میانگین قد در بریتانیا رو به افزایش است و این روند در دوران کرونا تندتر شد. پژوهشگران آن را به رشد چاقی کودکان پیوند میدهند. بریتانیا در میان اقتصادهای بزرگ اروپا بالاترین نرخ چاقی را دارد.
بر اساس یک مطالعه تازه، قد متوسط کودکان در بریتانیا در دو دهه گذشته افزایش یافته است. با این حال دلایل پشت این روند نگرانکننده است. این افزایش قد ارتباطی با بهبود سلامت کودکان ندارد. به گفته پژوهشگران رشد قد متوسط بیشتر با افزایش چاقی در میان کودکان کمبرخوردار و تشدید نابرابریهای اجتماعی و اقتصادی پیوند دارد.
آگهی
آگهی
آیا نرخ چاقی در میان کودکان و نوجوانان در بریتانیا رو به افزایش است؟ کدام کشورها در اروپا بالاترین شیوع چاقی در گروه سنی 5 تا 19 سال را دارند؟
پژوهشگران دانشگاه آکسفورد و کالج دانشگاهی لندن دریافتهاند که قد کودکان در انگلستان، اسکاتلند و ولز رو به افزایش است. این مطالعه (منبع به زبان انگلیسی) که اندرو ماسکراپ و همکارانش آن را انجام داده و در نشریه «همهگیرشناسی و سلامت جامعه» منتشر شده تاکید میکند این یافتهها با گزارشهای اخیر رسانههای بریتانیا در تضاد است.
این پژوهش نشان میدهد قد میانگینِ استانداردشده بر اساس سنِ پسران 11 ساله در انگلستان از 145 سانتیمتر در سال تحصیلی 2009/10 به 145.7 سانتیمتر در سال تحصیلی 2019/20 رسیده است. سپس در سال 2020/21 و در جریان همهگیری کووید-19 تندتر تا 146.5 سانتیمتر بالا رفته و بعد در سال 2023/24 اندکی به 146.4 سانتیمتر کاهش یافته است.
در همین گروه سنی، قد متوسط دختران بالاتر است اما روند تغییر تقریبا مشابه است. قد آنان از 145.8 سانتیمتر در سال تحصیلی 2009/10 به 146.6 سانتیمتر در 2019/20 افزایش یافته، در دوران همهگیری به 148 سانتیمتر رسیده و در سال تحصیلی 2023/24 روی 147.5 سانتیمتر قرار گرفته است.
با این حال این افزایشها نشانه بهبود سلامت کودکان نیست. رشد قد متوسط بیشتر با افزایش چاقی در میان کودکان کمبرخوردار و عمیقتر شدن نابرابریهای اجتماعی و اقتصادی ارتباط دارد.
این تحقیق تاکید میکند که تعطیلی مدارس و خانهنشینی اجباری در دوران همهگیری کووید-19 فرصت فعالیت بدنی را برای کودکان بریتانیایی کاهش داد و به رژیمهای غذایی ناسالمتر بهویژه در میان کودکان خانوادههای محرومتر انجامید.
نتیجه این روند افزایش چاقی کودکان در مناطق محروم است. کودکان در جوامع کمبرخوردار به طور متوسط قد بلندتری پیدا میکنند و پژوهشگران این موضوع را با بالا رفتن میزان چاقی مرتبط میدانند.
برای نمونه قد متوسط پسران 11 ساله در محرومترین مناطق انگلستان بین سالهای تحصیلی 2009/10 تا 2023/24 حدود 1.7 سانتیمتر افزایش یافته است. در همین بازه، سهم کودکانی که اضافهوزن یا چاقی دارند از 37.7 درصد به 43.3 درصد رسیده است.
کاهش نابرابریهای قدی
این تحقیق همچنین نشان میدهد نابرابریهای مربوط به قد در حال کاهش است و در مورد دختران حتی معکوس شده است. در میان پسران، اختلاف قد بین دهکهای بسیار محروم و بسیار برخوردار در این دوره کمتر شده هرچند پسران در برخوردارترین مناطق همچنان به طور متوسط بلندقدترند.
این تغییر در میان دختران چشمگیرتر است. اگرچه شکاف محرومیت برای دختران از نظر تاریخی از پسران کمتر بوده اما در دوران همهگیری کاملا از بین رفت و حتی برای مدتی کوتاه وارونه شد، به طوری که دختران در محرومترین دهک از نظر قدی از دختران در برخوردارترین دهک پیشی گرفتند.
دهک محرومیت چیست؟
منظور از «محرومیت» نیازهای برآوردهنشده مردم است. پژوهشگران از شاخص چندگانه محرومیت استفاده کردهاند؛ معیاری دولتی که عواملی مانند درآمد، اشتغال، آموزش، سلامت، جرم و مسکن را در یک امتیاز واحد برای هر ناحیه کوچک ترکیب میکند. تقسیم این امتیازها به ده گروه برابر یا همان دهکها امکان مقایسه محرومترین و برخوردارترین 10 درصد محلهها را فراهم میکند.
ماسکراپ در وبلاگ دانشگاه آکسفورد این مناطق را سادهتر با عنوان «مناطق فقیرتر» و «مناطق ثروتمندتر» توصیف میکند.
او گفت: «کودکان در مناطق فقیرتر بیشتر در معرض مراکز عرضه غذای ناسالم و دسترسی کمتر به منابع غذای سالم قرار دارند.»
چاقی کودکان معضلی رو به گسترش است
دادههای سازمان جهانی بهداشت نشان میدهد چاقی کودکان در سراسر اروپا به طور پیوسته رو به افزایش است.
شیوع چاقی در میان افراد 5 تا 19 سال در حوزه اروپایی سازمان جهانی بهداشت ـ که حدود 50 کشور از جمله روسیه، ترکیه و چندین کشور آسیای میانه را در بر میگیرد ـ از 3.8 درصد در سال 1990 به 8 درصد در سال 2022 دو برابر شده است.
در بریتانیا این افزایش حتی شدیدتر بوده و در همین دوره از 4.5 درصد به 11.3 درصد رسیده است.
تا سال 2022 این رقم بالاترین نرخ میان پنج اقتصاد بزرگ اروپا بود، بالاتر از اسپانیا با 10.5 درصد، ایتالیا با 9.6 درصد و آلمان با 8.5 درصد. فرانسه در میان این پنج کشور پایینترین نرخ را با تنها 4.1 درصد داشت.
در میان حدود 40 کشور اروپایی موجود در دادههای سازمان جهانی بهداشت، مجارستان در سال 2022 با نرخ 14.8 درصدی بالاترین میزان چاقی کودکان را داشت و پس از آن قبرس با 14.1 درصد و فنلاند با 12.7 درصد قرار میگیرند.