گرما هر سال جان هزاران اروپایی را میگیرد؛ به گفته سازمان جهانی بهداشت این مرگها با سیاستگذاری درست قابل پیشگیری است.
هر سال گرمای شدید باعث افزایش بیماریهای مرتبط با گرما و مرگومیر زودرس در سراسر جهان میشود.
هانس کلوجه، مدیر منطقه اروپای سازمان جهانی بهداشت، گفت در خود اروپا فقط در چهار سال گذشته، گرما باعث مرگ بیش از ۲۰۰ هزار نفر شده و تقریبا همه این مرگها قابل پیشگیری بوده است.
کلوجه هنگام ارائه راهنمای جدید «برنامههای اقدام گرما و سلامت» سازمان جهانی بهداشت در آلمان افزود: «پیامدهای تغییر اقلیم خطری جدی و فوری است و آشکارترین و مرگبارترین نمود آن گرمای شدید است.»
او گفت: «موجهای گرما دیگر پدیدههای عجیب و استثنایی نیستند؛ اکنون بحرانی تکرارشوندهاند که رنج به بار میآورد، جان میگیرد و نظامهای سلامت و زیرساختهای ما را از هم میگسلد.»
سازمان جهانی بهداشت هشدار داد اروپا از جمله مناطقی در جهان است که بیش از دیگران از گرمایش جهانی آسیب دیده و هماکنون با موجهای گرمای مکرر روبهرو است.
بیشترین مرگومیر زودرس ناشی از گرمای شدید در ایتالیا رخ داده و پس از آن اسپانیا، آلمان و یونان قرار دارند؛ در این میان یونان بیشترین تعداد مرگهای ناشی از گرما به ازای هر یک میلیون نفر جمعیت را ثبت کرده است.
افزایش دمای جهانی، شهرنشینی شتابان و پیر شدن جمعیت دستبهدست هم دادهاند تا هم میزان مواجهه با گرما و هم آسیبپذیری در برابر پیامدهای آن افزایش یابد.
سازمان جهانی بهداشت هشدار میدهد این روندها در مجموع بار فزاینده و نابرابر بیماری و مرگ ناشی از گرما را تحمیل میکند و بر ضرورت پیشگیری و آمادگی موثر تاکید دارد.
کارستن اشنایدر، وزیر محیط زیست فدرال آلمان، گفت: «حفاظت در برابر گرما موضوعی اجتماعی نیز هست؛ در نهایت، کسانی که باغ یا استخر ندارند و در آپارتمانهای داغ در محلههای سیمانی شهرها زندگی میکنند، عملا نمیتوانند خود را در برابر گرما حفظ کنند.»
کلوجه تایید کرد که اقدامهای فردی، مانند پرهیز از قرار گرفتن در معرض گرما و خنک نگه داشتن خانهها، میتواند تفاوت زیادی ایجاد کند، اما تاکید کرد این اقدامها بهتنهایی برای مقابله با بحرانی ساختاری کافی نیست.
تلاشهای هماهنگ برای حفاظت در برابر گرما
سازمان جهانی بهداشت روز پنجشنبه دومین نسخه از برنامههای اقدام گرما و سلامت خود را منتشر کرد و به دولتها و دیگر ذینفعان توصیههایی برای بهبود واکنش به گرما و پیشگیری ارائه داد.
کلوجه گفت: «به زبان ساده، برنامههای اقدام گرما و سلامت جان انسانها را نجات میدهد. این برنامهها به شهرها و کشورها امکان میدهد گرمای شدید را پیشبینی کنند، برای آن آماده شوند و بهطور هماهنگ به آن پاسخ دهند.»
این دستورالعملها طیف گستردهای از اقدامات را در بر میگیرد؛ از سبزتر کردن شهرها برای ایجاد سایه و ایجاد شبکهای از مراکز خنککننده گرفته تا بسیج خدمات اجتماعی برای اطمینان از هیدراته ماندن سالمندان و آموزش معلمان و مراقبان کودک برای شناخت نشانههای بیماریهای ناشی از گرما.
نخستین دستورالعملهای سازمان جهانی بهداشت در سال ۲۰۰۸ منتشر شد و اکنون بهروزرسانی شده تا بازتابدهنده تازهترین یافتههای پژوهشی و تجربههای عملی باشد.