانند بودجه بخشهایی مانند کشاورزی قربانی افزایش هزینههای دفاعی شود.
هرچند کشاورزی و بودجههای منطقهای همچنان بزرگترین بخشهای هزینهای خواهند بود، سهم آنها به طور قابل توجهی کاهش مییابد و از حدود ۶۰ درصد بودجه کنونی به ۴۴ درصد در چارچوب پیشنهادی کمیسیون برای سالهای ۲۰۲۸ تا ۲۰۳۴ میرسد.
در اواخر ماه مه، گروهی متشکل از ۱۶ کشور سندی را امضا کردند که خواستار افزایش بودجه کشاورزی و منطقهای بود. این کشورها خود را «دوستان همگرایی» نامیدند.
امضاکنندگان این سند عبارت بودند از: بلغارستان، کرواسی، استونی، یونان، ایتالیا، لتونی، لیتوانی، مالت، لهستان، پرتغال، جمهوری چک، رومانی، اسلوونی، اسلواکی، اسپانیا و مجارستان.
کشورهای موسوم به «مقتصد» یعنی آلمان، هلند، دانمارک، سوئد، فنلاند و اتریش اعلام کردهاند با هرگونه افزایش مخارج مخالف هستند.
در متن بازنگریشدهای که هفته گذشته ارائه شد، مقامهای قبرسی که در حال حاضر ریاست گفتوگوهای میان کشورهای عضو را بر عهده دارند، پیشنهاد کاهش ۳۲.۸ میلیارد یورویی از بودجه دو هزار میلیارد یورویی را مطرح کردند و آن را مصالحهای میان «دوستان همگرایی» و کشورهای مقتصد توصیف کردند. رهبران اتحادیه اروپا مذاکرات را بر اساس پیشنهاد قبرس آغاز خواهند کرد.
در همین حال، پارلمان اروپا که به عنوان همقانونگذار باید این بسته را همراه با رهبران تصویب کند، پیشنهاد قبرس را رد کرده و آن را ناکافی دانسته است، به ویژه در زمینه بودجه کشاورزی و منطقهای.
درآمدهای بودجه و بدهی غلتان
بحث بر سر نحوه تامین مالی این بودجه همچنان بینتیجه مانده است.
ریاست قبرسی در متن خود پیشنهادی بازنگریشده درباره منابع درآمدی نگنجانده است.
کمیسیون اروپا در پیشنهاد اولیه خود، جریانهای درآمدی حاصل از نظام تجارت انتشار اتحادیه اروپا (ETS)، سازوکار تعدیل مرزی کربن (CBAM)، درآمدهای مربوط به زبالههای الکترونیکی وصولنشده، عوارض بر تنباکو و مالیات بر شرکتها را پیشبینی کرده بود.
در جریان مذاکرات، پارلمان اروپا منابع درآمدی بیشتری را پیشنهاد کرد. به گفته چند دیپلمات اتحادیه اروپا که به شرط فاش نشدن نامشان با یورونیوز صحبت کردند، پیشنهادهایی که بیش از همه توجه رهبران را جلب کرده شامل مالیات بر قمار، عوارض دیجیتال و مالیات بر داراییهای رمزارزی است.
با این حال، کشورهای مقتصد به ویژه سوئد نسبت به این تدابیر درآمدی تردید دارند. آنها استدلال میکنند که به عنوان برخی از ثروتمندترین اعضای اتحادیه اروپا، به طور نامتناسبی بار مالی بیشتری را بر دوش خواهند کشید.
در همین زمان، کشورهایی از جمله ایتالیا، فرانسه و یونان پیشنهاد کردهاند بازپرداخت برنامه NextGenerationEU از طریق انتشار مجدد بدهی انجام شود؛ سازوکاری که به بدهی غلتان معروف است. این پیشنهاد با مخالفت شدید کشورهایی مانند آلمان و هلند روبهرو شده که با هرگونه استقراض مشترک جدید مخالف هستند.
رهبران اتحادیه اروپا قصد دارند تا پایان سال ۲۰۲۶ بر سر این بودجه به توافق برسند. همقانونگذاران مشتاقند مذاکرات به سال ۲۰۲۷ کشیده نشود؛ سالی که در چند کشور کلیدی اروپایی از جمله فرانسه، ایتالیا و لهستان سالی پرانتخابات خواهد بود.
هر گونه توافقی درباره بودجه مستلزم حمایت یکپارچه هر ۲۷ کشور عضو و همچنین موافقت پارلمان اروپا خواهد بود.