پژوهشی روی ۳۴۰ هزار نفر نشان میدهد همه انواع الکل یکسان خطرناک نیستند؛ در مصرف کم تا متوسط، آبجو، سایدر و مشروبات سنگین با مرگومیر بیشتر و شراب با خطر کمتر همراه است.
مصرف زیاد الکل بدون توجه به نوع نوشیدنی با پیامدهای بدتر برای سلامت مرتبط است، اما پژوهش تازهای نشان میدهد که اثرات مصرف کم تا متوسط ممکن است به نوع نوشیدنی بستگی داشته باشد.
مشروبات مقطر، آبجو و سایدِر با خطر بالاتر مرگ و میر مرتبط بودند، در حالی که شراب با خطر کمتر همراه بود.
برای مثال افرادی که به طور متوسط شراب مینوشیدند، ۲۱ درصد کمتر در معرض خطر مرگ ناشی از بیماریهای قلبیعروقی بودند، در حالی که حتی مصرف کم دیگر انواع الکل با ۹ درصد افزایش خطر همراه بود.
ژانگلینگ چن، نویسنده ارشد این مطالعه، گفت این نتایج از جمعیت عمومی به دست آمده و در برخی گروههای پرخطر مانند افراد مبتلا به بیماریهای مزمن یا مشکلات قلبیعروقی ممکن است خطرها حتی بیشتر باشد.
این مطالعه چگونه انجام شد
یافتهها که قرار است در نشست علمی سالانه کالج قلب و عروق آمریکا ارائه شود، بر اساس دادههای بیش از ۳۴۰ هزار فرد بزرگسال بریتانیایی در پایگاه UK Biobank بین سالهای ۲۰۰۶ تا ۲۰۲۲ است.
شرکتکنندگان بر اساس میزان مصرفشان که بر حسب گرم الکل خالص در روز و در هفته اندازهگیری شد، دستهبندی و به طور میانگین بیش از ۱۳ سال پیگیری شدند.
در مقایسه با افرادی که هرگز یا فقط گاهی الکل مینوشند، افرادی که مصرف بالایی داشتند ۲۴ درصد بیشتر در معرض خطر مرگ بر اثر هر علت، ۳۶ درصد بیشتر در معرض خطر مرگ بر اثر سرطان و ۱۴ درصد بیشتر در معرض خطر مرگ بر اثر بیماری قلبی بودند.
اما در سطوح پایینتر مصرف، بسته به نوع الکل تفاوتهایی دیده شد. نوشیدن مشروبات مقطر، آبجو یا سایدِر با خطر بالاتر مرگ همراه بود، در حالی که همان سطح مصرف شراب با خطر کمتر مرتبط بود.
چن گفت این نتایج از جمعیت عمومی به دست آمده و در برخی گروههای پرخطر مانند افراد مبتلا به بیماریهای مزمن یا مشکلات قلبیعروقی ممکن است خطرها حتی بیشتر باشد.
او افزود: «یافتههای ما به روشن شدن شواهد متناقض قبلی درباره مصرف کم تا متوسط الکل کمک میکند. این نتایج میتواند به دقیقتر شدن دستورالعملها کمک کند و نشان دهد که خطرهای الکل فقط به میزان مصرف، بلکه به نوع نوشیدنی هم بستگی دارد.»
پژوهشگران گفتند تفاوتها ممکن است با ترکیبات موجود در شراب مانند پلیفنولها و آنتیاکسیدانها و همچنین عوامل گستردهتر سبک زندگی توضیح داده شود.
شراب معمولا همراه با وعدههای غذایی و توسط افرادی مصرف میشود که رژیمهای غذایی سالمتری دارند، در حالی که آبجو، سایدِر و مشروبات مقطر بیشتر با کیفیت پایینتر رژیم غذایی و دیگر عوامل خطر مرتبط است.
چن گفت مجموعه این عوامل نشان میدهد که نوع الکل، شیوه مصرف آن و رفتارهای سبک زندگی مرتبط همگی در تفاوتهای مشاهدهشده در خطر مرگ نقش دارند.
با این حال این مطالعه محدودیتهایی هم دارد. این یک مطالعه مشاهدهای است، بنابراین نمیتواند رابطه علت و معلولی را ثابت کند و میزان مصرف الکل هم در آغاز مطالعه به صورت خوداظهاری گزارش شده و تغییرات آن در طول زمان در نظر گرفته نشده است.
همچنین شرکتکنندگان در UK Biobank معمولا سالمتر و ثروتمندتر از جمعیت عمومی هستند که میتواند تعمیمپذیری نتایج را محدود کند. به همین دلیل پژوهشگران میگویند برای درک بهتر اثرهای واقعی انواع مختلف الکل به کارآزماییهای تصادفیسازیشده نیاز است.
افزایش شواهد درباره خطرهای الکل
این مطالعه به مجموعه رو به رشدی از شواهد میافزاید که نشان میدهد حتی نوشیدن متوسط هم بدون خطر نیست.
سال گذشته پژوهشی که در نشریه BMJ Evidence-Based Medicine منتشر شد بر اثرهای بالقوه الکل بر سلامت مغز تاکید کرد. آن مطالعه که حدود ۵۶۰ هزار نفر در بریتانیا و آمریکا را در بر میگرفت نشان داد مصرف بیشتر الکل با خطر بالاتر زوال عقل مرتبط است.
استیون برجس، آمارشناس دانشگاه کمبریج، در بیانیهای گفت: «برای هر کسی که تصمیم به نوشیدن میگیرد، مطالعه ما نشان میدهد که مصرف بیشتر الکل به خطر بالاتر زوال عقل منجر میشود.»
در یک مطالعه قبلی با استفاده از اسکن مغز هم مشخص شد نوشیدن یک یا دو واحد الکل در روز با کاهش حجم مغز و تغییر در ساختار آن مرتبط است؛ تغییراتی که ممکن است با افت حافظه و زوال عقل ارتباط داشته باشد.