لاله مرزبان، بازیگر جوان ایرانی که در هشتادوسومین دوره جشنواره فیلم ونیز جایزه بهترین بازیگر زن در بخش افقهای این جشنواره را دریافت کرده است، پس از آنکه هنگام دریافت جایزه خود به وضعیت دشوار زنان در ایران اشاره کرد، هدف حملات شدید مقامها و رسانههای دولتی ایران قرار گرفت.
خانم مرزبان شنبه گذشته برای ایفای نقش در فیلم «خانه در حال سقوط» به کارگردانی محسن قرایی، جایزه بهترین بازیگر زن را در بخش افقهای جشنواره فیلم ونیز دریافت کرد.
آگهی
آگهی
او در مراسم اهدای جوایز، جایزه خود را به زنان کشورش که برای «حتی کوچکترین میزان آزادی، بالاترین هزینهها را پرداختهاند» تقدیم کرد. او که به زبان فارسی صحبت میکرد، گفت ایرانیان روزهایی بسیار دشوار را در زندگی خود تجربه میکنند اما نباید امیدشان را از دست بدهند.
پس از این سخنان، شورای عالی انقلاب فرهنگی ایران با انتشار بیانیهای در روز پنجشنبه، سخنان خانم مرزبان را محکوم کرد و آن را «ارائه روایتی یکسویه از جامعه سربلند ایران» دانست.
این شورا، بدون اشاره مستقیم به سخنان مرزبان، از «اظهارات و رفتار اخیر در جشنواره فیلم ونیز» سخن گفت و اعلام کرد «فروکاستن تصویر زن ایرانی ….. به کلیشههای دلخواه محافل غربی» و نادیدهگرفتن ظرفیت زنان برای بیان «مظلومیت و رنجهای زنان و کودکان ایرانی در جنگ تحمیلی سوم، همراستا با رسالت آگاهیبخش و تعهد اجتماعی هنر نیست».
بیانیه شورای عالی انقلاب فرهنگی پس از موجی از حملات مشابه به خانم مرزبان در رسانههای وابسته به حکومت ایران منتشر شد. برخی از این رسانهها خواستار برخورد انضباطی با این بازیگر شدند.
زهرا چخماقی، خبرنگار صداوسیمای ایران، مرزبان را فردی «منفعتطلب، منافق، حقیر و بیچاره» توصیف کرد که «۲ زاری بودن» را خوب معنا میکند.
همزمان ژیلا صادقی، بازیگر و چهره رسانهای وابسته به صداوسیما، از مرزبان انتقاد کرد که چرا بهجای زنان ایرانی، جایزه خود را به کودکانی که در حمله موشکی آمریکا به یک مدرسه ابتدایی در میناب در ۲۸ فوریه کشته شدند، تقدیم نکرده است.
در تلویزیون ایران هم یک کارشناس قرآن گفت که این بازیگر «فریب دشمن را خورده است» و از دولت ایران خواست به خانم مرزبان اجازه فعالیت در این کشور را ندهد. خبرگزاری دانشجو نیز از وزارت فرهنگ و ارشاد ایران خواست مانع بازگشت مرزبان به کشور شود.
فیلم «خانه در حال سقوط»
فیلم «خانه در حال سقوط» که با نام «مراقب» نیز شناخته میشود به فروپاشی ساختارهای سنتی و مردسالارانه در خانواده ایرانی و تلاش مردان برای حفظ این ساختارها از طریق اعمال زور پرداخته است.
لاله مرزبان در این فیلم نقش انسی، زن جوانی حدودا بیستوچندساله را بازی میکند که به خانوادهاش میگوید قصد دارد ایران را ترک کند و به ترکیه برود تا مدل شود. پدر او، رشید، با بازی فرهاد اصلانی، در تلاشی نومیدانه برای اثبات اقتدار خود، انسی و دیگر زنان خانه را در اتاقهایشان حبس میکند.
پس از نمایش فیلم «خانه در حال سقوط» در جشنواره ونیز، لاله مرزبان در پاسخ به این سؤال که این فیلم در ایران با چه واکنشی مواجه خواهد شد، گفت: «این سؤال برای من بهعنوان یک بازیگر همچنین برای همه زنان ایران بسیار مهم است، چه پزشک باشند، چه هنرمند یا هر حرفه دیگری که زنان میتوانند در آن فعالیت کنند. ما فقط میتوانیم هر بار یک قدم برداریم، یک قدم به سوی هدفمان.»
او در ادامه گفت: «من سهم کوچک خودم را انجام دادم. من نقش خودم را ارائه کردهام. واقعا امیدوارم افراد بیشتری بتوانند قدمهای کوچکی به سوی هدف مشترکمان بردارند.»
واکنش ایران به فیلم محسن قرایی و سخنرانی لاله مرزبان در زمان دریافت جایزهاش در حالی است که فیلم مستند «نازا» که در جشنواره ونیز به نمایش درآمد نیز با بازتابهای گستردهای مواجه شد. فیلم مستند نازا، محصول گاردین و به کارگردانی دو اسرائیلی به کشتار گسترده غیرنظامیان در غزه توسط اسرائیل پرداخته است.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در واکنش به این فیلم گفت برای تصویب قوانین جدیدی تلاش خواهد کرد که به اسرائیل اجازه میدهد تابعیت افرادی را که به گفته او به سربازان اسرائیلی «تهمت میزنند» سلب کند، اقدامی که فشارها علیه کارگردانان نازا، «یووال آبراهام» و «راکل شور» را تشدید کرده است.