سازمان جهانی بهداشت هشدار میدهد دود آتشسوزیهای جنوب اروپا به بحران روبهگسترش سلامت تبدیل شده و نهادهای بهداشتی باید برای حفاظت از آسیبپذیرترینها و آگاهیرسانی بیشتر اقدام کنند.
در جنوب اروپا آتشسوزیها در جریان است و امسال به یکی از بدترین فصلهای آتشسوزی جنگلها در سالهای اخیر تبدیل شده است. این وضعیت به تخلیه گسترده ساکنان، آسیب به زیرساختها و جانباختن شماری از مردم منجر شده است.
آگهی
آگهی
پیامدهای این آتشسوزیها بر سلامت مردم و بر نظامهای بهداشتی در سراسر منطقه نیز رو به افزایش است.
دوروتا یاروشینسکا، مدیر برنامه در مرکز اروپایی تغییرات اقلیمی، محیط زیست و سلامت سازمان جهانی بهداشت، به یورونیوز سلامت گفت: «اینها فقط چند مورد آتشسوزی نیست که معیشت مردم را تحت تاثیر قرار دهد و خطر فوری ایجاد کند؛ ما با یک بحران واقعی سلامت روبهرو هستیم.»
او افزود که پیامدها ممکن است مدتها پس از خاموش شدن آتش ادامه پیدا کند و در فاصلهای بسیار دور از محل آتشسوزی احساس شود.
یاروشینسکا اضافه کرد: «دود ناشی از آتشسوزیهای جنگلی میتواند صدها، اگر نگوییم هزاران کیلومتر، جابهجا شود و کیفیت هوا را در مناطقی بسیار دور از کانون آتش، از جمله در نواحی شهری پرجمعیت، مختل کند و به این ترتیب احتمال آسیبدیدن شمار زیادی از مردم را افزایش دهد.»
او گفت: «برای در معرض خطر قرار گرفتن سلامت، لازم نیست شعلههای آتش یا ستون دود را ببینید.»
دود آتشسوزیهای جنگلی چیست و چرا برای سلامت زیانبار است
دود آتشسوزیهای جنگلی ترکیبی از آلایندههای سمی، ذرات معلق و انواع گازهاست. خطرات سلامت بسته به آنچه میسوزد متفاوت است، زیرا آتش اغلب پلاستیکها، لوازم الکترونیکی و رنگها را میسوزاند که مواد شیمیایی سمی را در هوا آزاد میکنند.
یاروشینسکا گفت: «این ذرات بسیار ریز واقعا میتوانند از ریهها وارد جریان خون شوند و واکنشی در بدن ما برانگیزند، سامانه ایمنی بدن را فعال کنند و باعث التهاب شوند.»
یاروشینسکا توضیح داد که هرچند علائم در افراد سالم میتواند خفیف باشد، مانند تحریک گلو و آبریزش بینی، کسانی که مشکلات زمینهای سلامت دارند ممکن است بهمراتب بیشتر آسیب ببینند.
افراد مبتلا به آسم یا بیماریهای مزمن ریوی بهویژه آسیبپذیرند، همانطور که بیماران قلبی و نیز کودکان و سالمندان در معرض خطر بیشتری قرار دارند.
یاروشینسکا افزود: «علائم بسیار متنوع است و میتواند از نشانههای خفیف تا بسیار شدید، حتی تهدیدکننده زندگی، را دربر گیرد.»
راهنماییهای بهداشت عمومی نباید هیچکس را نادیده بگیرد
یاروشینسکا یادآور شد که توصیههای بهداشت عمومی معمولا کلی است و بیش از آنکه متناسب با نیاز گروههای پرخطر تنظیم شده باشد، برای کل جمعیت ارائه میشود.
یاروشینسکا خواستار تدوین توصیههای دقیقتر شد؛ راهنماییهایی که در کنار توصیههای عمومی مانند در خانه ماندن و کاهش ورزش ـ که گرچه بسته به کیفیت هوا نیاز به آن متفاوت است، اما برای همه مفید است ـ توجه بیشتری به گروههای آسیبپذیر داشته باشد.
یاروشینسکا گفت: «همچنین توصیه میشود از دستگاههای تهویه مطبوع و فیلترهای پربازده استفاده شود و این توصیه برای کسانی که به چنین تجهیزاتی دسترسی دارند بسیار خوب است.»
با این حال او هشدار داد که بخشی از این دستورالعملها میتواند کسانی را که به چنین تجهیزات یا به فضاهای دارای تهویه و هوای پاک دسترسی ندارند، عملا کنار بگذارد.
به گفته یاروشینسکا، بخشی از مسئولیت مقامها این است که فضاهایی فراهم کنند تا مردم بتوانند در آنها خنک شوند و به هوای پاک دسترسی داشته باشند و اطمینان حاصل کنند که این فضاها برای همه اعضای جامعه قابل استفاده است.
او افزود: «مقامها باید از کسانی هم که در موقعیتهای نابرابر قرار دارند، مراقبت کنند؛ کسانی که امکان دسترسی به خدمات سلامت ندارند، زبان محلی را نمیدانند یا به اطلاعات دسترسی ندارند.»
فشار فزاینده بر نظامهای سلامت
یاروشینسکا گفت که تلاش برای افزایش تابآوری و آمادگی در برابر وضعیتهای اضطراری ناشی از بحران اقلیمی، شامل تقویت ظرفیت نظامهای سلامت نیز میشود.
او گفت: «وقتی از مواجهه با دود آتشسوزیهای جنگلی و آثار آن بر سلامت صحبت میکنیم، معمولا به افراد و رنج و مشکلات شخصی آنها فکر میکنیم. اما این موضوع در عین حال فشار بسیار سنگینی بر بخش سلامت وارد میکند.»
او تاکید کرد که کارکنان بخش سلامت باید آموزش ببینند و به اطلاعات درست مجهز شوند؛ آنها باید بدانند افت کیفیت هوا دقیقا به چه معناست، چگونه آن را به مردم منتقل کنند و به هر بیمار چه نوع توصیهای ارائه دهند.
یاروشینسکا افزود: «اولویت فوری این است که نقش بخش سلامت را تقویت کنیم؛ باید افراد را آموزش دهیم و امکانات لازم را در اختیارشان بگذاریم تا استدلالهای سلامتمحور با قدرت بیشتری مطرح و در اقدامات محلی لحاظ شود.»