در جریان یک نشست سیاسی سطحبالا که روز دوشنبه در پایتخت ارمنستان برگزار شد، تنش میان الهام علیاف، رئیس جمهوری آذربایجان و روبرتا متسولا، رئیس پارلمان اروپا بالا گرفت.
آقای علیاف در سخنرانی خود در «جامعه سیاسی اروپا»، نشستی که رهبران اتحادیه اروپا، کشورهای همسایه دارای منافع مشترک و کشورهای نامزد عضویت در آن گرد هم آمده بودند، پارلمان اروپا را به «پخش تهمت و دروغ» درباره آذربایجان متهم کرد.
آگهی
آگهی
خانم متسولا که ریاست پارلمان اروپا را بر عهده دارد، در واکنشی سریع و تند این ادعاها را رد کرد و خواهان سخن گفتن خارج از نوبت شد. او گفت: «ما هرگز شیوه کار خود را تغییر نخواهیم داد، حتی اگر این کار برای برخی ناخوشایند باشد.»
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
پیش از این واکنش، علیاف همچنین مدعی شده بود که اعضای پارلمان اروپا بهگونهای رفتار میکنند که گویی میخواهند روند صلح با ارمنستان را «خراب» کنند؛ روندی که سال گذشته با میانجیگری ایالات متحده پس از مناقشه قرهباغ کوهستانی شکل گرفت و چارچوبی دیپلماتیک و اقتصادی ایجاد کرد. این توافق به حدود چهار دهه تنش مسلحانه پایان داد.
الهام علیاف افزود که پارلمان اروپا تاکنون ۱۴ قطعنامه انتقادی علیه آذربایجان تصویب کرده و این موضوع را «نوعی وسواس» نسبت به کشورش توصیف کرد.
او همچنین اعلام کرد که پارلمان آذربایجان همکاری با پارلمان اروپا را در تمامی زمینهها به حالت تعلیق درخواهد آورد.
با این همه رئیسجمهور آذربایجان در حالی که از پارلمان اروپا انتقاد میکرد، از تلاشهای کمیسیون اروپا برای تقویت روابط با باکو استقبال کرد و این تلاشها را مهم دانست. این سخنان بهویژه در شرایطی مطرح میشود که بروکسل میخواهد روابطش را با آذربایجان بهعنوان صادرکننده نفت و گاز گسترش دهد و حضور فعالتری در منطقه قفقاز جنوبی داشته باشد.
متسولا اندکی بعد در پاسخ، از نقش پارلمان اروپا دفاع کرد و گفت: «پارلمان اروپا نهادی دموکراتیک است که اعضایش مستقیما انتخاب میشوند و قطعنامههایش با رأی اکثریت تصویب میشود. ما میدانیم که نتایج ممکن است برای برخی ناخوشایند باشد، اما هرگز روش کار خود را تغییر نخواهیم داد.»
بر اساس گفته منابع پارلمان اروپا به یورونیوز، اظهارات علیاف از پیش برنامهریزی نشده بود و همین امر باعث شد متسولا برای روشنسازی موضع پارلمان درخواست سخن کند.
نشست «جامعه سیاسی اروپا» در ایروان، پایتخت ارمنستان برگزار شده و رهبران نزدیک به ۵۰ کشور اروپایی را گرد هم آورده است. این نشست فرصتی برای پیشبرد روابط دیپلماتیک میان ارمنستان و آذربایجان تلقی میشود.
نشست بعدی این مجمع قرار است در ماه مه ۲۰۲۸ در آذربایجان برگزار شود.
علیاف همچنین قرار است روز دوشنبه در باکو با جورجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا دیدار کند و روز سهشنبه نیز با کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، ملاقات داشته باشد.
آخرین قطعنامه پارلمان اروپا درباره آذربایجان هفته گذشته در استراسبورگ تصویب شد و عمدتا بر «تابآوری دموکراتیک» در ارمنستان تمرکز داشت، در حالی که نگرانیهایی را نیز درباره باکو مطرح کرد.
در این قطعنامه، بر حق بازگشت ارمنیهایی که در سال ۲۰۲۳ پس از درگیری نظامی بر سر منطقه مورد مناقشه قرهباغ گریختند، تأکید شده است. همچنین بازداشت اسرای جنگی ارمنی توسط آذربایجان «ناعادلانه» توصیف شده و قطعنامه خواستار «آزادی فوری و بدون قید و شرط» آنان شده است.
بر اساس این قطعنامه، ارمنیها باید از حق «حفظ هویت، اموال و میراث فرهنگی خود» برخوردار شوند.
در قطعنامههای پیشین نیز نگرانیهای مشابهی مطرح شده بود، از جمله انتقاد از اقدامات نظامی آذربایجان در منطقه.
پارلمان آذربایجان نیز روز جمعه قطعنامهای را که توسط یک کمیسیون ویژه پارلمانی برای رسیدگی به آنچه «فعالیتهای خصمانه» علیه کشور خوانده شد، تصویب کرد. این اقدام در پی تصویب چندین قطعنامه انتقادی از سوی پارلمان اروپا صورت گرفت.
حکمت حاجییف، دستیار رئیسجمهور آذربایجان و رئیس اداره سیاست خارجی ریاستجمهوری، قطعنامه پارلمان اروپا را «یک رسوایی و شکست دیپلماتیک» خواند و اعضای این پارلمان را متهم کرد که «در مسیر روند صلح مانعتراشی میکنند.»