سازمان جهانی بهداشت هشدار میدهد دود آتشسوزیهای جنوب اروپا به بحران روبهگسترش سلامت تبدیل شده و نهادهای بهداشت عمومی باید بیشتر از آسیبپذیرها حفاظت و اطلاعرسانی کنند.
آتشسوزیها در جنوب اروپا گسترش یافته و فصل کنونی را به یکی از بدترین فصلهای آتشسوزی جنگلی در سالهای اخیر تبدیل کرده است. این وضعیت به تخلیه گسترده ساکنان، آسیب به زیرساختها و مرگ شماری از افراد منجر شده است.
آگهی
آگهی
همزمان تاثیر آن بر سلامت مردم و نظامهای بهداشت و درمان در سراسر این منطقه نیز رو به افزایش است.
دوروٹا یاروشینسکا، مدیر برنامه در مرکز اروپایی تغییرات اقلیمی، محیط زیست و سلامت سازمان جهانی بهداشت، به بخش سلامت یورونیوز گفت: «اینها فقط چند رویداد آتشسوزی که معاش مردم را تحت تاثیر قرار میدهد و یک خطر فوری ایجاد میکند نیست؛ با یک وضعیت واقعی اضطراری در حوزه سلامت روبهرو هستیم».
او اضافه کرد که این پیامدها ممکن است مدتها پس از خاموش شدن آتش ادامه یابد و در فاصلهای بسیار دور از محل وقوع آتشسوزی احساس شود.
یاروشینسکا افزود: «این دود ناشی از آتشسوزیهای جنگلی ممکن است صدها و اگر نگوییم هزاران کیلومتر جابهجا شود و کیفیت هوا را در مکانهایی بسیار دور از محل آتشسوزی، از جمله مناطق شهری پرجمعیت، کاهش دهد و بالقوه افراد زیادی را تحت تاثیر قرار دهد».
یاروشینسکا گفت: «برای روبهرو شدن با خطرات سلامت، لازم نیست شعلهها یا ستون دود را ببینید».
دود ناشی از آتشسوزی جنگلی چیست و چرا مضر است
دود آتشسوزیهای جنگلی ترکیبی از آلایندههای سمی، ذرات معلق و گازها است. میزان خطر برای سلامت بسته به آنچه میسوزد متفاوت است، زیرا آتشها اغلب پلاستیک، لوازم الکترونیکی و رنگها را میبلعند که مواد شیمیایی سمی را وارد هوا میکند.
یاروشینسکا گفت: «این ذرات ریز میتوانند از راه ریهها وارد خون شوند و با فعال کردن سیستم ایمنی بدن و ایجاد التهاب، واکنش در بدن ما برانگیزند».
او افزود که علائم در افراد سالم میتواند خفیف باشد، مانند سوزش گلو و آبریزش بینی، اما کسانی که دچار بیماریهای زمینهای هستند ممکن است با پیامدهای بسیار شدیدتری روبهرو شوند.
افراد مبتلا به آسم یا بیماری مزمن ریوی بهویژه در معرض خطر قرار دارند، همان طور که بیماران قلبی، کودکان و سالمندان نیز آسیبپذیرتر هستند.
یاروشینسکا افزود: «علائم متنوع است و میتواند از خفیف تا بسیار شدید، حتی تهدیدکننده زندگی، متغیر باشد».
در توصیههای بهداشت عمومی نباید کسی نادیده گرفته شود
با این حال یاروشینسکا تاکید کرد که توصیههای بهداشت عمومی معمولا کلی است و جمعیت وسیعتری را هدف میگیرد، نه گروههایی را که بیشترین خطر آنها را تهدید میکند.
او گفت فراتر از توصیههایی مانند در خانه ماندن و محدود کردن فعالیت بدنی که برای همه مفید است، هرچند میزان نیاز به آن با کیفیت هوا تغییر میکند، باید راهنماییهای دقیقتری ارائه شود که وضعیت گروههای آسیبپذیر را بهتر در نظر بگیرد.
یاروشینسکا گفت: «همچنین توصیه میشود از دستگاه تهویه مطبوع و فیلترهای پربازده استفاده شود و این توصیه برای کسانی که به این تجهیزات دسترسی دارند بسیار خوب است».
اما او هشدار داد که برخی از این دستورالعملها ممکن است کسانی را کنار بگذارد که به چنین تجهیزاتی یا به فضاهای دارای تهویه مطبوع و هوای پاک دسترسی ندارند.
به گفته یاروشینسکا بخشی از مسئولیت مقامها این است که فضاهایی فراهم کنند که مردم بتوانند در آنها خنک شوند و به هوای پاک دسترسی داشته باشند و تضمین کنند که این فضاها برای همه افراد جامعه قابل استفاده است.
او افزود: «[مقامها باید] به فکر کسانی هم باشند که در وضعیت نابرابر قرار دارند، به خدمات درمانی دسترسی ندارند، زبان محلی را نمیدانند یا امکان دسترسی به اطلاعات ندارند».
فشار فزاینده بر نظامهای سلامت
یاروشینسکا گفت این تلاش برای افزایش تابآوری و آمادگی در برابر وضعیتهای اضطراری ناشی از تغییرات اقلیمی شامل تقویت ظرفیت نظامهای بهداشتی نیز میشود.
او توضیح داد: «وقتی از قرار گرفتن در معرض دود ناشی از آتشسوزیها و پیامدهای سلامت آن صحبت میکنیم، معمولا به افراد، رنج و مشکلات شخصی آنها فکر میکنیم، اما باید دانست که این مساله فشار عظیمی هم بر بخش سلامت وارد میکند».
او تاکید کرد که کارکنان نظام سلامت باید آموزش ببینند و به اطلاعات درست مجهز شوند؛ آنها باید بدانند کیفیت پایین هوا چه معنایی دارد، چگونه آن را به مردم توضیح دهند و به هر بیمار چه توصیهای ارائه کنند.
یاروشینسکا افزود: «اولویت فوری این است که جایگاه بخش سلامت را تقویت کنیم؛ کارکنان را آموزش دهیم و تجهیزات لازم را در اختیارشان بگذاریم تا استدلالهای مرتبط با سلامت با قدرت بیشتری مطرح شود و در تصمیمگیری و اقدامهای محلی جدی گرفته شود».