یک مطالعه جدید فرانسوی هشدار میدهد کودکان از راه مصرف روزانه غلات، شیرینی، نان و ماهی در معرض سطوح بالای فلزات سنگین و آکریلامید هستند.
پژوهشگران هشدار دادهاند که کودکان در فرانسه از طریق رژیم غذایی روزمره خود در معرض مقادیر بالای فلزات سنگین و دیگر آلاینده های شیمیایی قرار دارند.
آگهی
آگهی
یک مطالعه جدید از سوی آژانس امنیت غذایی، محیط زیست و سلامت کار فرانسه (ANSES) با عنوان EAT3 نشان داد که کادمیوم، آلومینیوم و جیوه برای سلامت خطرناک هستند و سرب و آکریلامید، ترکیبی که هنگام پختن مواد غذایی در دمای بالا تشکیل میشود، نیز نگران کنندهاند.
مورگان شامپیون، همهماهنگ کننده این مطالعه، گفت: «این نتایج اولیه بخش اول مطالعه TDS3 (مطالعه جامع رژیم غذایی) را تشکیل میدهد. بخش های مربوط به دیگر گروه های آلاینده های غذایی طی چند سال آینده منتشر خواهد شد و برای هر گروه، توصیه های مشخصی تدوین میکنیم که هدف اصلی آنها کاهش قرار گرفتن در معرض آلاینده هاست.»
این نتایج همچنین بازتاب دهنده نگرانی های گسترده تر در اروپا درباره آلودگی مواد غذایی است.
این مطالعه چگونه انجام شد؟
پژوهشگران بیش از ۷۰۰ نمونه غذایی را از سوپرمارکت ها و بازارهای سه منطقه فرانسه، Hérault، Loiret و Puy-de-Dôme، بین مه ۲۰۲۱ تا اوت ۲۰۲۲ جمعآوری کردند.
این نمونه ها که بیش از ۹۰ درصد رژیم غذایی معمول فرانسوی ها را نمایندگی میکرد، به همان شکلی که مصرف میشوند آماده شد و سپس برای سنجش آلاینده ها مورد آزمایش قرار گرفت.
نتایج به همراه داده های مربوط به الگوی مصرف غذایی ترکیب شد تا میزان مواجهه جمعیت و خطرهای سلامت برآورد شود.
آلاینده ها در چه مواد غذایی یافت میشوند
کادمیوم عمدتا در غلات صبحانه، آلومینیوم در شیرینی ها و بیسکویت های شیرین، سرب در نان، جیوه در ماهی و آکریلامید در سیب زمینی سرخ کرده و تفت داده شده شناسایی شد.
هرچند میانگین غلظت چند فلز نسبت به بررسی های پیشین کاهش یافته است، برخی مواد غذایی مانند غلات، شیرینی ها و ماکارونی همچنان از مهم ترین منابع مواجهه غذایی با این آلاینده ها به شمار میروند.
ورونیک سیرو، یکی از هماهنگ کننده های این مطالعه، گفت: «برخی مواد غذایی، به ویژه شیرینی ها و بیسکویت ها، علاوه بر این که حاوی این فلزات در مقادیر ناچیز هستند، ارزش تغذیه ای پایینی هم دارند.»
او تاکید کرد: «هرچند در سبزیجات سطح بعضی فلزات کمی بالاتر بود، این موضوع به هیچ وجه مزایای انکارناپذیر تغذیه ای مصرف آنها را زیر سوال نمیبرد.»
در مورد کادمیوم، مطالعه نشان داد بین ۲۳ تا ۲۷ درصد کودکان بالای سه سال بیش از حد مجاز روزانه تحمل پذیر این فلز را دریافت میکنند. به گفته سازمان ایمنی غذای اروپا (EFSA)، کادمیوم میتواند بر کارکرد کلیه ها اثر بگذارد.
۷۶ درصد کودکان در سطحی در معرض آلومینیوم قرار داشتند که بالاتر از مقدار مرجع سمی است، در حالی که این رقم برای بزرگسالان ۳۹ درصد بود.
سطح جیوه در ماهی نسبت به مطالعات قبلی تقریبا بدون تغییر باقی ماند.
شامپیون گفت: «ماهی های شکارچی در انتهای زنجیره غذایی، مانند تن، بالاترین غلظت متیل جیوه را دارند. با این حال مصرف ماهی از نظر تغذیه ای مزایای انکارناپذیری دارد.»
او توصیه کرد: «هفته ای دو وعده ماهی، از جمله یک وعده ماهی چرب، مصرف شود و گونه ها و منابع تامین ماهی نیز متنوع باشد.»
بهبودهایی نیز مشاهده شده است
قرار گرفتن در معرض سرب نسبت به مطالعات قبلی کاهش یافته است؛ ۲۷ درصد در کودکان و ۴۹ درصد در بزرگسالان. ANSES این کاهش را به سیاست های بهداشت عمومی، از جمله ممنوعیت بنزین سرب دار و استفاده از سرب در رنگ ها و لوله های آب، نسبت میدهد.
سیرو گفت: «آب همچنان یکی از مهم ترین عوامل قرار گرفتن ما در معرض سرب است، اما تنها عامل نیست؛ نان و سبزیجات نیز نقش دارند و برای بزرگسالان نوشیدنی های الکلی هم سهمی دارد.»
سطح آکریلامید نیز در مواد غذایی مهمی مانند قهوه کاهش یافته است، هرچند میزان کلی مواجهه همچنان بالاست.
نگرانی های گسترده تر در اروپا
یافته های گزارش ANSES بازتاب دهنده نگرانی های گسترده تر در سراسر اروپاست. به گفته EFSA، فلزات سنگینی مانند آرسنیک، کادمیوم، سرب و جیوه در مواد غذایی، به ویژه محصولات دریایی، رایج است.
EFSA تاکید میکند که آرسنیک غیرآلی به دلیل ارتباطش با «ضایعات پوستی، سرطان، سمیت رشدی» و «بیماری های قلبی عروقی، اختلال در سوخت و ساز گلوکز و دیابت» خطری ویژه به شمار میرود.
جیوه در ماهی های شکارچی، سرب در نرمتنان دوکفه ای و کادمیوم در صدف ها نیز همچنان از نگرانی های اصلی به شمار میرود، به ویژه برای زنان باردار و کودکان که نسبت به اثرهای سمی آسیب پذیرترند.