بر اساس برنامهها، ارز دیجیتال اروپا تا سال ۲۰۲۹ راهاندازی خواهد شد تا استقلال این اتحادیه در پرداختها و دور شدن از سلطه دلار آمریکا تقویت شود.
کمیته امور اقتصادی و پولی پارلمان اروپا روز سهشنبه طرح مدتها مورد انتظار یورو دیجیتال را تصویب کرد؛ همزمان اتحادیه اروپا به دنبال کاهش وابستگی خود به نظامهای پرداخت تحت کنترل آمریکا است.
بر اساس دادههای بانک مرکزی اروپا، غولهای آمریکایی پرداخت ویزا و مسترکارت ۶۱ درصد پرداختهای کارتی در منطقه یورو و تقریبا تمام تراکنشهای برونمرزی کارت را در اختیار دارند.
بحث درباره حاکمیت مالی اروپا در بحبوحه تشدید تنشهای ژئوپلیتیک و نگرانیها از وابستگی این بلوک به زیرساختهای خارجی پرداخت، شتاب گرفته است.
یورو دیجیتال یکی از ابزارهایی است که برای تقویت خودمختاری راهبردی اروپا پیشنهاد شده است. این ارز شکلی دیجیتالی از پول بانک مرکزی خواهد بود که بانک مرکزی اروپا آن را منتشر و تضمین میکند و قرار است مکمل اسکناس و خدمات بانکی موجود باشد، نه جایگزین آنها.
بر اساس این پیشنهاد، مصرفکنندگان میتوانند یورو دیجیتال را در یک کیفپول اختصاصی نگه دارند؛ البته با سقف نگهداریای که هنوز تعیین نشده است.
این سامانه از پرداختهای آنلاین و آفلاین پشتیبانی خواهد کرد و هدف آن ارائه سطح بالایی از حریم خصوصی است؛ به گونهای که بانک مرکزی اروپا نتواند کاربران را مستقیما از روی دادههای پرداختشان شناسایی کند.
بانک مرکزی اروپا زیرساخت پایه را فراهم میکند و بانکهای تجاری و ارائهدهندگان خدمات پرداخت، خدمات یورو دیجیتال را در اختیار مشتریان قرار میدهند. انتظار میرود مؤسسات مالی در ازای مشارکت در این طرح جبران شوند و در عین حال کارمزدهایی که از فروشندگان و پذیرندگان دریافت میشود کمتر از هزینه تراکنشهای کارتی فعلی باشد.
به گفته سه منبع آگاه از این رایزنیها، نحوه طراحی این سازوکار جبران همچنان یکی از مناقشهبرانگیزترین موضوعات پیش از آغاز مذاکرات با کشورهای عضو اتحادیه اروپاست.
بانک مرکزی اروپا در بیانیهای اعلام کرد: «از این که کمیته امور اقتصادی و پولی پارلمان اروپا درباره بسته مربوط به پول واحد به موضع خود دست یافته استقبال میکنیم؛ بستهای که ضمن حفظ اسکناس یورو به عنوان پول قانونی، چارچوب یورو دیجیتال را نیز شکل میدهد.»
پاسکواله تریدیکو، نماینده ایتالیایی پارلمان اروپا از گروه چپ، که به نمایندگی از این گروه بر سر متن مقررات چانهزنی کرده است، گفت: «تصویب مقررات مربوط به یورو دیجیتال یک پیروزی بزرگ برای شهروندان و کسبوکارهای کوچک است» و این رای را «تاریخی» توصیف کرد.
اتحادیه اروپا تنها بازیگر در زمینه توسعه ارز دیجیتال عمومی نیست. چین پیشتر یوان دیجیتال خود را راهاندازی کرده و روسیه نیز اعلام کرده است روبل دیجیتال این کشور از سپتامبر ۲۰۲۶ عملیاتی خواهد شد.
ایالات متحده مسیری متفاوت را در پیش گرفته است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، طرح ایجاد ارز دیجیتال بانک مرکزی که توسط فدرال رزرو منتشر شود را کنار گذاشته و در عوض از توسعه استیبلکوینها حمایت کرده است؛ داراییهای رمزارزی خصوصی که با هدف حفظ ارزش ثابت طراحی شدهاند.
از آنجا که بخش عمده استیبلکوینهای جهان بر حسب دلار آمریکا منتشر میشوند، حامیان این رویکرد معتقدند این فناوری میتواند نقش بینالمللی دلار را تقویت کرده و دامنه استفاده از آن در پرداختهای برونمرزی را گسترش دهد.
با این حال، برخی سیاستگذاران و مقامهای سابق بر این باورند که ارز دیجیتال بانک مرکزی آمریکا ممکن است در نهایت دوباره به دستور کار بازگردد.
تیموتی مساد، رئیس پیشین کمیسیون معاملات آتی کالا (CFTC)، ماه مه در گفتوگو با وبسایت کویندسک گفت که بحثها در واشنگتن ادامه دارد و احتمال داد دلار دیجیتال در نهایت گریزیناپذیر شود.
انتظار میرود پارلمان اروپا اوایل ژوئیه در نشست علنی خود در استراسبورگ موضع کمیته را رسمی کند.
سپس مذاکرات با ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا آغاز خواهد شد و قانونگذاران امیدوارند تا پایان سال به توافق نهایی دست یابند.