در حالی که موجهای گرما زودتر از موعد به اروپا رسیدهاند شمار زیادی از مردم قاره سبز همچنان از دسترسی به امکانات خنککننده محروماند و ناچارند روزهای داغ تابستان را بدون تهویه مطبوع سپری کنند. اما کشورهای اروپایی تا چه اندازه برای مقابله با گرمای فزاینده ناشی از تغییرات اقلیمی آمادهاند؟
تابستان امسال زودتر از موعد از راه رسیده و بخشهای مختلف اروپا هماکنون زیر فشار دماهای بیسابقه قرار دارند.
آگهی
آگهی
در فرانسه دما برای نخستین بار در ماه مه به ۳۷ درجه سانتیگراد رسید. بریتانیا نیز رکورد دمای این ماه را شکست و دمای هوا در لندن به ۳۴٫۸ درجه سانتیگراد رسید. در ایرلند هم دمای ۳۰٫۵ درجه سانتیگراد ثبت شد که تاکنون سابقه نداشته است.
اخیرا آژانس محیط زیست اروپا گزارشی با عنوان «بیش از حد گرم و ناآماده» منتشر کرده که میگوید ۶۸ درصد شهروندان اتحادیه اروپا در خانههای خود به سیستم تهویه مطبوع یا حتی پنکه دسترسی ندارند.
کدام کشورها بیشترین مشکل را در تامین وسایل خنککننده دارند؟
اگرچه همه کشورهای اروپا به یک اندازه گرم نیستند و در برخی مناطق شاید نیازی جدی به تهویه مطبوع وجود نداشته باشد اما بیش از یکسوم شهروندان اتحادیه اروپا (۳۸ درصد) میگویند توان مالی خرید یا استفاده از این تجهیزات را ندارند.
این آمار در برخی از گرمترین مناطق اروپا حتی بالاتر است؛ بهطوری که ۴۲ درصد در فرانسه، ۴۶ درصد در یونان و ۴۵ درصد در پرتغال اعلام کردهاند که از عهده تامین وسایل خنککننده برنمیآیند. این رقم در اسپانیا ۳۴ درصد، در ایتالیا ۳۷ درصد و در رومانی ۳۹ درصد است.
این وضعیت نگرانکننده است زیرا بیش از یکچهارم جمعیت اتحادیه اروپا بالای ۶۵ سال سن دارند و بخشی از سالمندترین جمعیتهای این اتحادیه در کشورهایی مانند ایتالیا، پرتغال و یونان زندگی میکنند.
در مقابل، شهروندان مالت (۸٫۵ درصد)، لوکزامبورگ (۱۸ درصد) و ایرلند (۲۰ درصد) کمترین مشکل را برای تامین تهویه مطبوع یا پنکه گزارش کردهاند.
البته راههای دیگری نیز برای خنک نگه داشتن خانهها وجود دارد؛ از جمله کرکره، سایهبان یا پوششهای خارجی برای جلوگیری از تابش مستقیم آفتاب.
با این حال بیشتر مردم در اسپانیا (۶۱ درصد)، پرتغال (۵۹ درصد)، ایتالیا (۵۷ درصد) و قبرس (۵۱ درصد) میگویند خانههایشان حتی به چنین امکاناتی نیز مجهز نیست.
گرمای شدید؛ مهمترین دغدغه اقلیمی اروپاییها
نبود امکانات خنککننده به این معنا نیست که مردم نسبت به گرمای هوا بیتفاوت هستند.
گرمای شدید اکنون به اصلیترین دغدغه اقلیمی شهروندان اتحادیه اروپا تبدیل شده است. بر اساس این گزارش، ۸۵ درصد از پاسخدهندگان گفتهاند که نگران افزایش دما هستند؛ در حالی که این رقم برای آتشسوزیها ۸۲.۵ درصد، برای کمبود آب ۸۰.۵ درصد و برای سیل ۸۰ درصد است.
این نگرانی در کشورهای حوزه مدیترانه پررنگتر است. ۷۵ درصد از مردم قبرس، ۷۱ درصد از یونانیها و ۷۰ درصد از شهروندان مالت گفتهاند که از دماهای بسیار بالا «بسیار» یا «تا حدی زیاد» نگران هستند.
نتایج این بررسی نشان میدهد گرمای شدید دیگر تهدیدی مربوط به آینده نیست و بسیاری از اروپاییها هماکنون اثرات آن را در زندگی روزمره خود احساس میکنند. نیمی از پاسخدهندگان گفتهاند خانههایشان بیش از حد گرم میشود و ۴۷ درصد نیز از گرمای آزاردهنده در محل کار خبر دادهاند. همچنین ۶۱ درصد معتقدند محله محل سکونتشان در دورههای گرم سال بیش از اندازه داغ میشود.
کمبود فضاهای عمومی خنک در بسیاری از کشورهای اروپایی
گزارشها نشان میدهد واکنش نهادهای محلی به موجهای گرما یکدست نیست و در بسیاری از مناطق، مراکز عمومی خنک یا ساختمانهای مجهز به تهویه مطبوع چندان رایج نیستند.
در ایتالیا تنها ۱۵ درصد از شهروندان گفتهاند که در ساختمانهای عمومی از تهویه مطبوع استفاده میشود. این رقم در آلمان حتی کمتر و حدود ۷ درصد است. در مقابل، یونان، مالت و رومانی وضعیت بهتری دارند و حدود ۴۰ درصد شهروندان این کشورها به فضاهای عمومی خنک دسترسی دارند.
کاشت درخت و تغییر ساعات کاری؛ راهکارهایی که هنوز فراگیر نشدهاند
کاشت درخت بهعنوان راهکاری کمهزینهتر، پایدارتر و سازگارتر با محیط زیست برای مقابله با گرما شناخته میشود و ۳۶ درصد از ساکنان اتحادیه اروپا میگویند چنین اقداماتی را در محل زندگی خود مشاهده کردهاند.
با این حال میزان اجرای این طرحها در کشورهای مختلف تفاوت زیادی دارد؛ از ۵۹ درصد در مجارستان تا تنها ۲۲ درصد در یونان که یکی از پایینترین نرخها در اتحادیه اروپا به شمار میرود.
یکی دیگر از راهکارهای مقابله با گرمای شدید، تغییر ساعات کار یا برنامه مدارس در روزهای بسیار گرم است.
با وجود این تنها ۱۵ درصد از شهروندان اتحادیه اروپا گفتهاند چنین اقداماتی را مشاهده کردهاند. این رقم از ۳۹ درصد در قبرس تا فقط ۸ درصد در پرتغال متغیر است.
در مقابل به نظر میرسد مقامات محلی در زمینه هشدارهای مرتبط با موج گرما فعالتر هستند. ۵۷ درصد از پاسخدهندگان گفتهاند از طریق تماس تلفنی، پیامک یا رسانهها هشدارهای مربوط به گرمای شدید را دریافت کردهاند.
با این حال این اطلاعرسانیها بیشتر بر واکنش به شرایط اضطراری متمرکز است تا پیشگیری. تنها ۴۲٫۵ درصد از شهروندان گفتهاند در معرض کارزارهای آگاهیرسانی درباره خطرات گرمای شدید برای سلامت و راههای محافظت از خود قرار گرفتهاند.