زوالعقل چالشی رو به رشد برای بهداشت عمومی جهان است و فعلا درمانی ندارد. مطالعه جدید میگوید افراد با شاخص تودهبدنی ژنتیکی بالاتر بیشتر در معرض زوالعقل عروقیاند.
بر اساس یک مطالعه بزرگ جدید، اضافهوزن به طور قابل توجهی خطر ابتلا به زوال عقل عروقی را افزایش میدهد.
چاقی مدتهاست با افزایش خطر زوال عقل عروقی، یک بیماری پیشرونده مغزی که به سلولهای عصبی آسیب میزند، مرتبط دانسته شده است.
با این حال تا امروز روشن نبود که آیا وزنِ اضافی مستقیما محرکِ این بیماری است یا فقط بازتابِ مشکلاتِ پنهانِ سلامت است که خطر زوال عقل را افزایش میدهند.
پژوهشگران در بریتانیا و دانمارک دادههای بیش از ۵۰۰ هزار شرکتکننده در این دو کشور را تحلیل کردند و دریافتند شاخص توده بدنی بالاتر (BMI) احتمال زوال عقل عروقی را به طور مستقیم افزایش میدهد.
به گفته انجمن آلزایمر در بریتانیا، زوال عقل عروقی پس از بیماری آلزایمر دومین شکل رایج زوال عقل است و بر اثر کاهش جریان خون به مغز ایجاد میشود.
روت فریکه-اشمیت، نویسنده این مطالعه و استاد دانشگاه کپنهاگ و پزشک ارشد بیمارستان دانشگاهی کپنهاگ در دانمارک، گفت: «این مطالعه نشان میدهد که وزن بدن بالا و فشار خون بالا فقط علائم هشدار نیستند، بلکه علل مستقیم زوال عقل هستند.»
تیم پژوهش از روشی به نام تصادیدیسازی مندلی استفاده کرد که افرادِ دارای ژنهایی که آنها را مستعد شاخص توده بدنی بالاتر میکند، با افراد فاقد این ژنها مقایسه میکند.
این مطالعه نشان داد افرادی که به طور ژنتیکی دارای BMI بالاتری هستند، خطر زوال عقل عروقی در آنها به طور قابل توجهی بیشتر است.
پژوهشگران همچنین بررسی کردند چرا اضافهوزن خطر زوال عقل را افزایش میدهد و دریافتند که بخش قابل توجهی از این اثر ناشی از فشار خون بالاست.
این یافتهها نشان میدهند حفظ وزن سالم و کنترل فشار خون میتواند گامهای مهمی برای کاهش خطر زوال عقل در سالهای بعدی زندگی باشد.
فریکه-اشمیت گفت: «درمان و پیشگیری از BMI بالا و فشار خون بالا فرصتی استفادهنشده برای پیشگیری از زوال عقل است.»
فریکه-اشمیت گفت: «هرچند یک مطالعه اخیر درباره اثر داروهای کاهش وزن بر توقف افت شناختی در مراحل اولیه بیماری آلزایمر اثری سودمند نشان نداده است، هنوز باید آزموده شود که آیا داروهای کاهش وزن اگر پیش از بروز نشانههای شناختی آغاز شوند ممکن است در برابر زوال عقل حفاظتی ایجاد کنند یا نه.»
او افزود: «دادههای کنونی ما نشان میدهد که مداخلههای زودهنگام برای کاهش وزن میتواند از زوال عقل، بهویژه زوال عقل عروقی، پیشگیری کند.»
زوال عقل به عنوان یک چالش رو به رشد در بهداشت عمومی جهان مطرح است و در حال حاضر درمان قطعی ندارد. به گفته سازمان جهانی بهداشت (WHO)، هر سال نزدیک به ۱۰ میلیون مورد جدید در سراسر جهان ثبت میشود.
مبتلایان به زوال عقل دچار افت شدید تواناییهای ذهنی از جمله حافظه، تفکر و استدلال میشوند.