کشورهای اروپایی همزمان با کاهش شمار نیروهای نظامی و افزایش تنشهای ژئوپولیتیکی در جهان بار دیگر به خدمت سربازی اجباری روی آوردهاند. اما آیا خدمت سربازی اجباری میتواند کمبود نیروهای نظامی را جبران کند؟
در بحبوحه جنگ اوکراین و انتقادهای دونالد ترامپ از متحدان ناتو شماری از کشورهای اروپایی برای تقویت توان امنیتی و دفاعی خود دست به تکاپو افتادهاند.
یکی از ارکان اصلی دفاع هر کشور ارتش آن است؛ ارتشی که در اروپا بیش از پیش بر نیروهای ذخیره متکی میشود که از راه خدمت اجباری جذب میشوند اما حاضر مقررات مربوط به خدمت اجباری در کشورهای عضو اتحادیه اروپا تفاوتهای زیادی دارد.
دستکم در ۱۰ کشور عضو اتحادیه اروپا از جمله اتریش، قبرس، دانمارک و استونی خدمت سربازی اجباری است.
در میان این کشورها اتریش، کرواسی، قبرس، استونی، فنلاند، یونان، لتونی و لیتوانی خدمت اجباری را فقط برای مردان اجرا میکنند در حالی که در دانمارک و سوئد این خدمت برای مردان و زنان الزامی است.
مدت خدمت اجباری در این کشورها میتواند تا ۱۵ ماه باشد. کرواسی کوتاهترین دوره خدمت را دارد که دو ماه تعیین شده است.
در مقابل خدمت سربازی در دیگر کشورهای اتحادیه اروپا داوطلبانه است اما شیوه اجرای آن در هر کشور متفاوت است.
برای نمونه در آلمان مردان ۱۸ ساله ملزم به تکمیل پرسشنامهای هستند که در آن میتوانند تمایل خود را برای پیوستن به نیروهای مسلح اعلام کنند.
کشورهای اروپایی در سالهای اخیر چه تغییراتی در قانون خدمت سربازی انجام دادهاند؟
در آغاز ماه مارس امسال حدود ۸۰۰ شهروند کرواسی برای انجام خدمت نظامی اجباری معرفی شدند.
پارلمان کرواسی در اکتبر گذشته به بازگرداندن خدمت سربازی اجباری رای داد؛ خدمتی که در سال ۲۰۰۸ و پس از حرکت این کشور به سوی خدمت نظام داوطلبانه متوقف شده بود.
این برنامه مزایایی از جمله کمکهزینه ماهانه ۱۱۰۰ یورو، ثبت دوره خدمت در سابقه کاری و اولویت در استخدام در بخش دولتی را در نظر گرفته است.
از آغاز سال ۲۰۲۶ مردان آلمانی ۱۷ تا ۴۵ ساله برای اقامت بیش از سه ماه در خارج از کشور باید مجوز بگیرند؛ هرچند صدور این مجوز در اصل تشریفاتی تلقی میشود.
این الزام بخشی از قانون نوسازی خدمت سربازی است؛ قانونی که محدودیتی را که پیشتر فقط در شرایط تنش یا وضعیت دفاعی اعمال میشد به دوران صلح نیز گسترش میدهد.
چرا شمار نیروهای نظامی در اروپا کاهش یافته است؟
بر پایه تازهترین آمار سازمان اروپایی انجمنها و اتحادیههای نظامی شمار نیروهای نظامی بین سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۰ به طور میانگین ۱۶ درصد کاهش یافته است.
بلژیک و آلمان به ترتیب با کاهش ۲۶ و نیم درصدی و ۲۵ درصدی بیشترین کاهش را ثبت کردهاند.
در مقابل مجارستان و سوئد هر دو با افزایش ۲۵ درصدی بیشترین رشد را داشتهاند.
به گفته این سازمان دستمزد پایین، نبود توازن میان کار و زندگی و فضای کاری نامطلوب از مهمترین عواملی است که بر ماندگاری نیروها در ارتش کشورهای مختلف اثر میگذارد.
برای زنان نظامی مشکلات دیگری نیز وجود دارد.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
با وجود آنکه احتمال ارتباط زنان نظامی با مسائل مربوط به مواد مخدر یا داشتن سابقه کیفری کمتر از مردان نظامی است، زنان در ارتش با مشکلاتی از تعرض و آزار جنسی گرفته تا نبود لباس نظامی مناسب زنان روبهرو هستند.