بر اساس پژوهشهای جدید که یکی از رایجترین فرضها درباره سبک زندگی سالم را زیر سوال میبرد، کاهش مصرف پروتئین شاید کلید طول عمر بیشتر و حفظ سلامت باشد.
از پودرهای پروتین گرفته تا انرژیبارهای غنی از پروتین، «پروتینمکسینگ» روندی که در آن افراد مقدار زیادی پروتین مصرف میکنند به یکی از بزرگترین مدهای تندرستی این دهه تبدیل شده است. اما همزمان با سالمندتر شدن جمعیت جهان، پژوهش تازهای (منبع به زبان انگلیسی) نشان میدهد که کمتر خوردن شاید راه هوشمندانهتری برای رسیدن به عمری طولانیتر و سالمتر باشد.
آگهی
آگهی
پژوهشگران دانشگاه ویسکانسین-مدیسن در آمریکا پس از تحلیل بیش از ۳۰۰ مطالعه دریافتند که هرچند دستورالعملهای رسمی اغلب رژیمهای پرپروتین را توصیه میکنند، شواهد جدید نشان میدهد کاهش میزان پروتین میتواند بیماریهای مرتبط با سن مانند دیابت و سرطان را کم کند.
با پیرتر شدن جمعیت جهان، یافتن مداخلههایی که به سالمندی سالم کمک کند و بار بیماریهای وابسته به سن را کاهش دهد بیش از پیش ضروری شده است.
دادلی لمینگ، نویسنده این مطالعه، در یک بیانیه خبری گفت: «کاملا روشن است که پروتین برای رشد عضلات و واکنش بدن افراد فعال به ورزش فوایدی دارد.»
او افزود: «اما چون بیشتر مردم نسبتا کمتحرکند، احتمالا بسیاری بیش از نیازشان پروتین مصرف میکنند؛ چیزی که احتمالا پیامدهای نافی برای سلامت دارد.»
این مطالعه نشان داد رژیم کمپروتین با کاهش بافت چربی، افزایش مصرف انرژی و بهبود ثبات قند خون، عملکرد سوختوساز بدن را بهتر میکند.
در مطالعات انسانی و حیوانی، مصرف رژیمهای کمپروتینتر به کنترل بهتر قند خون و کاهش چربی بدن منجر شد، حتی زمانی که افراد کالری بیشتری به طور کلی مصرف میکردند.
این اثر تا حد زیادی ناشی از «هورمون محافظتی» موسوم به FGF21 است که هنگام پایین بودن میزان پروتین افزایش مییابد و به بدن کمک میکند انرژی را کارآمدتر بسوزاند.
پژوهشگران دریافتند مصرف کمتر پروتین به بدن کمک میکند وارد حالت «ترمیم و پاکسازی» شود که اتوفاژی نام دارد. این فرایند به بدن امکان میدهد «زبالههای سلولی» مانند پروتینهای معیوب و بخشهای آسیبدیده را حذف کند و به این ترتیب سلولها جوانتر بمانند.
با این حال، در این مطالعه تاکید شده است که رژیم کمپروتین برای همه مناسب نیست. برخی گروهها از جمله زنان باردار و کودکان در حال رشد که برای رشد به پروتین نیاز دارند، سالمندان و افرادی که در حال بهبود از آسیبهای جدی هستند، باید از محدود کردن پروتین خودداری کنند.
چه مقدار پروتین توصیه میشود؟
اداره ایمنی غذایی اروپا (EFSA) و سازمان جهانی بهداشت (WHO) میزان مرجع مصرف پروتین برای جمعیت را ۸۳ صدم گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در روز تعیین کردهاند.
هر دو نهاد معتقدند مصرف تا دو برابر این مقدار برای بیشتر افراد ایمن است و تاکید میکنند شواهد مربوط به اثرات مصرفهای بسیار بالای پروتین همچنان محل بحث است.
EFSA همچنین خاطرنشان میکند دادههای موجود برای تعیین نیاز پروتینی مشخص سالمندان کافی نیست و توصیه میکند آنها دستکم به اندازه بزرگسالان جوانتر پروتین مصرف کنند.
لمینگ میگوید: «در توصیههای اخیر از مردم خواسته شده پروتین بیشتری بخورند، اما همزمان تشویق شدهاند بیشتر ورزش کنند.»
او ادامه میدهد: «احتمالا باید توصیههای مربوط به پروتین را نه فقط بر اساس سن، بلکه بر پایه میزان فعالیت بدنی افراد شخصیسازی کنیم.»
نویسندگان در جمعبندی گفتند هرچند بسیاری از مردم هماکنون بسیار بیش از نیازشان پروتین میخورند و میتوانند از محدود کردن آن سود ببرند، پژوهشگران بالینی هنوز باید برای طراحی «رژیمهای مناسب برای هر فرد» بر اساس وضعیت سلامت و عوامل سبکزندگی شخصی آنها تلاش کنند.