جزیره خارک، محل استقرار پایانهای که بخش عمده صادرات نفت ایران از طریق آن انجام میشود، به یکی از محورهای جنگی تبدیل شده که آمریکا و اسرائیل از روز نهم اسفند ماه سال گذشته علیه این کشور آغاز کردهاند.
حمله هوایی یا تهاجم زمینی به زیرساختهای نفتی خارک میتواند صادرات نفت ایران را بهشدت محدود کند؛ صادراتی که یکی از منابع اصلی درآمد جمهوری اسلامی است. حدود ۹۰ درصد نفت خام ایران از طریق خارک صادر میشود.
آگهی
آگهی
چنین حملهای همچنین به معنای تشدید گسترده جنگ خواهد بود و ممکن است حملات تلافیجویانه شدیدتری علیه زیرساختهای کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس را در پی داشته باشد و بهای نفت را بیش از پیش افزایش دهد.
افزایش سرسامآور قیمت سوخت هماکنون نیز اقتصاد جهانی را تهدید میکند.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا روز ۲۱ اسفند گفت که در جریان حملاتی که در همان روز انجام شد بود، «تمام نیروهای نظامی» در جزیره خارک را «کاملا نابود» کرده، اما زیرساختهای نفتی جزیره را هدف قرار نداده است. او هشدار داد اگر ایران همچنان در رفتوآمد کشتیها از تنگه هرمز اختلال ایجاد کند، در تصمیم خود برای مستثنا کردن اهداف انرژی در جزیره تجدیدنظر خواهد کرد.
اکنون ترامپ بار دیگر از خارک سخن گفته است. او در روز پنجشنبه در پیامی در شبکههای اجتماعی گفت آمریکا در «آیندهای نهچندان دور»، «کنترل کامل» صنایع نفت و گاز ایران، از جمله پایانه جزیره خارک، را به دست خواهد گرفت.
ترامپ تنها چند ساعت پس از آنکه اعلام کرد آمریکا «امشب ایران را بسیار شدید» هدف قرار خواهد داد، گفت که حملات نظامی جدید علیه ایران را متوقف کرده است. او اعلام کرد که در مذاکرات برای تمدید آتشبس شکننده جاری، پیشرفتهایی حاصل شده است.
رئیسجمهور آمریکا این تهدیدها را در حالی مطرح کرد که تشدید حملات میان دو کشور، خاورمیانه را بیش از پیش به ازسرگیری جنگی تمامعیار نزدیک کرده بود. تازهترین اظهارات او در زمانی مطرح شد که تلاشها برای مذاکره جهت پایان دادن به جنگ، ظاهرا به بنبست رسیدهاند.
جزیره خارک روبهروی پایگاههای آمریکا در کویت و عربستان سعودی در سوی دیگر خلیج فارس قرار دارد. اشغال آن توسط آمریکا، نیروهای آمریکایی را در موقعیتی ثابت و تنها در فاصله ۳۳ کیلومتری (۲۱ مایلی) از سواحل ایران قرار میدهد؛ فاصلهای که بهراحتی در برد پهپادها و موشکهای ایران است، البته اگر جمهوری اسلامی حاضر باشد ریسک آسیب به قلمرو خود را نیز بپذیرد.
این جزیره کوچک مرجانی از آن جهت اهمیت ویژهای دارد که سواحل آن دارای عمق مناسب برای پهلوگیری نفتکشهاست در حالی که بیشتر سواحل دیگر ایران بیش از حد کمعمق است.
آمریکا محاصره دریایی علیه بنادر ایران اعمال کرده به طوری که تلاش تهران برای صادرات نفتش، عمدتا به چین، از طریق تنگه هرمز را مختل کرده است؛ آن هم در شرایطی که حملات ایران این آبراه حیاتی را به روی بخش عمدهای از رفتوآمد دریایی بسته است.
نابودی یا از دست رفتن این جزیره، دولت ایران را از یکی از مهمترین منابع درآمدیاش محروم خواهد کرد، اما همزمان مقدار بیشتری نفت را نیز از بازار جهانی حذف میکند؛ آن هم در زمانی که قیمتها بهشدت افزایش یافتهاند. تخریب این پایانه همچنین اقتصاد از پیش ضعیفشده ایران را بیشتر آسیبپذیر میکند و هرگونه تلاش برای بازسازی پس از جنگ را نیز تضعیف خواهد کرد.
ایران همچنان کنترل خود را بر تنگه هرمز حفظ کرده است؛ تنگهای که پیش از جنگ، یکپنجم نفت مبادلهشده جهان از آن عبور میکرد. در همین حال، آمریکا هزاران سرباز و تفنگدار دریایی به منطقه اعزام کرده است.
جزیره خارک دارای مخازن ذخیرهسازی و محل اسکان هزاران کارگر است. آهوها آزادانه در نزدیکی پالایشگاهها و انبارها رفتوآمد میکنند. این جزیره همچنین محل یک قلعه پرتغالی متعلق به قرون وسطی و ویرانههای یکی از قدیمیترین صومعههای مسیحی خلیج فارس است.
در جزیره خارک همچنین سنگنبشتهای به زبان پارسی باستان و خط میخی وجود دارد که از آن بهعنوان سندی تاریخی درباره نام خلیج فارس یاد میشود. این کتیبه در خرداد ۱۳۸۷ بهطور عمدی تخریب شد و بخش بزرگی از آن از بین رفت.