در این پژوهش که دانشگاه پمپئو فابرا نیز در آن مشارکت دارد، سازوکاری شناسایی شده که امکان از میان برداشتن حفاظ باکتریها در آزمایشگاه را فراهم میکند و میتواند راههای تازهای برای مقابله با مقاومت در برابر آنتیبیوتیکها بگشاید.
یک تیم بینالمللی از پژوهشگران سازوکاری را شناسایی کرده است که تا کنون ناشناخته بود و به باکتریها امکان میدهد از بیوفیلمها رها شوند؛ یعنی ساختارهایی که برای آنها مانند پناهگاهی در برابر آنتیبیوتیکها و دستگاه ایمنی بدن عمل میکند. این کشف که روی یک باکتری مدل انجام شده، همچنین امکان فروپاشی این اجتماعات را در آزمایشگاه بدون استفاده از دارو فراهم کرده است؛ پیشرفتی که میتواند الهامبخش راهبردهای آینده برای مقابله با عفونتهای پایدار باشد.
این مطالعه که در 'Nature Microbiology (منبع به زبان اسپانیایی)' منتشر شده، به سرپرستی دانشمندان دانشگاه کالیفرنیا در سندیگو انجام شده و با مشارکت پژوهشگرانی از دانشگاه پومپئو فابرا (UPF) همراه است. این پژوهش توضیح میدهد برخی باکتریها چگونه هیدروژلی تولید میکنند که با جذب آب، فشار کافی برای بیرونراندن سلولها از درون بیوفیلم ایجاد میکند.
بیوفیلمها گروههایی از باکتریها هستند که در کنار هم زندگی میکنند و درون لایهای چسبناک که خودشان تولید میکنند محافظت میشوند. این سد، اثرگذاری آنتیبیوتیکها و دستگاه ایمنی بدن را دشوار میکند و به همین دلیل، پشت بسیاری از عفونتهای پایدار مرتبط با پروتزها، کاتترها یا زخمهایی قرار دارد که بهطور کامل بهبود پیدا نمیکنند.
پژوهشگران دریافتند زمانی که نوبت پراکنده شدن میرسد، باکتریها مادهای ژلاتینی تولید میکنند که آب را جذب میکند و نیروی کافی برای راندن بخشی از سلولها به بیرون از بیوفیلم به وجود میآورد. به این ترتیب، این میکروارگانیسمها میتوانند جابهجا شده و در نقاط دیگری مستقر شوند.
علاوه بر این، گروه پژوهشی توانست این سازوکار را دستکاری کند. آنها با تقویت این فرایند، موفق شدند بیوفیلمها را بدون نیاز به استفاده از آنتیبیوتیکها در هم بشکنند، هرچند نویسندگان هشدار میدهند که فعلا این کار تنها در محیط آزمایشگاهی انجام شده و هنوز تا تبدیل شدن به یک روش درمانی برای بیماران فاصله زیادی دارد.