وقتی صحبت از پیر شدن سالم و افزایش طول عمر میشود، معمولا رژیم غذایی مناسب، ورزش منظم و روابط اجتماعی قوی بیشترین توجه را به خود جلب میکنند. اما یافتههای جدید دانشمندان نشان میدهد که این تمام داستان نیست.
ساردینیا یکی از معدود نقاط جهان است که به «منطقه آبی» شهرت دارد؛ مناطقی که آمار شگفتانگیزی از ساکنان بالای ۱۰۰ سال را ثبت کردهاند.
آگهی
آگهی
بر اساس پژوهشی جدید که روی ساکنان جزیره ساردینیا در ایتالیا انجام شده است، ویژگیهای شخصیتی افراد نقشی تعیینکننده در مواجهه آنها با چالشهای دوران پیری و نحوه تعاملشان با جهان پیرامون دارد.
پیوند میان ساختار روانی و سبک زندگی فعال
تیمی از پژوهشگران به سرپرستی ماریا کیارا فاستامه، روانشناس دانشگاه کالیاری ایتالیا، در مقالهای که در نشریه بینالمللی «روانشناسی مثبت کاربردی» منتشر شده، مینویسند: «این یافتهها نشان میدهد ترکیبی از ویژگیهای شخصیتی سازگار و منابع مقابلهای، سبک زندگی فعالتری را تقویت میکند و بینش جدیدی درباره مکانیسمهای پیری موفق ارائه میدهد.»
جداسازی نقش شخصیت در فرآیند پیری کار آسانی نیست؛ چرا که پیری موفق تحت تأثیر عوامل متعددی از ژنتیک گرفته تا محیط زیست قرار دارد.
به همین دلیل، دانشمندان علاقه ویژهای به مطالعه روی مناطق آبی جهان دارند، جایی که نرخ ابتلا به بیماریها به طرز محسوسی پایینتر و میانگین طول عمر بالاتر از استانداردهای جهانی است.
دانشمندان در ساردینیا چه یافتند؟
در این پژوهش، محققان وضعیت ۱۲۵ فرد بالغ بین ۷۱ تا ۱۰۱ سال را بررسی کردند. از این تعداد، ۵۵ نفر در داخل منطقه آبی ساردینیا و ۷۰ نفر در مناطق مجاور (خارج از منطقه آبی) زندگی میکردند.
انتخاب این دو گروه به این دلیل بود که پیشینه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کاملا مشابهی داشتند و هر دو گروه به خدمات درمانی رایگان یکسانی از سوی دولت ایتالیا دسترسی داشتند.
پژوهشگران با استفاده از آزمونها، پرسشنامهها و مصاحبههای دقیق، سلامت روانی و جسمی، سبک زندگی (از جمله سرگرمیها) و پنج ویژگی اصلی شخصیت یعنی «گشودگی نسبت به تجربهها»، «وظیفهشناسی»، «برونگرایی»، «سازگاری» و «روانرنجوری» را در مشارکتکنندگان ارزیابی کردند.
نتیجه یک بررسی، غافلگیرکننده بود: کیفیت زندگی مرتبط با سلامت جسمی میان ساکنان داخل و خارج از منطقه آبی تفاوت چشمگیری نداشت. آنچه ساکنان منطقه آبی را متمایز میکرد، سطح بسیار بالای ویژگی «باز برخورد کردن نسبت به تجربهها» بود.
رمز موفقیت: باز برخورد کردن نسبت به تجربههای جدید
افرادی که امتیاز بالایی در شاخص گشودگی به تجربه کسب میکنند، مشخصات زیر را از خود نشان میدهند:
• کنجکاوی بالا: تمایل شدید به یادگیری و کاوش در موضوعات و ایدههای جدید.
• انعطافپذیری فکری: استقبال از چالشهای ذهنی جدید و تمایل به امتحان کردن کارهای نو.
• فعالیتهای محرک: صرف زمان بیشتر برای سرگرمیهای ذهنی یا جسمی که مغز و بدن را پویا نگه میدارد.
علاوه بر این، ساکنان منطقه آبی مهارتهای مقابلهای بهتر و توانمندی عاطفی بالاتری در مواجهه با مشکلات زندگی داشتند.
پژوهشگران با نگاهی کلنگر به تمام مشارکتکنندگان دریافتند افرادی که وظیفهشناسی بالاتری دارند، رضایت بیشتری از زندگی گزارش کرده و مهارتهای مقابلهای قویتری دارند.
در مقابل، افرادی با شاخص روانرنجوری بالا، کیفیت زندگی و سلامت جسمی و روانی پایینتری را تجربه میکردند.
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
شخصیت چگونه به طول عمر کمک میکند؟
دانشمندان تاکید میکنند که شخصیت به طور مستقیم طول عمر را افزایش نمیدهد، بلکه «نحوه زندگی شما» را هدایت میکند.
به عنوان مثال، فردی که کنجکاو است و ذهن پویایی دارد، بیشتر به دنبال تجربیات جدید میرود، روابط اجتماعی خود را حفظ میکند، سرگرمیهای جدیدی پیدا میکند و به یادگیری ادامه میدهد. در واقع، شخصیت به جای اینکه مستقل از رژیم غذایی یا ورزش عمل کند، به شکلگیری رفتارهایی کمک میکند که پیر شدن سالم را در درجه اول ممکن میسازند.
اگرچه این پژوهش به دلیل مقیاس کوچک خود نیازمند تحقیقات تکمیلی است، اما شواهد فزایندهای را به جامعه علمی اضافه میکند که نشان میدهند برای داشتن یک زندگی طولانی و باکیفیت، سلامت روان و ویژگیهای شخصیتی مثبت به اندازه رژیم غذایی و ورزش اهمیت دارند.