یک مطالعه تازه در نشریه علمی لانست نشان میدهد مجموعهای از درمانهای اضافی که کلینیکهای ناباروری برای بالا بردن موفقیت آی وی اف میفروشند، پشتوانه علمی محکمی ندارد.
این مطالعه (منبع به زبان انگلیسی) ۸۵ کارآزمایی بالینی را بررسی کرد که به اصطلاح «افزودهها»ی آیویاف را ارزیابی میکردند؛ یعنی اقدامات، آزمایشها و داروهای اضافی که همراه با درمان استاندارد ناباروری پیشنهاد میشوند و اغلب هزینه قابلتوجهی برای بیماران دارند. پژوهشگران دریافتند بیشتر این گزینهها با وجود تبلیغ گسترده در کلینیکهای خصوصی، سود اثباتشده اندک یا هیچ سودی ندارند.
سارا لنسن، نویسنده این مطالعه و پژوهشگر دانشگاه ملبورن، گفت: «در مورد افزودههای آیویاف اطلاعات نادرست گستردهای وجود دارد و وبسایتهای کلینیکهای خصوصی و انجمنهای بیماران در شبکههای اجتماعی که از مهمترین منابع اطلاعاتی برای بیماران هستند، اغلب فواید را بزرگنمایی میکنند و از هزینهها و خطرها چیزی نمیگویند.»
این مرور نشان داد هفت مورد از ده افزوده پرکاربرد یا هیچ اثر قابل اندازهگیری بر نتایج باروری ندارند یا فقط با شواهد محدود و کمکیفیت پشتیبانی میشوند.
این موارد شامل طب سوزنی، دارو برای کاهش التهاب، نمونهبرداری از پوشش داخلی رحم برای ارزیابی الگوهای بیان ژن، تزریق روغن سویا و زرده تخممرغ به خون و تزریق پلاسمای غنی از پلاکت به تخمدانها یا رحم بود.
پژوهشگران همچنین دریافتند شواهد موجود برای توصیه استفاده از آزمایش ژنتیکی پیش از لانهگزینی برای آشفتگی کروموزومی (PGT-A) کافی نیست؛ روشی غربالگری که برای بررسی جنینها از نظر ناهنجاریهای کروموزومی پیش از انتقال بهکار میرود.
تنها سه افزوده هرگونه سود بالقوهای نشان دادند، هرچند شواهد در این مورد نیز ضعیف بود.
محلول انتقال EmbryoGlue که حاوی اسید هیالورونیک است و برای کمک به لانهگزینی جنین در رحم طراحی شده، ممکن است احتمال بارداری و تولد نوزاد زنده را افزایش دهد، هرچند به گفته پژوهشگران یافتههای مربوط به نرخ تولد زنده استوار نیست.
خراش اندومتر، روشی که در آن پیش از انتقال جنین پوشش داخلی رحم عمدا خراش داده میشود، نیز با افزایش احتمالی در نرخ بارداری و تولد زنده همراه بود.
در همین حال، تزریق فیزیولوژیک داخلسیتوپلاسمی اسپرم (PICSI)، روشی برای انتخاب اسپرم که با هدف شناسایی اسپرمهای بالغتر انجام میشود، شواهد ضعیفی از کاهش خطر سقط جنین نشان داد.
لنسن گفت: «افزودههای اثباتنشده میتوانند به امید واهی، فشار مالی بیشتر و اقدامات پزشکی غیرضروری در دورهای منجر شوند که خود برای بیماران بسیار دشوار است.»
او افزود: «کلینیکها و متخصصان آیویاف باید با دقت بررسی کنند که آیا ارائه افزودههای اثباتنشده مناسب است، زیرا بیماران معمولا صرف در دسترس بودن این گزینهها را به منزله تایید ضمنی سودمندی آنها تلقی میکنند.»
با وجود نبود شواهد پشتیبان برای بسیاری از این درمانها، استفاده از آنها همچنان گسترده است. به گفته پژوهشگران، بیش از ۷۰ درصد بیماران آیویاف در استرالیا، نیوزیلند و بریتانیا گزارش کردهاند که در جریان درمان دستکم از یک افزوده استفاده کردهاند.
این مطالعه همچنین نقش اطلاعات آنلاین را در شکلگیری تصمیمهای بیماران برجسته میکند. تقریبا همه بیماران آیویاف در استرالیا گفتهاند بهشدت به وبسایتهای کلینیکهای باروری اتکا دارند و بیش از ۶۰ درصد اعلام کردهاند از پلتفرمهای شبکههای اجتماعی مانند فیسبوک و ردیت برای جهتدهی به انتخابهای درمانی خود استفاده میکنند.
برای مقابله با آنچه پژوهشگران از آن بهعنوان کمبود اطلاعات قابل اعتماد یاد میکنند، این تیم وبسایت Evidence-Based IVF (منبع به زبان انگلیسی) را راهاندازی کرد تا اطلاعات مستقل و مبتنی بر شواهد درباره افزودههای آیویاف ارائه کند.
لنسن گفت این وبسایت درک بیماران از گزینههای درمانی را بهبود داد (منبع به زبان انگلیسی) و رضایت آنها را از اطلاعات در دسترس افزایش داد.
او گفت: «اگرچه این شواهد در استرالیا تدوین شده، برای بیماران آیویاف در سراسر جهان قابل استفاده است. امیدواریم این منبع مورد تایید متخصصان باروری، کلینیکها و بیماران در سراسر جهان قرار گیرد و بهکار گرفته شود.»