در یک گفتوگوی اختصاصی با برنامه «گفتوگوی جهانی» یورونیوز، معاون نخستوزیر پاکستان از تلاشهای پشتپرده برای توافق آمریکا و اسرائیل جهت پایان جنگ در ژوئن پرده برداشت و راهبرد پاکستان برای معماری تازه امنیت منطقهای با همکاری اروپا را تشریح کرد.
محمد اسحاق دار، معاون نخستوزیر و وزیر امور خارجه پاکستان، به یورونیوز گفت: «اکنون صلح منطقهای در سراسر خاورمیانه باید از طریق یک سازوکار ویژه برقرار شود، زیرا همه ما باید معماری جدید امنیتی (...) و پیامدهای آن بر اقتصاد جهانی را فراتر از منطقه خلیج فارس ببینیم.»
در یک مصاحبه اختصاصی و گسترده در اسلامآباد برای برنامه «گفتوگوی جهانی» یورونیوز، دار تعاملات دیپلماتیک پیچیدهای را تشریح کرد که به ابتکار قدرتهای اصلی منطقهای، یعنی پاکستان، ترکیه، عربستان سعودی و چندین کشور دیگر منطقه، همراه با اروپا «برای ایجاد صلح و ثبات در منطقه که برای کل جهان مؤثر و سودمند خواهد بود» در جریان است.
دار پیمان دفاع مشترک «مکه» را که در اوت میان پاکستان، ترکیه و عربستان سعودی برای تأمین امنیت و دفاع جمعی و فردی آنها امضا شد، «آغاز احتمالی معماری امنیتی منطقهای» توصیف کرد، زیرا به نظر او این پیمان نه تنها به منطقه بلکه به کشورهایی فراتر از آن نیز کمک خواهد کرد.
وزیر امور خارجه پاکستان گفت که بریتانیا، فرانسه و آلمان با این ساختار امنیتی جدید در حال تعامل هستند و ایتالیا نیز علاقهمند است «بخشی از این گفتوگو باشد».
در این مصاحبه اختصاصی با یورونیوز، دار توضیح داد که چگونه دولت او در مراحل اولیه جنگ ابتکار میانجیگری صلح بین ایالات متحده و ایران را به دست گرفت و چگونه از همتای ایرانی خود خواست به حملات آمریکا و اسرائیل پاسخ ندهد.
او گفت: «در ساعات اولیه صبحِ روز اول جنگ، ۲۸ فوریه، با (وزیر امور خارجه ایران عباس) عراقچی تماس گرفتم تا لطفا استواری به خرج دهد و واکنش نشان ندهد، چون نگران بودم که ممکن است علیه کشورهای حوزه خلیج فارس واکنش نشان دهند که متأسفانه این کار را کردند.»
دار یادآوری کرد: «کل این روند (دیپلماتیک) در همان روز آغاز شد.»
او توضیح داد که رهبری پاکستان چگونه «برای نشاندن آنها دور میز، سخت کار کرد» که در نهایت به دست دادن طرفها و نشستن بر سر میز مذاکرات انجامید.
او گفت: «این یک جلسه ماراتنِ ۲۱ ساعته بود بدون وقفههای واقعی، فقط با وقفههای مشورتی، و بعد از دور پنجم، خیلی مطمئن بودم که تا دور ششم آنقدر پیش رفتیم که به یک نقطه (توافق) رسیدیم.»
دار گفت: «ما تسلیم نشدیم»، و این تلاش بعدها به یادداشت تفاهم ایالات متحده و ایران برای پایان دادن به جنگ ایران تبدیل شد که در ۱۸ ژوئن امضا شد.
او به یورونیوز گفت: «یکی از نکات اصلی این توافق، که تقریبا هر کشور روی کره زمین از آن حمایت کرد، این بود که نباید هیچ عوارض، مجوز، هزینه یا اجازهای در تنگه هرمز وجود داشته باشد»، و افزود که اتحادیه اروپا و بریتانیا نیز از این روند دیپلماتیک حمایت کردند.
دار گفت: «فکر میکنم مسیرهای دریایی باید به عنوان حرکت آزاد دیده شوند و پاکستان از این اصل دست نکشیده است»، و افزود که همه طرفها هنوز «سخت کار میکنند» تا به این هدف برسند.
او همچنین گفت که پاکستان «همچنان میکوشد هر دو طرف را متقاعد کند که لطفا آنچه را در ۱۸ ژوئن امضا کردید محترم بشمارید و به آن پایبند باشید».