با اوج گرفتن موجهای گرمای تابستانی و رسیدن دمای دریا به رکوردهای تازه، باکتریای کمتر شناختهشده ممکن است در آبهای ساحلی اروپا رشد کند؛ باید چقدر نگران باشیم؟
با فرا رسیدن تابستان و افزایش دمای سطح آب دریا، شرایط بسیار مناسبی برای رشد برخی باکتریها ایجاد میشود.
این همان وضعیتی است که برای «ویبریو» پیش میآید؛ نوعی باکتری که به طور طبیعی در آبهای ساحلی، در محل تلاقی آب شور و شیرین، زندگی میکند.
ویبریو چیست؟
ویبریو نوعی باکتری آبزاد است که در آبهای معتدل و گرم با شوری متوسط رشد میکند.
این باکتری میتواند در افرادی که در آبهای آلوده قرار میگیرند یا غذای دریایی آلوده میخورند، بیماری موسوم به «ویبریوز» ایجاد کند.
چندین گونه مختلف از باکتریهای ویبریو عامل این بیماری هستند که برخی از آنها میتوانند عفونتهای شدیدی ایجاد کنند. در حالی که دو سویه (V. cholerae O1 و V. cholerae O139) عامل بیماری وبا به شمار میروند، بیشتر عفونتها به این شدت نیستند.
این موارد شامل عفونتهای ناشی از مصرف صدف خام یا نیم پز و نیز عفونتهای شدید خونی است، هنگامی که باکتری از طریق بریدگیها یا زخمهای روی پوست وارد بدن میشود.
علایم عفونت چیست؟
علایم بسته به راه انتقال، بسیار متفاوت است.
اگر عفونت بر اثر شنا در آب آلوده ایجاد شود، تماس باکتری ویبریو با زخم باز میتواند باعث عفونت گوش و مشکلات پوستی شود که خود را با قرمزی، تورم و درد نشان میدهد.
مرکز اروپایی پیشگیری و کنترل بیماریها (ECDC) هشدار میدهد که عفونتهای درمان نشده زخم میتواند به عوارض جدی از جمله فاشییت نکروزان، عفونت خون، سپسیس و حتی قطع عضو منجر شود.
بیشتر سویهها بی خطرند، اما برخی از آنها مانند «ویبریو وولنیفیکوس» که به «باکتری گوشت خوار» معروف است، میتوانند در موارد نادر باعث عفونتهای شدید و حتی مرگبار شوند، به ویژه در افراد دارای زخم باز یا کسانی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند.
افرادی که سیستم ایمنی ضعیف یا بیماری مزمن کبدی دارند، به طور خاص در معرض خطر بیشتری هستند.
خطرهای واقعی چیست؟
مرکز اروپایی پیشگیری و کنترل بیماریها یادآوری میکند که اگرچه عفونتهای ناشی از ویبریو در اروپا همچنان نسبتا نادر است، چند کشور شمالی همجوار دریای بالتیک در سالهای اخیر از افزایش موارد خبر دادهاند.
به گفته این نهاد، این روند به ویژه در تابستانهایی که موجهای گرمای طولانی و دمای بالاتر آب ثبت شده، مشهود بوده است.
در سال ۲۰۱۸، ۴۴۵ مورد گزارش شد که بیش از سه برابر میانه سالانه ۱۲۶ مورد ثبت شده بین سالهای ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۷ بود.
این مرکز توصیه میکند از خوردن صدف خام یا نیم پز، به ویژه صدف موسوم به اویستر، خودداری شود و اطمینان حاصل شود که غذاهای دریایی به طور کامل پخته میشوند.
همچنین توصیه میشود برای کاهش خطر تماس با آب ممکن است آلوده، با وجود زخم باز، بریدگی یا پس از انجام پیرسینگ، از شنا در آبهای لب شور یا شور خودداری شود.
ویبریو در کدام مناطق اروپا یافت میشود؟
به گفته سازمان ایمنی غذایی اروپا (EFSA)، در نتیجه افزایش رویدادهای حدی آب و هوایی مانند موجهای گرما در ۲۰ سال گذشته، موارد عفونت ناشی از ویبریو در اروپا بیشتر شده و انتظار میرود میزان این باکتری در غذاهای دریایی در سراسر جهان افزایش یابد.
بالاترین غلظتهای ویبریو در دریای بالتیک، آبهای گذار بین دریای بالتیک و دریای شمال و همچنین دریای سیاه و نواحی ساحلی که رودخانههای بزرگ در آنها به دریا میریزند دیده میشود.
این مرکز گسترش این باکتری را از طریق یک نقشه تعاملی (منبع به زبان انگلیسی) که هر روز با پیش بینی پنج روزه به روز میشود، ردیابی میکند.