یک پرندهشناس هلندی مظنون است «بیمار صفر» شیوع هانتاویروس باشد؛ شیوعی که میان مسافران یک کشتی تفریحی گسترش یافته است. اما او چگونه و کجا با این ویروس تماس پیدا کرده است؟
در گزارش سازمان جهانی بهداشت درباره شیوع بیماری با عنوان اخبار شیوع بیماری سازمان جهانی بهداشت (WHO) (منبع به زبان انگلیسی) از نخستین فردی که پس از ابتلا به ویروس هانتا در کشتی تفریحی «ام وی هوندیوس» جان باخته است، با عنوان «مورد ۱» یاد شده است. او به طور رسمی «مورد محتمل» به شمار میرود، زیرا برای تایید علت بیماری او هیچ آزمایش میکروبیولوژیک انجام نشده است.
او و همسرش پس از بیش از سه ماه سفر در آرژانتین، شیلی و اروگوئه، اول آوریل در شهر اوشوآیا در آرژانتین سوار این کشتی تفریحی شدند. به گفته سازمان جهانی بهداشت، او ۶ آوریل دچار علائم شد و ۱۱ آوریل در روی عرشه کشتی جان خود را از دست داد.
سازمان جهانی بهداشت ۴ مه، نزدیک به یک ماه پس از مرگ او، اعلام کرد در حال واکنش به یک شیوع مشکوک هانتاویروس در این کشتی است؛ در آن زمان کشتی در نزدیکی سواحل کشور جزیرهای کیپ ورد در غرب آفریقا بود.
مورد ۲، «یک زن بزرگسال که از تماسهای نزدیک مورد ۱ بود»، ۲۴ آوریل با علائم گوارشی در سنت هلن از کشتی پیاده شد. وضعیت او در پرواز به ژوهانسبورگ در آفریقای جنوبی در ۲۵ آوریل بدتر شد و او روز بعد در یک درمانگاه در ژوهانسبورگ درگذشت. آزمایشهای میکروبیولوژیک ابتلای او به ویروس هانتا از گونه اندیز را تایید کرد؛ تنها گونه شناختهشده هانتاویروس که میتواند بین انسانها منتقل شود.
آگهیهای ترحیم در روزنامه محلی هلند
رسانههای آمریکایی این زوج را شناسایی کردهاند. بر اساس گزارش نیویورک پست (منبع به زبان انگلیسی)، موردهای ۱ و ۲ یک زوج هلندی هستند: لئو شیلپروورد، ۷۰ ساله، و همسرش میریام، ۶۹ ساله، که هر دو پرندهشناس بازنشسته بودهاند.
روزنامه محلی زادگاهشان، هاولرویک در شمال هلند، آگهیهای ترحیمی (منبع به زبان انگلیسی) منتشر کرده که در آن تاریخهای درگذشت این زوج قید شده است.
در یکی از این آگهیهای ترحیم که از سوی انجمن محلی همسایگان منتشر شده، آمده است: «در جریان سفر بازگشتشان پس از سفری در آمریکای جنوبی، با اندوه فراوان از درگذشت همسایگانمان آگاه شدیم. مرگ آنها در فاصلهای چنین کوتاه ما را عمیقا متاثر کرده است. برای خانواده و عزیزانشان در این دوران دشوار آرامش و توان آرزو میکنیم.»
فرضیه درباره محل ابتلا به عفونت
در روزهایی که پیش از سوار شدن بر کشتی در اوشوآیا در جنوب آرژانتین سپری کردند، این زوج از محل دفن زبالهای بازدید کردند که به جذب پرندهنگرها مشهور است. یکی از فرضیهها این است که احتمالا در همانجا به ویروس آلوده شدهاند.
مقامهای محلی این ادعا را رد کردهاند؛ ادعایی که به گزارش اسوشیتدپرس، مقامهای ملی بهداشت به صورت ناشناس مطرح کردهاند. آنها میگویند هرگز حتی یک مورد ابتلا به هانتاویروس، چه رسد به گونه اندیز، در منطقه اطراف محل دفن زباله در تیرا دل فوئگو در آرژانتین ثبت نکردهاند.
خوان فاکوندو پترینا، مدیرکل اپیدمیولوژی و بهداشت محیط استان، به اسوشیتدپرس گفته است گونه جوندگانی که مسئول انتقال این ویروس هستند در این منطقه حضور ندارند.
مرکز اروپایی پیشگیری و کنترل بیماریها (ECDC) (منبع به زبان انگلیسی) اعلام کرده است که فرضیه کنونی این است که دستکم یکی از مسافران در مدتی که پیش از سوار شدن بر کشتی در آرژانتین یا شیلی بوده، در معرض ویروس اندیز قرار گرفته است. این نهاد افزوده است که ممکن است این مسافر بعدا ویروس را به دیگران در کشتی منتقل کرده باشد.
دوره نهفتگی طولانی
هانتاویروس معمولا از طریق تماس با مدفوع جوندگان منتقل میشود و به راحتی از انسان به انسان سرایت نمیکند.
با این حال، ویروس اندیز، نوعی هانتاویروس که عمدتا در آمریکای جنوبی یافت میشود و با شیوع روی این کشتی تفریحی پیوند خورده، میتواند در موارد نادر بین انسانها سرایت کند. به گفته سازمان جهانی بهداشت (منبع به زبان انگلیسی)، علائمی مانند تب، لرز و درد عضلانی معمولا یک تا هشت هفته پس از قرار گرفتن در معرض ویروس ظاهر میشود.
این ویروس میتواند باعث عفونت شدید ریوی به نام سندرم ریوی هانتاویروس شود؛ وضعیتی که میتواند به سرعت بدتر و به تهدیدی برای جان بیمار تبدیل شود.
موارد ثانویه عفونت در میان کارکنان مراقبتهای بهداشتی پیشتر در محیطهای درمانی ثبت شده است، هرچند این موارد همچنان نادر است. به نظر میرسد احتمال انتقال ویروس در مراحل اولیه بیماری که ویروس مسریتر تلقی میشود، بیشتر باشد.
سازمان جهانی بهداشت همچنین یادآور میشود که شواهد همچنان محدود است، زیرا شیوعهایی که در آنها انتقال پایدار انسان به انسان رخ دهد، بسیار اندک بوده است.
سازمان جهانی بهداشت و ECDC (منبع به زبان انگلیسی) میگویند خطر برای عموم مردم پایین است، زیرا ویروس اندیز فقط در روابط بسیار نزدیک و صمیمانه بین افراد منتقل میشود.