یک پژوهش تازه نشان میدهد در هر پاینْت آبجو مقدار قابل توجهی ویتامین B6 وجود دارد و نوع بدون الکل آن شاید از بهترین گزینهها برای دریافت این ویتامین باشد.
بر اساس پژوهشی تازه که در Journal of Agricultural and Food Chemistry (منبع به زبان انگلیسی) منتشر شده، نوشیدن یک پینت آبجو (حدود نیم لیتر) میتواند مقادیر «قابل توجهی» از یک ویتامین ضروری مفید برای عملکرد مغز را تامین کند؛ و این موضوع شامل انواع بدون الکل هم میشود.
پژوهشگران با استفاده از یک روش آزمایشگاهی جدید، ۶۵ نوع آبجوی آلمانی موجود در بازار را تجزیه و تحلیل کردند و دریافتند سطح ویتامین B6 در آنها بسیار متغیر است، اما در همه موارد به طور ثابت بالاتر از برآوردهای پیشین بود.
ویتامین B6 که بدن نمیتواند خود آن را تولید کند، برای سلامت مغز، خون و دستگاه ایمنی مفید است و در طیف گستردهای از مواد غذایی یافت میشود. نویسندگان این مطالعه میگویند یک سهم استاندارد آبجو میتواند حدود ۱۵ درصد نیاز روزانه بدن به این ویتامین را تامین کند.
کمبود ویتامین B6 از آنچه بسیاری تصور میکنند شایعتر است. حدود یک پنجم نوجوانان اروپایی سطح ناکافی این ویتامین دارند و در آمریکا نیز تقریبا از هر ده نفر یک نفر دچار کمبود است. سطح پایین B6 با افسردگی، بیماریهای قلبی عروقی و التهاب ارتباط دارد.
این پژوهش به چه نتایجی رسید؟
پس از تحلیل این ۶۵ نوع آبجوی آلمانی، غلظت کل ویتامین B6 بسته به نوع آبجو بین ۹۵ تا بیش از هزار میکروگرم در هر لیتر متغیر بود.
نویسندگان یادآوری کردند که «تفاوتهای موجود در ترکیب ویتامین B6 بیشتر به مواد اولیه مربوط است تا فناوری آبجوسازی»؛ به بیان دیگر، آنچه برای تهیه آبجو به کار میرود بسیار مهمتر از شیوه تولید آن است.
آبجوی بوک، که یک سبک غلیظ و قوی و حاصل دم کردن مقادیر زیاد مالت جو است، بالاترین سطح ویتامین B6 را داشت و به طور متوسط حدود ۸۰۸ میکروگرم در هر لیتر را ثبت کرد. لاگرهای معمولی حدود ۵۱۵ میکروگرم و آبجوهای بر پایه گندم و برنج کمترین غلظت را داشتند.
جو ماده اصلی کلیدی است؛ مقدار ویتامین B6 در آن نزدیک به چهار برابر برنج است و نویسندگان میگویند آبجوی «تولید شده از جو» به طور محسوسی محتوای کلی B6 بیشتری دارد.
و آبجوی بدون الکل چطور؟
پژوهشگران دریافتند از نظر میزان ویتامین B6 تفاوت معنیداری بین لاگرهای معمولی و نمونههای بدون الکل آنها وجود ندارد. به بیان دیگر، حذف الکل به معنی از بین رفتن مواد مغذی نیست.
در این تحقیق دو روش کلی برای تولید آبجوی بدون الکل شناسایی شد: یا از همان ابتدا فرایند تخمیر محدود میشود که در نتیجه قند بیشتری در محصول نهایی باقی میماند، یا تخمیر به طور کامل انجام میشود و سپس الکل از طریق روشهایی مانند تقطیر در خلا یا فیلتراسیون غشایی به طور فیزیکی جدا میشود.
نویسندگان پیشنهاد میکنند که روش دوم آبجوسازی «تاثیر مثبتی» بر غلظت ویتامین B6 دارد.
عملکرد برخی از لاگرهای بدون الکل به طور ویژه خوب بود. نمونهای که بالاترین میزان را داشت، ۷۶۱ میکروگرم در هر لیتر ویتامین B6 داشت؛ یعنی یک بطری ۵۰۰ میلیلیتری از آن میتواند حدود یکچهارم نیاز روزانه توصیهشده به این ویتامین برای یک زن را تامین کند.
پس آیا آبجو برای سلامت مفید است؟
خلاصه این که، خیر. سازمان جهانی بهداشت (WHO) اعلام کرده است که هیچ سطح کاملا بیخطری برای مصرف الکل وجود ندارد؛ نکتهای که نویسندگان این مطالعه نیز صراحتا به آن اذعان کردهاند.
الکل در گروه یک مواد سرطانزا، یعنی بالاترین رده خطر، طبقهبندی میشود؛ به این معنی که معلوم است در انسان سرطان ایجاد میکند. مصرف الکل همچنین با افزایش خطر بیماریهای کبدی، مشکلات قلبی و پیامدهای منفی بر کارکرد مغز ارتباط دارد.
سال گذشته پژوهشی که در نشریه BMJ Evidence-Based Medicine منتشر شد، بر اثرات احتمالی مصرف الکل بر سلامت مغز تاکید کرد. این مطالعه که حدود ۵۶۰ هزار نفر در بریتانیا و آمریکا را در بر میگرفت نشان داد هرچه میزان مصرف الکل بیشتر باشد، خطر زوال عقل نیز بالاتر میرود.
استیون برگس، آمارشناس دانشگاه کمبریج، در بیانیهای گفت: «برای هر کسی که تصمیم به نوشیدن میگیرد، مطالعه ما نشان میدهد هرچه مصرف الکل بیشتر باشد، خطر زوال عقل نیز بالاتر است.»
در یک پژوهش قبلی دیگر که با استفاده از اسکنهای مغزی انجام شد، مشخص شد نوشیدن روزانه یک یا دو واحد الکل با کاهش حجم مغز و تغییر در ساختار آن همراه است؛ تغییراتی که ممکن است با از دست دادن حافظه و زوال عقل ارتباط داشته باشد.
البته آبجو تنها منبع ویتامین B6 نیست. این ماده مغذی به طور گسترده در غذاهای روزمره، بهویژه ماهی، جگر و سایر احشای خوراکی، سیبزمینی، میوههای غیر مرکباتی، دانه سویا، حبوبات، بادام زمینی و غلات غنیشده یافت میشود.