رازهای منطقه آبی: سالمندان ساردینیا چگونه در پیری شاد و سرحال می‌مانند

امروز مردم بیش از هر زمان دیگری عمر می‌کنند و امید به زندگی به طور میانگین در جهان به ۷۳.۵ سال رسیده است.

آگهی

آگهی

با این حال عمر طولانی‌تر لزوما به معنای سلامت بیشتر نیست. پژوهشگران اکنون تلاش می‌کنند راز نه فقط طولانی‌تر زندگی کردن، بلکه سالم‌تر و با کیفیت بهتر زندگی کردن را کشف کنند.

برای این منظور پژوهشگران دانشگاه کالیاری در ایتالیا به سالمندان «منطقه آبی» ساردینیا نگاه کردند؛ بخشی از این جزیره مدیترانه‌ای که ساکنان آن معمولا بیش از سایر مناطق کشور و حتی بقیه اروپا عمر می‌کنند.

مناطق آبی نواحی جغرافیایی جداافتاده‌ای هستند، مانند بخش مرکز-شرق ساردینیا در ایتالیا، اوکیناوا در ژاپن، ایکاریا در یونان و نیکویا در کاستاریکا، که با طول عمر استثنایی و سطح بالای رفاه در میان ساکنانشان شناخته می‌شوند.

برای اینکه مکانی به عنوان «منطقه آبی» شناخته شود باید مرزهای مشخصی داشته باشد، در ۱۵۰ سال گذشته تمرکز بسیار بالایی از جمعیتی که دست‌کم تا ۹۰ سالگی زندگی کرده‌اند در آن ثبت شده باشد و اسنادی وجود داشته باشد که بتواند تاریخ تولد و مرگ افراد را تایید کند.

پژوهش‌های پیشین نشان داده است ساکنان این مناطق به دلیل ترکیبی از عوامل ژنتیکی، محیطی، غذایی، اجتماعی‌فرهنگی و روان‌شناختی معمولا عمر طولانی‌تری دارند.

راز «ابر سالمندان» ساردینیا چیست؟

این مطالعه (منبع به زبان انگلیسی) جدید که در نشریه بین‌المللی روان‌شناسی مثبت کاربردی منتشر شده، سالمندان ساکن منطقه آبی ساردینیا را با سالمندان یک منطقه روستایی نزدیک مقایسه کرده است. شرکت‌کنندگان به پرسش‌هایی درباره سبک‌زندگی، ویژگی‌های جمعیت‌شناختی و برداشت خود از کیفیت زندگی پاسخ دادند و یک آزمون شناختی را هم تکمیل کردند.

در منطقه آبی ساردینیا سالمندان از فعالیت‌های منظم و محرک اجتماعی و شناختی بهره‌مند می‌شوند و نقش اجتماعی معنادار و احساس هدف داشتن را حفظ می‌کنند. نویسندگان این موارد را «مولفه‌های کلیدی پیری موفق» توصیف می‌کنند.

پژوهشگران دریافتند ساکنان منطقه آبی سطح بالاتری از کنجکاوی و پذیرش ایده‌های تازه و همچنین توانایی بیشتری برای درک و بیان احساسات خود دارند.

به گفته نویسندگان، داده‌ها در مجموع نشان می‌دهد که ویژگی‌های شخصیتی سازگار و سبک‌زندگی فعال برای حفظ سلامت روانی و جسمی در دوران سالمندی ضروری است.

ساکنان منطقه آبی سبک‌زندگی ساده اما بسیار فعالی دارند. آنها زمان به‌مراتب بیشتری را صرف فعالیت‌های تفریحی محرک ذهنی و جسمی می‌کنند؛ به طور متوسط ۱۱.۳ ساعت در هفته در مقایسه با ۶.۸ ساعت برای ساکنان مناطق غیرآبی.

پژوهشگران همچنین مشاهده کردند این سالمندان به جای تلاش برای انجام همه کارها، به طور گزینشی بر فعالیت‌هایی تمرکز می‌کنند که هنوز می‌توانند آنها را با موفقیت انجام دهند و برایشان «لذت‌بخش» است؛ مثل باغبانی، پیاده‌روی یا شرکت در دورهمی‌های اجتماعی در مراکز جامعه.

سالمندان ساکن منطقه آبی اغلب پیوندهای اجتماعی محکمی در جامعه خود حفظ کرده‌اند و از رضایت بیشتری در روابط خانوادگی و غیرفامیلی خبر داده‌اند. آنها همچنین راهبردهای موثرتری برای کنار‌آمدن با مشکلات روزمره و توانایی هیجانی بیشتری داشتند.

به گفته نویسندگان، مشارکت اجتماعی و مدیریت موثر استرس از مولفه‌های اساسی «پیر شدن خوب» در این جوامع منحصر به فرد است.

منطقه آبی ساردینیا کجاست؟

بر اساس پژوهش‌های (منبع به زبان انگلیسی) اخیر، منطقه آبی ساردینیا در شش روستا در بخش شرقی-مرکزی جزیره واقع شده است؛ ناحیه‌ای که اوگلیاسترا نام دارد.

در این ناحیه، نسبت صدساله‌ها در میان کسانی که بین سال‌های ۱۸۸۰ تا ۱۹۰۰ متولد شده‌اند تقریبا پنج برابر بیشتر از میانگین اروپا و سه برابر بیشتر از کل جزیره ساردینیا بوده است. این نسبت از زمانی که حدود ۲۰ سال پیش اصطلاح «منطقه آبی» مطرح شد تنها افزایش یافته است.

در حالی که در سطح جهان زنان بیش از مردان به سن ۱۰۰ سالگی می‌رسند، در این بخش از ساردینیا این نسبت تقریبا برابر است.

در منطقه آبی این جزیره، پژوهشگران سن همه افراد بالای ۹۰ سال را با تطبیق آرشیوهای مدنی و کلیسایی و همچنین بازسازی شجره‌نامه‌های خانوادگی بررسی و هرگونه خطا یا جابجایی هویت احتمالی را رد کردند.