بر اساس تازهترین دادههای یورواستات، مساحت جنگلها در اتحادیه اروپا بهطور جزئی در حال افزایش است و رشد سالانهای معادل ۰.۱ درصد را نشان میدهد.
این آمار هم افزایش پوشش جنگلی را در نظر میگیرد و هم کاهشهایی را که بر اثر برداشت چوب یا پدیدههای طبیعی مانند آتشسوزی، خشکسالی و آفات رخ میدهد. در این میان، ایرلند با اختلافی چشمگیر نسبت به میانگین اروپا در صدر قرار دارد و سالانه ۱.۲ درصد به مساحت جنگلهایش افزوده میشود.
پس از ایرلند، استونی با ۰.۳۳ درصد، بلغارستان با ۰.۲۶ درصد و فرانسه با ۰.۲۵ درصد بیشترین رشد را ثبت کردهاند. در مقابل، تنها چند کشور کاهش بسیار جزئی را گزارش دادهاند؛ از جمله دانمارک، هلند، اسلوونی، سوئد و لهستان که افت پوشش جنگلی در آنها بین ۰.۰۶ تا ۰.۰۱ درصد بوده است.
چرا رشد جنگلهای پرتغال بحثبرانگیز شده است؟
در حالی که بیشتر کشورهای اروپایی رشد آهستهای را تجربه میکنند، پرتغال وضعیتی کاملا متفاوت دارد. طبق دادههای یورواستات، مساحت جنگلهای این کشور تنها در یک سال ۱۱ درصد افزایش یافته است؛ رقمی که در هیچ کشور اروپایی دیگری دیده نمیشود.
این جهش حاصل چند عامل است: از یکسو نتیجه سالها برنامه جنگلکاری دوباره و از سوی دیگر به جوان بودن جنگلها و بهویژه گسترش گسترده درخت اکالیپتوس مربوط میشود.
اکالیپتوس درختی سریعالرشد است که پرتغال را به یکی از تولیدکنندگان اصلی کاغذ در اروپا تبدیل کرده، اما همزمان پیامدهای زیستمحیطی جدی به همراه داشته است. برگهای این درخت حاوی روغنهایی بسیار آتشزا هستند و خطر آتشسوزی را بهشدت بالا میبرند. علاوه بر این، اکالیپتوس آب زیادی مصرف میکند و باعث خشک شدن خاک در مناطق اطراف میشود.
پرتغال برای اصلاح وضعیت جنگلها چه میکند؟
بر اساس دادههای سامانه کوپرنیک، پرتغال در سال ۲۰۲۵ حدود ۲۶۳ هزار هکتار از اراضی خود را بر اثر آتشسوزی از دست داده است؛ بیشترین میزان در اتحادیه اروپا نسبت به وسعت کشور، رقمی معادل تقریبی هشت برابر مساحت مالت.
در واکنش به این وضعیت، دولت پرتغال تلاش کرده مسیر مدیریت جنگلها را تغییر دهد. این اقدامات شامل دقیقتر کردن نقشههای جنگلی و مهمتر از آن، تشویق به کاشت گونههای بومی مانند بلوط همیشهسبز و بلوط چوبپنبهای است.
در ماه نوامبر، مؤسسه حفاظت از طبیعت پرتغال بیش از ۱۰۰ هزار درخت و بوته را در سراسر کشور توزیع کرد؛ از جمله کاج دریایی، زبانگنجشک و رزماری. همچنین پارکهای شهری و منطقهای میتوانند با ارائه درخواست به طرح Floresta Comun به این برنامه بپیوندند.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
در کنار این اقدامات، اتحادیه اروپا و نهادهای ملی پرتغال، از جمله بنیاد علوم و فناوری، بودجههایی به ارزش صدها هزار یورو را به برنامههای حفاظت از درختان بلوط و احیای جنگلها اختصاص دادهاند؛ برنامههایی که هدف آنها ایجاد توازن میان توسعه پوشش جنگلی و حفظ محیط زیست است.