آیا هواداران و هنرمندان میتوانند تشخیص دهند یک قطعه موسیقی را هوشمصنوعی ساخته است؟ اگر به آهنگ «Rubberz» فنیکس فلکسین نگاه کنیم، پاسخ بدون تردید مثبت است.
در فصلی که عملا از هیت خالی است، برخی این ترانه را «آهنگ تابستان» نامیدهاند.
آگهی
آگهی
ترانه «Rubberz» فنیکس فلکسین ترکیبی است از بیتهای سینث تکرارشونده که هم نوار ساحلی نئونزده میامی در دهه ۱۹۸۰ را به یاد میآورند و هم قطعهای از گروه Men At Work، با ترانهای که از فخر فروشی درباره «کیف پولی که دارد کلفتتر میشود» تا عشق یکطرفه و دوستان از دسترفته تاب میخورد.
«شبها نمیتوانم تا صبح بخوابم»
«هنوز تصویرت را توی شیشه میبینم»
«چرا فقط وقتی پولت کم میشود زنگ میزنی؟»
این قطعه با گرمایی شبیه عکسهای پولاروید و جذابیتی که توضیح دادنش آسان نیست، تا رتبه ۵۸ جدول بیلبورد هات ۱۰۰ بالا رفته و بیش از ۷٫۵ میلیون بار در یوتیوب دیده شده است.
این ترانه هیچ شباهتی به کارهای قبلی فنیکس فلکسین ندارد؛ از ترانهنویسی کلیشهای گرفته تا وکال صاف و صیقلخورده.
از وقتی «Rubberz» اوایل ژوئن منتشر شد، بسیاری کاربران آنلاین با تکیه بر ضربآهنگهای نامعمول آن و فاصلهاش از آثار معمولا ترپمحور فنیکس فلکسین پیشنهاد کردهاند که این قطعه عمدتا، اگر نه کاملا، با هوش مصنوعی ساخته شده است. شاید چندان هم بیراه نمیگویند.
این انتقادها این هفته به اوج رسید، پس از آنکه سازندگان اپلیکیشن موسیقی مولد Treblo، همان ابزاری که گفته میشد این رپر ساکن لسآنجلس برای ساخت «Rubberz» از آن استفاده کرده، خود این ترانه را به عنوان اثری که به احتمال زیاد با هوش مصنوعی تولید شده علامتگذاری کردند.
جایی که Rubberz به واقعیت برخورد میکند
ماههاست که هنرمندان، تهیهکنندگان و کاربران شبکههای اجتماعی از طیفهای مختلف فنیکس فلکسین را به استفاده از هوش مصنوعی برای ساخت این قطعه با الهام از دهه ۸۰ متهم میکنند.
کرتیس کینگ، هنرمند و تهیهکننده هیپهاپ، در یک ویدئوی ۳۰ دقیقهای در یوتیوب این قطعه را موشکافی کرد و گفت: «میشود سیمها را روی آن بویید.»
چارلی هاردینگ، ترانهسرا، بعدها به وبسایت The Verge (منبع به زبان انگلیسی) که از نخستین رسانههایی بود که این جنجال را پوشش داد، گفت: «ریورب درام پر از نویزهای دیجیتال غیرطبیعی است که یادآور فایلهای MP3 با کیفیت ۶۴ کیلوبیت است که زمانی از نپستر دانلود میکردیم. چون بیشتر شرکتهای هوش مصنوعی مولد مدلهایشان را با MP3های بیکیفیتِ آثار دارای حقمولفِ بدون مجوز آموزش دادهاند، ما سازبندیای را میشنویم که به طور شنیداری افت کیفیت دارد.»
فنیکس فلکسین، همانطور که هملیبلیاش تایگا ـ که او هم به استفاده از هوش مصنوعی برای ساخت موسیقی متهم شده ـ کار چندانی برای رفع این شایعات نکرده است. او در چند پست شبکههای اجتماعی ادعا کرد این قطعه را با استفاده از نرمافزار پروتولز، اتوتیون و لهجه بریتانیاییای که به گفته خودش «نصف روز» با آن صحبت میکند، ساخته است.
با این حال سروصدا فروکش نکرده؛ اگر چیزی باشد، این سروصدا را همکارانی تشدید کردهاند که از خودِ ایده استفاده از هوش مصنوعی برای میانبر زدن در روند خلاقه منزجرند.
آخر هفته گذشته، مداسین (منبع به زبان انگلیسی)، دیجی و تهیهکننده، ریل ویدیویی پربازدیدی منتشر کرد که در آن هم رپر را به باد انتقاد گرفت و هم نشان داد چطور میتوان با چند دستور ساده در Treblo (که پیشتر Sonauto نام داشت) آهنگی تقریبا یکسان تولید کرد.
در مرکز این ماجرا پرسش بزرگتری وجود دارد: اگر واقعا چنین کرده باشد، اهمیتی هم خواهد داشت؟
آشِ بیکیفیت هوش مصنوعی در عصر بیتفاوتی شرکتها
با اینکه هنرمندان، مصرفکنندگان و بیشتر انسانهای صاحب شعور بارها علیه کسانی که از هوش مصنوعی برای دور زدن روند خلاقیت استفاده میکنند موضع گرفتهاند، این اتفاق مدام تکرار میشود.
سال گذشته، یک شخصیت موسیقاییِ ساختهشده با هوش مصنوعی صدر جدول بیلبورد آمریکا را تصاحب کرد. تنها چند ماه پیش، «بازیگر» تیلی نوروود ـ یا بهتر بگوییم کسانی که آن را کنترل میکنند ـ نخستین تکآهنگ خود را منتشر کرد.
وجه مشترک همه این موارد این است که به نظر میرسد هیچکس این چیزها را دوست ندارد، چه برسد به اینکه واقعا بخواهدشان.
امسال مطالعهای از سوی لومینیت (منبع به زبان انگلیسی) نشان داده که مصرفکنندگان، بهویژه نسل زد و نسل آلفا، هرچه بیشتر از حضور هوش مصنوعی در خلق موسیقی احساس ناراحتی میکنند. در این تحقیق مشخص شد علاقه کلی به این موضوع در فاصله تنها شش ماه در سال ۲۰۲۵ از منفی ۱۳ درصد به منفی ۲۰ درصد کاهش یافته است.
آدری شومر، تحلیلگر رسانه و دبیر تحقیق در لومینیت که نویسنده این گزارش است، میگوید: «احتمال اینکه مردم در برابر استفاده از هوش مصنوعی احساس ناراحتی کنند بیشتر از آن است که احساس راحتی داشته باشند.»
این ارقام با دادههای مربوط به هوش مصنوعی به طور کلی همخوانی دارد. تقریبا نیمی از شهروندان آمریکا در یک نظرسنجی اخیر که NBC News (منبع به زبان انگلیسی) انجام داد گفتند نگاه منفی به هوش مصنوعی دارند.
این نفرت از فناوریای که در حوزههای خلاقه اغلب نوعی تقلب، یا دستکم غیرصادقانه، به نظر میرسد، دارد به پیامدهای واقعی تبدیل میشود. در نشانهای از یک نقطه عطف احتمالی، دادگاهی در مونیخ اوایل همین هفته حکم داد که اپلیکیشن موسیقی هوش مصنوعی Suno قوانین حقمولف را نقض کرده و باید جریمهای را که بعدا تعیین میشود به هنرمندان بپردازد.
همه اینها سروصدای پیرامون فنیکس فلکسین را پررنگتر میکند. هرقدر هنرمندان بیشتری وارد نسخه ارزانقیمت خلاقیت شوند، تولید انبوه محتوای کممایه برای پول درآوردن سریع، تحمل مخاطبان نسبت به آن کمتر به نظر میرسد.