اصطلاح معروف «ذوقمرگ» شدن یا مردن از شدت خوشحالی، معمولا یک مبالغه زبانی به شمار میرود؛ اما گزارشهای جدید پزشکی نشان میدهند که این پدیده تحت شرایطی خاص، میتواند به واقعیت تبدیل شود.
یک مطالعه موردی جدید که در نشریه علمی «آکسفورد مدیکال کیس ریپورتس» منتشر شده، ماجرای زنی ۶۵ ساله را روایت میکند که پس از حضور در مراسم عروسی دخترش، به چنان سطحی از شعف و خوشحالی مفرط رسید که پزشکان ابتدا تصور کردند دچار سکته قلبی شده است.
آگهی
آگهی
این بیمار تا سه روز پس از پایان جشن، از درد قفسه سینه و تنگی نفس شدید رنج میبرد. بررسیهای اولیه کاهش جریان خون به قلب را نشان میداد که معمولا نشانه وجود لخته خون است؛ اما کادر درمانی هیچ لختهای در رگهای او پیدا نکردند.
در عوض، بطن چپ قلب او به شکل عجیبی دچار تغییر ساختار و «بادکنکی شدن» شده بود؛ عارضهای که عضلات قلب را تضعیف کرده و توانایی آن را برای پمپاژ موثر خون به سراسر بدن مختل میکند.
شواهد پزشکی تایید کرد که این تغییر شکل ناگهانی، نتیجه مستقیم یک شادی انفجاری و غیرقابلتحمل بوده است.
«سندرم قلب خوشحال»؛ نیمه پنهان یک شوک عاطفی
این عارضه عجیب در علم پزشکی «کاردیومیوپاتی تاکوتسوبو» (TTS) نام دارد؛ اختلال نادری که علائم آن شباهت مو به مویی با سکته قلبی دارد.
این بیماری بر اثر تجربههای عاطفی بسیار شدید، خواه منفی مانند جدایی و سوگواری، و خواه مثبت مانند یک عروسی یا موفقیت بزرگ، تحریک میشود.
نسخه منفی این بیماری در میان عموم به «سندرم قلب شکسته» معروف است، اما برافروختگی قلب بر اثر احساسات مثبت، «سندرم قلب خوشحال» نامیده میشود.
تحقیقات نشان میدهد حدود ۱ تا ۳ درصد از بیمارانی که مشکوک به سکته قلبی بستری میشوند اما لختهای در رگهایشان نیست، در واقع از همین عارضه عجیب رنج میبرند.
از این میان، تنها ۴ درصد از موارد ثبتشده به سندرم قلب خوشحال مربوط میشوند؛ رقمی بسیار اندک که البته کارشناسان معتقدند بخشی از آن به دلیل خطای تشخیص پزشکان و نادیده گرفته شدن علائم است.
نام این سندرم برای نخستین بار در سال ۱۹۸۳ در بیمارستانی در هیروشیمای ژاپن مطرح شد. «تاکوتسوبو» در زبان ژاپنی به معنای کوزههای سرامیکی مخصوص صید اختاپوس است؛ چرا که بطن چپ بیماران مبتلا به این عارضه، به طرز غیرعادی تغییر شکل داده و شبیه به این کوزهها پهن و بادکنکی میشود.
نویسندگان این مطالعه توضیح میدهند که هر دو نسخه قلب شکسته و قلب خوشحال، سیستم عصبی سمپاتیک را فعال کرده و باعث فوران ناگهانی هورمونهای استرس (کاتکولآمینها) در خون میشوند.
با این حال، الگوهای آسیب به بطن قلب در زمان شادی مفرط کمی خفیفتر از زمان غم شدید است و پایداری کمتری دارد، اما همچنان میتواند کشنده و تهدیدکننده حیات باشد.
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
بررسیها نشان میدهند که نرخ مرگومیر و عوارض جانبی در هر دو حالت تا حد زیادی مشابه است، هرچند گزارشها حاکی از آن است که مردان بیشتر از زنان در معرض ابتلا به نوع «قلب خوشحال» قرار دارند.
در این پرونده پزشکی خاص، بیمار ۶۵ ساله خوششانس بود؛ او پس از مراقبتهای ویژه توانست بهبود کامل قلب خود را به دست آورد و بدون مشکل به زندگی عادی بازگردد.
پزشکان او در پایان گزارش خود با لحنی صمیمانه نوشتند: «او اکنون با سلامتی کامل، مشتاقانه منتظر است تا در سالهای آینده شاهد شادترین لحظات زندگی دیگر فرزندانش باشد.»