آیا روزی خواهد رسید که بتوانیم عقربههای ساعت را در مغز خود به عقب بازگردانیم و خاطرات از دست رفته را بازیابیم؟ دانشمندان بهتازگی به دستاورد بیسابقهای دست یافتهاند که نشان میدهد زوال عقل و فرسودگی ذهنی ناشی از کهولت سن، پدیدهای دائمی و غیرقابل بازگشت نیست.
پژوهشگران در یک مطالعه نوین توانستهاند با روشی پیشرفته و غیرتهاجمی، تنها در عرض چند هفته التهابهای مزمن مغزی را مهار کرده، حافظه را احیا و «مه مغزی» را به طور کامل برطرف کنند؛ یافتهای که امیدهای اساسی را برای درمان آلزایمر و دمنس زنده کرده است.
این دستاورد شگفتانگیز حاصل تلاش محققان دانشگاه «تگزاس ای اند ام» است. آنها دارویی آزمایشگاهی را به شکل یک اسپری بینی ساده توسعه دادهاند که سد دفاعی مغز را دور زده و سیستمهای انرژی سلولی را بازسازی میکند.
نتایج حیرتانگیز آزمایشها نشان میدهد که تنها پس از مصرف دو دوز از این اسپری، عملکرد شناختی و حافظه برای ماهها بهبود مییابد.
مهار آتش پنهان در مغز با ذرات میکروسکوپی
با افزایش سن، مغز انسان دچار نوعی التهاب خفیف اما پایدار میشود که دانشمندان به آن «پیری ناشی از التهاب عصبی» میگویند. این التهاب مزمن تارهای حافظه، قدرت تفکر و انعطافپذیری مغز را از کار میاندازد.
دکتر آشوک شتی، سرپرست این تحقیق میگوید: «ما نشان دادیم که پیری مغز قابل بازگشت است تا انسانها بتوانند هوشیاری ذهنی و روابط اجتماعی خود را حفظ کنند.»
فناوری این درمان بر پایه ذرات بیولوژیکی میکروسکوپی به نام «وزیکولهای خارج سلولی» استوار است. این ساختارهای ریز، مولکولهایی به نام «میکروآرانای» را حمل میکنند که حکم تنظیمکننده اصلی ژنها را دارند.
استفاده از فرمولاسیون اسپری، به این ذرات اجازه میدهد بدون نیاز به جراحی یا روشهای تهاجمی، مستقیماً وارد بافت مغز شده و سلولهای ایمنی مسبب التهاب را خاموش کنند.
روشن شدن دوباره نیروگاههای سلولی
این روش درمانی فراتر از کاهش التهاب عمل میکند؛ دانشمندان دریافتند که این اسپری پتانسیل احیای «میتوکندریها» (نیروگاههای تولید انرژی در درون سلولها) را دارد. پیری و التهاب معمولا به میتوکندریها آسیب میزنند و سلولهای مغزی را کمبازده و آسیبپذیر میکنند.
با بهبود کارکرد میتوکندری و کاهش استرس اکسیداتیو، سلولهای عصبی جرقه و توانایی دوباره خود را برای پردازش و ذخیره اطلاعات به دست میآورند.
در آزمونهای رفتاری، نمونههای درمانشده بهطور چشمگیری در تشخیص اشیاء و درک تغییرات محیطی بهتر از گروه کنترل عمل کردند. به گفته محققان، سیستمهای خودترمیمشونده مغز با این متد دوباره بیدار میشوند.
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
افقهای روشن در مبارزه با زوال عقل
این متد نوین که نتایج درخشان و کاملا یکسانی را در هر دو جنسیت نشان داده، ثبت اختراع شده است و محققان امیدوارند در آینده نزدیک جایگزین درمانهای دارویی طولانیمدت یا جراحیهای پرخطر شود.
با توجه به پیشبینی دو برابر شدن آمار مبتلایان به دمنس در جهان تا سال ۲۰۶۰، نیاز به چنین مداخلات نوآورانهای بیش از هر زمان دیگری احساس میشود.
دانشمندان این پروژه را گامی بزرگ برای تحقق «پیری موفق» میدانند؛ بازتعریفی از دوران سالمندی که در آن انسانها نه تنها طولانیتر، بلکه هوشمندانهتر و باکیفیتتر زندگی کنند.