صادرات نفت ایران تقریبا به طور کامل به یک جزیره کوچک در خلیجفارس وابسته است: خارک. این جزیره که در ۲۴ کیلومتری سواحل اصلی ایران قرار دارد، نقطه بارگیری حدود ۹۰ درصد محمولههای نفت خام این کشور محسوب میشود.
از زمان آغاز حملات ایالات متحده و اسرائیل، صادرات ایران تنها کاهش اندکی داشته است؛ زیرا جمهوری اسلامی همچنان شناورهای خود را از تنگه هرمز عبور میدهد، در حالی که این آبراه را عملا به روی تمامی کشتیهای «غیرمجاز» بسته است.
آگهی
آگهی
اگرچه جزیره خارک پیش از این نیز درگیر جنگ شده بود، اما دور حملات هوایی آمریکا در اواسط مارس تنها داراییهای نظامی را هدف قرار داد و به زیرساختهای نفتی آسیبی نزد.
با این حال، دونالد ترامپ به تازگی ایده تصرف قطب صادرات نفت ایران یا «محو کردن» آن را مطرح کرده است. هر یک از این اقدامات به معنای تشدید تنش خواهد بود و یک عملیات زمینی خطرات عظیمی از جمله تلفات بسیار بیشتر برای نیروهای آمریکایی به همراه خواهد داشت.
تهاجم زمینی به خارک چه دستاوردی خواهد داشت؟
در شرایطی که گمانهزنیها درباره حمله زمینی آمریکا با اعزام هزاران نیروی تازهنفس و تیمهای حمله آبی-خاکی به خاورمیانه افزایش یافته است، چندین هدف برای این اقدام برشمرده میشود.
کنترل تاسیسات نفتی خارک به آمریکا اجازه میدهد بخش عمده صادرات نفت ایران را متوقف کند. این امر فشار بر اقتصاد ایران را که به شدت به درآمدهای نفتی وابسته است، دوچندان میکند.
تصرف خارک میتواند اهرمی برای وادار کردن ایران به اجازه از سرگیری تردد دریایی در تنگه هرمز باشد.
همچنین اگرچه ایران پایانههای دیگری مانند «جاسک» را دارد، اما هیچکدام توان عملیاتی خارک را ندارند که روزانه ۱.۵ میلیون بشکه نفت را جابجا میکند.
خطرات تهاجم به جزیره خارک چیست؟
تاکنون بیش از ۱۲ نظامی آمریکایی در این جنگ کشته شدهاند و تلاش برای تصرف و نگهداری خارک، جان نیروهای آمریکایی را در معرض خطری بزرگتر قرار میدهد.
از سوی دیگر بیشتر ساکنان خارک کارکنان صنعت نفت هستند و حمله زمینی ریسک تلفات غیرنظامی بالایی دارد.
این در حالی است که گرفتار شدن در «باتلاق خاورمیانه» نیز یک ریسک دیگر برای این اقدام است. دونالد ترامپ خود اذعان کرده که تصرف خارک یک تعهد بلندمدت بوده و به فایننشال تایمز گفته که این کار به معنای آن است که «باید مدتی در آنجا بمانیم.»
در همین حال آسیبپذیری در مسیر نیز مطرح است. خارک در شمال خلیجفارس قرار دارد؛ یعنی هر کشتی حامل نیرو باید از تنگه هرمز عبور کند، جایی که هدف آسانی برای موشکها، پهپادها، قایقهای تندرو و مینهای دریایی ایران است.
در آخر استراتژی زمین سوخته نیز قابل تصور است. محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، اعلام کرده که نیروهای ایرانی «منتظر ورود سربازان آمریکایی به زمین هستند.»
همچنین احتمال دارد ایران برای جلوگیری از تصرف، اقدام به خرابکاری در تاسیسات خود و باند فرودگاه خارک کند.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
تاثیر تهاجم بر بازار جهانی نفت
کارشناسان هشدار میدهند اختلال در صادرات خارک در بازار جهانی که قیمتها در آن هماکنون به بالای ۱۰۰ دلار رسیده، بازتاب وسیعی خواهد داشت.
بخش عمده نفت خارک به چین میرود که در صورت قطع آن، پکن باید به دنبال جایگزین باشد.
از سوی دیگر ایران احتمالا با تشدید حملات به زیرساختهای انرژی در سراسر خاورمیانه تلافی خواهد کرد. همچنین ممکن است حوثیهای یمن حملات خود را در دریای سرخ افزایش دهند.
این در شرایطی است که افزایش قیمت انرژی میتواند تورم جهانی را تحریک کند و در آستانه انتخابات میاندورهای آمریکا، به یک موضوع کلیدی تبدیل شود.
تاسیسات کلیدی نفت در خارک
نفت از میادین ایران از طریق لولههای زیردریایی به خارک میرسد و در آنجا پیش از بارگیری ذخیره میشود. مخازن این جزیره گنجایش ۳۰ میلیون بشکه نفت خام را دارند.
آبهای عمیق خارک امکان پهلوگیری همزمان ۸ نفتکش را فراهم میکند. مقامات ایرانی میگویند روزانه بیش از ۶ میلیون بشکه و در صورت لزوم تا ۱۰ میلیون بشکه نفت میتواند از این جزیره بارگیری شود.