افزایش چشمگیر اضطراب و افسردگی شمار اختلالهای سلامت روان در جهان را به ۱.۲ میلیارد نفر رسانده و نشان میدهد نظامهای بهداشتی توان پاسخگویی به این بار فزاینده را ندارند.
بر اساس یک پژوهش جدید، شمار افرادی که با اختلالات سلامت روان زندگی میکنند در ۳۰ سال گذشته تقریبا دو برابر شده است؛ رشدی که عمدتا ناشی از افزایش چشمگیر اضطراب و افسردگی در سراسر جهان است.
آگهی
آگهی
بررسی یادشده که در نشریه پزشکی لانست و در چارچوب مطالعه «بار جهانی بیماریها ۲۰۲۳» منتشر شده، برآورد میکند در سال ۲۰۲۳ حدود ۱٫۲ میلیارد نفر با نوعی اختلال سلامت روان زندگی میکردهاند.
این رقم نسبت به سال ۱۹۹۰ افزایشی ۹۵ درصدی را نشان میدهد. افزایش برای اختلال افسردگی اساسی و اختلالات اضطرابی حتی شدیدتر بود؛ به طوری که به ترتیب ۱۳۱ و ۱۵۸ درصد رشد کردند و این دو را به شایعترین اختلالات سلامت روان در جهان تبدیل کردند.
نویسندگان این مطالعه نوشتند: «پاسخ دادن به نیازهای سلامت روان جمعیت جهانی، به ویژه آسیبپذیرترین افراد، یک تعهد است نه یک انتخاب.»
در این گزارش، اختلالات روانی به عنوان بیماریهای شایعی توصیف شده که رنج انسانی گسترده و کاهش بلندمدت سلامت به همراه دارند. نویسندگان تاکید میکنند بیماری روانی علاوه بر هزینههای فردی، از طریق کاهش بهرهوری، کاهش مشارکت در نیروی کار و افزایش فشار بر نظامهای رفاه و بهداشت، خانوادهها، محلهای کار و دولتها را نیز تحت تاثیر قرار میدهد.
رنج روانی برای همه یکسان نیست
در حالی که شیوع اختلالات سلامت روان در سراسر جهان افزایش یافته، بار این اختلالات به طور برابر تقسیم نشده است.
نویسندگان برآورد کردهاند ۶۲۰ میلیون مورد اختلال روانی در میان زنان و ۵۵۲ میلیون مورد در میان مردان وجود دارد، هرچند تاکید میکنند پژوهشهای اندکی برای سنجش عوامل این تفاوت جنسیتی انجام شده است.
این گزارش میگوید: «در مقایسه با مردان، زنان اعتماد به نفس پایینتری، گرایش بیشتر به شرم از بدن خود و نرخهای بالاتر خشونت خانگی و سوءاستفاده جنسی را تجربه میکنند.»
از دیگر عواملی که میتواند این تفاوت را توضیح دهد تغییرات زیستی است، به ویژه در دوران بارداری و پس از زایمان، افزایش مسئولیتهای شغلی و نابرابریهای ساختاری مانند تبعیض جنسیتی.
در میان زنان، افسردگی و اضطراب شایعترین اختلالات بودند. اختلال افسردگی پایدار، اختلال دوقطبی، بیاشتهایی عصبی و پرخوری عصبی نیز در زنان بیشتر دیده میشد.
در مقابل، اختلالات رشد عصبی و رفتاری، از جمله اختلال نقص توجه/بیشفعالی (ADHD)، اختلال سلوک و اوتیسم، در مردان شایعتر بود.
بیشترین بار اختلالات روانی در جهان در میان نوجوانان ۱۵ تا ۱۹ ساله مشاهده شد؛ یافتهای که بر ضرورت پیشگیری زودهنگام و حمایت هدفمند از جوانان تاکید میکند.
چه عواملی این افزایش را رقم میزنند؟
در این گزارش چند عامل خطر اصلی مرتبط با بیماریهای روانی شناسایی شده است؛ از جمله خشونت جنسی در کودکی، خشونت از سوی شریک عاطفی و زورگویی. این عوامل با اختلالاتی مانند اسکیزوفرنی، افسردگی، اختلال دوقطبی، اختلالات اضطرابی، اختلال سلوک و پرخوری عصبی ارتباط داشتند.
با این حال، پژوهشگران میگویند این عوامل به تنهایی جهش موارد را توضیح نمیدهند. نرخ مواجهه با این عوامل در طول زمان نسبتا ثابت مانده و در سال ۲۰۲۳ تنها ۱۸ درصد از شاخص «سالهای از دست رفته عمر به دلیل ناتوانی» (DALY) ناشی از اختلالات روانی را تشکیل داده است؛ شاخصی که سالهای از دست رفته زندگی سالم به دلیل بیماری یا ناتوانی را میسنجد.
نویسندگان معتقدند پیامدهای سلامت روان احتمالا تحت تاثیر مجموعهای پیچیدهتر از عوامل شکل میگیرد؛ از جمله ژنتیک، زیستشناسی، فقر، افزایش نابرابری و بحرانهای بزرگ جهانی مانند جنگ، همهگیریها، بلایای طبیعی و تغییرات اقلیمی.
با وجود آن که اختلالات روانی مدتهاست از مهمترین علل ناتوانی در سراسر جهان به شمار میروند، گزارش هشدار میدهد که بار جهانی این اختلالات همچنان رو به افزایش است.
همزمان، گسترش خدمات سلامت روان نتوانسته با رشد تقاضا همگام شود.
نویسندگان نوشتند: «نگرانکننده است که این افزایش بار، با گسترش متناسب خدمات سلامت روان در سطح جهان همراه نبوده است.»