یک پژوهش در اسپانیا نشان میدهد بیثباتی شغلی، فشار کاری و تصور کیفیت پایین مراقبت مهمترین دلایل تمایل پرستاران به ترک حرفه است و این پدیده روندی ساختاری در اروپا هم به شمار میرود.
تمایل به ترک حرفه پرستاری در اسپانیا به یک عامل واحد مربوط نمیشود بلکه نتیجه مجموعهای از شرایط ساختاری است که انجام روزمره این حرفه را فرسوده میکند و در این میان، بیثباتی شغلی و کیفیت پایین خدمات درمانی بیش از همه به چشم میآید. این نتیجه یک مطالعه (منبع به زبان اسپانیایی) جدید است که نشان میدهد تقریبا چهار نفر از هر ده نفر از پرستاران در اسپانیا در اندیشه ترک این حرفه در دهه آینده هستند.
این یافتهها را بزرگترین مطالعهای که تاکنون در این کشور انجام شده تایید میکند؛ پژوهشی که به سرپرستی (منبع به زبان اسپانیایی) وزارت بهداشت و انستیتو سلامت کارلوس سوم (ISCIII) انجام شده، در آن بیش از ۲۰ هزار پاسخ تحلیل شده و نتیجه آن در مجله علمی Journal of Nursing Management منتشر شده است.
گزارش نشان میدهد ۳۹.۶ درصد از پرستاران شرکتکننده قصد دارند در ده سال آینده حرفه خود را ترک کنند و ۱۷ درصد نیز پیشبینی میکنند این کار را در کمتر از دو سال انجام دهند. در میان عواملی که این روند را توضیح میدهد، نبود ثبات شغلی، بار کاری زیاد در ارائه خدمات و برداشتهای منفی از کیفیت مراقبت و ایمنی بیمار بیش از همه برجسته است.
طبق این مطالعه، قراردادهای موقت احتمال ترک شغل را ۳۳ درصد افزایش میدهد، در حالی که برداشت از پایین بودن ایمنی بیمار خطر ترک را ۸۱ درصد بالا میبرد. همچنین ۵۶.۵ درصد از کسانی که میخواهند این حرفه را کنار بگذارند، فقدان ثبات شغلی را دلیل اصلی عنوان کردهاند و پس از آن، کمبود قدردانی و شرایط کاریای قرار دارد که بسیاری آنها را ناکافی میدانند.
این تحلیل همچنین از وجود نابرابریهای مهم منطقهای پرده برمیدارد؛ در مناطقی مانند مادرید، جزایر قناری، گالیسیا و بالئارس، احتمال قصد ترک شغل بیش از دو برابر ناوارا است؛ امری که نویسندگان آن را به تفاوت در شرایط کاری و نحوه سازماندهی نظام سلامت نسبت میدهند.
یکی دیگر از نکات برجسته، شکاف میان آموزش و عمل حرفهای است؛ فقط ۳۴.۵ درصد پرستاران متخصص در حوزه تخصصی خود کار میکنند و این موضوع به نارضایتی شغلی دامن میزند. به این مسئله باید کمبود زمان برای مراقبت را هم افزود؛ عاملی که باعث شده ۶۰ درصد پاسخدهندگان اعتراف کنند برخی مراقبتها را حذف میکنند.
روندی که در سراسر اروپا گسترش مییابد
این پدیده منحصر به اسپانیا نیست. در کشورهای مختلف اروپایی، نظامهای سلامت با کمبود فزاینده نیروی پرستاری روبهرو هستند؛ کمبودی که سالمند شدن جمعیت، فشار کاری در مراکز درمانی و دشواری حفظ نیروهای متخصص آن را تشدید کرده است.
گزارش نهادهای بینالمللی هشدار داده است که اتحادیه اروپا برای حفظ کیفیت خدمات درمانی در سالهای آینده ممکن است به صدها هزار پرستار اضافی نیاز داشته باشد. در کشورهایی مانند آلمان، فرانسه و بریتانیا، اتحادیههای بخش سلامت از افزایش نرخ ترک زودهنگام شغل و دشواری در پر کردن شیفتها در بیمارستانها و مراکز مراقبت اولیه خبر دادهاند.
این مطالعه اسپانیایی که در چارچوب «چارچوب راهبردی مراقبتهای پرستاری ۲۰۲۵ـ۲۰۲۷» انجام شده، بر ضرورت بهبود ثبات شغلی، ارتقای جایگاه حرفهای و بهبود شرایط کار به عنوان عناصر کلیدی برای مهار خروج استعدادها تاکید میکند؛ روندی که اگر اصلاح نشود میتواند پایداری نظامهای سلامت اروپایی را به خطر بیندازد.