بر اساس تازهترین گزارش «وضعیت کیفیت هوا» از سوی آژانس محیط زیست اروپا تا ۲۰ درصد ایستگاههای پایش آلودگی هوا در اروپا میزان آلودگی را بالاتر از استانداردهای فعلی این بلوک ۲۷ عضوی ثبت کردهاند.
در این میان ایتالیا با ثبت بالاترین غلظت ذرات معلق در صدر کشورهای آلوده قرار گرفته است؛ ذرات بسیار ریزی که میتوانند به عمق ریهها و حتی جریان خون نفوذ کنند و خطرهای جدی برای سلامت انسان داشته باشند.
آگهی
آگهی
این ذرات عمدتا از منابعی مانند ترافیک جادهای، پالایشگاهها، کارخانههای سیمان، سوختهای فسیلی و همچنین آتشسوزیهای جنگلی تولید میشوند.
گزارش آژانس محیط زیست اروپا نشان میدهد که بین سالهای ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۵ بالاترین میانگین سالانه آلودگی هوا در جنوب ایتالیا ثبت شده است.
دو شهر «چگلیه مساپیکا» و «تورکیارولو» به ترتیب با ثبت ۱۱۷ و ۱۱۳ میکروگرم ذرات معلق در هر متر مکعب بدترین وضعیت را داشتهاند؛ در حالی که سقف مجاز سالانه اتحادیه اروپا ۲۵ میکروگرم در هر متر مکعب است.
چرا آلودگی در این مناطق مناطق بیشتر است؟
کارشناسان میگویند بخش عمده این افزایش آلودگی ناشی از سوزاندن سوخت جامد در زمستان بهویژه استفاده از شومینهها است.
جیانلوئیجی دِ جنارو، استاد شیمی و اثرات زیستمحیطی دانشگاه باری میگوید شرایط جوی در این مناطق نیز باعث تشدید آلودگی میشود زیرا در برخی دورههای سال جو زمین توانایی کمتری برای پراکنده کردن ذرات آلاینده دارد.
شمال ایتالیا که قطب صنعتی این کشور به شمار میرود نیز یکی دیگر از مناطق نگرانکننده از نظر آلودگی هوا معرفی شده است؛ جایی که میزان ذرات معلق در بسیاری از نقاط به مرز استاندارد اتحادیه اروپا نزدیک است.
در همین بازه زمانی مناطقی در هشت کشور دیگر اروپایی نیز از حد مجاز عبور کردهاند؛ از جمله لهستان، کرواسی، بوسنی و هرزگوین، صربستان، مقدونیه شمالی، رومانی، ترکیه و حتی دانمارک.
در کپنهاگ، پایتخت دانمارک یکی از ایستگاههای سنجش آلودگی عدد ۹۵ میکروگرم در هر متر مکعب را ثبت کرده است.
برخی از بالاترین میزانهای آلودگی نیز در سارایوو و مناطق صنعتی مقدونیه شمالی گزارش شده است.
در کدام کشورها میزان مرگ و میر ناشی از آلودگی هوا بالاتر است؟
گزارش همچنین نشان میدهد بالکان و اروپای شرقی بالاترین نرخ مرگومیر مرتبط با قرار گرفتن طولانیمدت در معرض آلودگی هوا را دارند. آلبانی، بلغارستان، یونان و رومانی از جمله کشورهایی هستند که بیشترین نرخ مرگومیر تخمینی به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر را ثبت کردهاند.
ایتالیا نیز با نرخ تخمینی ۱۰۱ مرگ، وضعیت بسیار بدتری نسبت به کشورهایی مانند اسپانیا، فرانسه و آلمان دارد.
در مقابل پایینترین نرخها در کشورهای شمال اروپا، از جمله ایسلند، فنلاند، سوئد، استونی و نروژ ثبت شده است.
با این حال، بر اساس استانداردهای سختگیرانهتر سازمان جهانی بهداشت بیش از ۹۰ درصد مردم اروپا همچنان در معرض هوای ناسالم قرار دارند.
سازمان جهانی بهداشت سقف مجاز ذرات معلق در هوا را تنها ۵ میکروگرم در هر متر مکعب تعیین کرده است.
از کدام آلایندههای دیگر باید آگاه باشید؟
کارشناسان هشدار میدهند که ذرات ریز «PM2.5» تنها آلاینده خطرناک هوا نیست.
آژانس محیط زیست اروپا نسبت به ذرات «PM10» و همچنین ازن سطح زمین نیز هشدار داده است؛ آلایندهای که بر اثر واکنش نور خورشید با هیدروکربنها و اکسیدهای نیتروژن ناشی از دود خودروها و کارخانهها شکل میگیرد و میزان آن از سال ۱۹۰۰ بیش از دو برابر شده است.
بنزو(ای)پیرن، مادهای سرطانزا که در دود سیگار، غذاهای سوخته و دود ناشی از سوختهای فسیلی یافت میشود از دیگر آلایندههای خطرناک معرفی شده است.
کارشناسان میگویند برای کاهش خطر آلودگی هوا، رعایت چند توصیه ساده میتواند موثر باشد.
از جمله اینکه ساکنان شهرها بهتر است در ساعات اوج ترافیک پنجرههای خانه را باز نکنند و تهویه هوا را به بعد از ساعت ۹ صبح موکول کنند.
استفاده از دستگاههای تصفیه هوا نیز میتواند تا حدی کیفیت هوای داخل خانه را بهبود دهد.
آژانس محیط زیست اروپا همچنین توصیه کرده است از بخاریها و سیستمهای گرمایشی استاندارد استفاده شود از سوزاندن سوخت در روزهای سرد زمستانی پرهیز شود و در روزهایی که میزان آلودگی بالاست، فعالیتهای سنگین در فضای باز مانند دویدن انجام نشود.
کارشناسان همچنین توصیه میکنند مردم از طریق اپلیکیشنهای ارائهدهنده دادههای لحظهای، وضعیت آلودگی هوا را بهطور مداوم دنبال کنند.