با شروع زودتر و طولانیتر فصل گردهافشانی در سراسر اروپا، مبتلایان به آلرژی با چالش بیشتری روبهرو میشوند، اما چند عادت کوچک میتواند اوضاع را بهتر کند.
هوا رو به بهبود است و با طولانی شدن عصرها و بالا رفتن دما، بهار یک مهمان ناخوانده هم با خود میآورد: آلرژی.
آگهی
آگهی
هر سال میلیونها نفر عطسههای سرماخوردگی زمستان را با عطسههای ناشی از گرده گیاهان عوض میکنند.
با فرا رسیدن بهار، درختان چرخه سالانه رهاسازی گرده را آغاز میکنند: ابتدا فندق و توسکا، سپس درختان غان، زبانگنجشک و بلوط در طول بهار و بعد از آن در تابستان نوبت علفها میرسد.
آلرژی به گرده زمانی بروز میکند که مولکولهای گرده در هوا با دستگاه تنفسی و چشمها تماس پیدا میکنند. در این حالت دستگاه ایمنی میتواند واکنش نشان دهد و هیستامین آزاد کند که ممکن است باعث التهاب شود، رگهای خونی را گشاد کند و در نتیجه آبریزش بینی و سوزش و اشکریزش چشمها را به دنبال داشته باشد.
زمان شروع، مدت و شدت فصل گردهافشانی هر سال تغییر میکند و به شرایط جوی و چرخههای فیزیولوژیک گیاهان بستگی دارد.
آستا تیواری، پژوهشگر واحد قارچشناسی و آئروبیولوژی در موسسه بهداشت عمومی بلژیک «سینسانو»، به بخش سلامت یورونیوز میگوید: «درختان موجودات طبیعیاند و چرخهای در تولید گرده دارند؛ سالهای پربار با سالی ضعیف دنبال میشود تا درخت انرژی ذخیره کند.»
او اضافه میکند که تولید گرده انرژی زیادی از درخت میگیرد، به همین دلیل همیشه پس از سالهای قوی، سالهای ضعیفتری میآید.
آیا فصلهای گردهافشانی شدیدتر شدهاند؟
برآورد میشود شیوع آلرژی به گرده در میان جمعیت اروپا به ۴۰ درصد برسد و آن را به یکی از شایعترین انواع آلرژی در این منطقه تبدیل کند.
در مناطق شهری به دلیل عواملی مانند آلودگی و تغییر سبک زندگی، شیوع این مشکل بیشتر است.
تیواری میگوید: «اگر به دادههای دهه اخیر نگاه کنیم میبینیم که فصلهای گردهافشانی طولانیتر شده، کمی زودتر شروع میشوند و شدت گرده در هوا در حال افزایش است.»
او میافزاید این روند احتمالا با تغییرات اقلیمی مرتبط است، زیرا دمای بالاتر شرایط مناسبی برای شکوفهدهی زودتر درختان و گیاهان فراهم میکند و باعث میشود دوره گردهافشانیشان زودتر آغاز شود.
یک مطالعه که دادههای گرده را در ایستگاههای پایش در بلژیک، هلند و لوکزامبورگ طی دورهای بین ۳۰ تا ۴۴ سال دنبال کرده است، نشان داد بیشتر گونههای درختی با افزایش کلی سطح سالانه گرده و مقادیر اوج آن روبهرو بودهاند و در عین حال فصل گردهافشانی زودتر شروع میشود.
بالا رفتن دما و افزایش غلظت دیاکسیدکربن در جو رشد گیاهان را تحریک میکند و تولید گرده را بالا میبرد؛ در نتیجه فصلهای گردهافشانی طولانیتر و غلظت گرده در هوا بیشتر میشود.
هر چه مدت تماس افراد با یک آلرژن بیشتر باشد، حساسیت آنها نیز بیشتر میشود؛ یعنی هر قدر گیاهان بیشتری در دورههای طولانیتر گرده بیشتری تولید کنند، آلرژیهای مرتبط با گرده هم افزایش خواهد یافت.
پژوهشگران دانشگاه ایست انگلیا در بریتانیا برآورد کردهاند شمار افرادی که تا سال ۲۰۵۰ از تب یونجه ناشی از گرده علف هرزی به نام آمبروزیا رنج میبرند میتواند دو برابر شود و از ۳۳ به ۷۷ میلیون نفر برسد.
برای محافظت از خود چه کار میتوان کرد؟
آلودگی و گرده چرخهای معیوب را شکل میدهند؛ هر کدام دیگری را تشدید میکند و در نتیجه حساسیت مردم افزایش مییابد.
پژوهشها نشان داده آلودگی هوا به ویژه دیاکسید نیتروژن، اوزون و ذرات معلق میتواند
به طور شیمیایی ساختار مولکولهای گرده را تغییر دهد و آنها را آلرژیزاتر و تهاجمیتر کند.
تیواری توضیح میدهد که حساسیت همه افراد به گرده یکسان نیست. حتی غلظتهای پایین گرده در هوا هم میتواند در افراد بسیار حساس علائم آلرژی ایجاد کند.
طبق گزارش رصدخانه اروپایی اقلیم و سلامت، واکنشهای آلرژیک به گرده میتواند بر خواب اثر بگذارد، سلامت روان را مختل کند، کیفیت زندگی را کاهش دهد و به افت بهرهوری یا پایین آمدن عملکرد تحصیلی کودکان منجر شود.
با این حال، اقدامهایی وجود دارد که مردم میتوانند برای به حداقل رساندن تماس خود در روزهایی که میزان گرده در اوج است انجام دهند.
یکی از سادهترین کارها این است که در طول روز پنجرههای خانه بسته بماند. برای تهویه، بهتر است پنجرهها صبح زود یا عصر که غلظت گرده در هوا کمتر است باز شود.
دوش گرفتن و عوض کردن لباس بلافاصله پس از بازگشت به خانه نیز میتواند میزان گردهای را که وارد محیط داخل میشود کاهش دهد و در صورت امکان بهتر است لباسها در داخل خانه خشک شوند.
هنگام خروج از خانه، استفاده از عینک آفتابی میتواند از ورود ذرات به چشمها جلوگیری کند. از آنجا که آلرژنها به سطح لنز لنزهای تماسی چندبارمصرف میچسبند، استفاده از لنزهای یکبارمصرف یا عینک گزینههای مناسبتری هستند.
تیواری همچنین میگوید مناطق ساحلی میتواند برای افراد مبتلا به آلرژی مفید باشد، زیرا نسیم دریا و پوشش گیاهی کمتر میزان گرده موجود در هوا را کاهش میدهد.