به گزارش والاستریت ژورنال به نقل از مقامات آمریکایی، تهران پیش از انجام حمله مرگبار ماه ژوئیه به پایگاه آمریکا در اردن که به کشته شدن سه نظامی آمریکایی انجامید، تصاویر ماهوارهای با وضوح بالای این پایگاه را از نهادهای چینی دریافت کرده بود.
به گفته این مقامات، آمریکا میان این تصاویر و حمله ایران ارتباط برقرار کرده است. بنابر این گزارش، این روشنترین مدرکی است که تاکنون نشان میدهد حمایت چین از ایران در جریان جنگ، پیامدهایی مرگبار برای نیروهای آمریکایی داشته است.
مقامات آمریکایی از اعلام نام نهادهای چینی تامینکننده این تصاویر برای ایران خودداری کردند و پکن را نیز به دخالت مستقیم متهم نکردند. به گفته این مقامات، تهران هم پیش از حمله و هم پس از آن، این تصاویر را تهیه کرده بود.
با این حال، این یافته میتواند تنش میان واشنگتن و پکن را در آستانه دیدار روز ۲۴ سپتامبر دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا و شی جینپینگ، رهبر چین، تشدید کند.
به گزارش والاستریت ژورنال، مقامات ارشد آمریکایی موضوع تصاویر مرتبط با حمله ۱۷ ژوئیه را با همتایان چینی خود در میان گذاشتند، اما آنها این ادعا را رد کردند و خواستار ارائه مدرک شدند.
به گفته مقامات آمریکایی، چین بارها نگرانیهای واشنگتن را نادیده گرفته و از پذیرش این موضوع که شرکتهای چینی در چنین فعالیتهایی دست دارند، خودداری کرده است. وزارت خارجه چین نیز «برخی نهادها» را به تلاش برای مرتبط کردن پکن با این درگیری متهم کرده است.
در جریان حمله ۱۷ ژوئیه، موشکهای بالستیک ایران به اقامتگاه نظامیان آمریکایی در پایگاه هوایی موفقالسلطی اردن اصابت کردند. در این حمله سه نظامی آمریکایی کشته و چهار نفر دیگر مجروح شدند. به گفته مقامات آمریکایی، ایران هواپیماهای سرنشیندار و بدون سرنشین مستقر در این پایگاه را نیز هدف قرار داد.
این حمله که نخستین تلفات نیروهای آمریکایی را از زمان آتشبس ماه آوریل در پی داشت، یکی از سه حمله موشکی به این پایگاه طی ۲۴ ساعت بود و تنشها را بهطور قابلتوجهی تشدید کرد.
این واقعه از سویی دشواری حفاظت از نیروهای آمریکایی حتی در تاسیسات بهشدت محافظتشده را آشکار کرد و از سوی دیگر نگرانیها درباره افزایش توانایی ایران برای هدف قرار دادن مواضع آمریکایی را برانگیخت.
به گفته مقامات آمریکایی، حملات به این پایگاه پس از آن صورت گرفت که مقامات ارشد دولت دونالد ترامپ ماهها به همتایان چینی خود هشدار داده بودند که شرکتهای چینی تصاویری ماهوارهای در اختیار ایران قرار میدهند که میتواند برای هدف قرار دادن نیروها و تجهیزات آمریکا در منطقه استفاده شود.
دولت آقای ترامپ در ماه مه چند شرکت چینی را تحریم و اعلام کرد که ارائه تصاویر ماهوارهای به ایران، تهدیدی برای نیروهای آمریکایی و نیروهای کشورهای شریک است.
ایران ظرف سه روز پس از حمله ماه ژوئیه، تصاویر با وضوح بالایی منتشر کرد که خسارت واردشده به سه بخش پایگاه را نشان میداد. تصاویر ماهوارهای عمومی با وضوح پایینتر که والاستریت ژورنال آنها را بررسی کرد، از آسیب دیدن بیش از ۲۰ سازه در این سه بخش پایگاه حکایت داشت.
بنابر این گزارش، آقای ترامپ به اعضای تیم خود گفته است که حفظ روابط خوب با چین و بهویژه آقای شی، یکی از اولویتهای اوست. مقامات ارشد آمریکایی نیز تلاش کردهاند از رویارویی علنی با پکن که ممکن است برنامه دیدار دو رهبر را تحتالشعاع قرار دهد، خودداری کنند.
یک مقام کاخ سفید، بدون اشاره به این یافته، گفت که هیچیک از کمکهایی که ایران از بازیگران خارجی دریافت کرده، توانایی این کشور برای حمله به آمریکا را افزایش نداده است.
مقامات ارشد دولت آقای ترامپ در اظهارات علنی خود، تاثیر هرگونه کمک چین به ایران را کماهمیت جلوه دادهاند.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، چند روز پس از حمله ۱۷ ژوئیه با وانگ یی، وزیر خارجه چین دیدار کرد. او در پاسخ به این پرسش که آیا چین اطلاعات لازم برای هدفگیری را در اختیار ایران قرار میدهد، ضمن خودداری از پاسخ مستقیم، گفت: «هیچیک از اقدامات چین به هیچ شکلی مسیر این درگیری را تغییر نداده است.»
حملات آمریکا به رادارها، ماهوارهها و دیگر تجهیزات ایران در مراحل ابتدایی جنگ، توانایی حکومت برای مشاهده میدان نبرد را تضعیف کرده بود. ایران در موارد متعددی نقاطی با اهمیت نظامی کمتر را هدف قرار میداد که هیچ هدف مهمی در آنها وجود نداشت. این نشان میداد ایران تصویر روشنی از پایگاههای آمریکا در اختیار ندارد.
با این حال، به گفته مقامات آمریکایی، دقت هدفگیری ایران در طول تابستان بهبود یافت.
به گفته جیم لمسون، تحلیلگر پیشین سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا «سیا»، تصاویر تازه و با وضوح بالای منابع چینی میتواند آخرین تغییرات پایگاهها را آشکار کند و به ایران کمک کند تا «در زمان مناسب، موثرترین اهداف را انتخاب کند.»
به گفته او، تصاویر تهیهشده پس از حمله نیز میتواند به ایران در ارزیابی میزان موفقیت حملات و تصمیمگیری درباره انجام حملهای دیگر و انتخاب محل آن کمک کند.
به گفته تحلیلگران و مقامات پیشین آمریکایی، این تصاویر احتمالا یکی از چندین منبع اطلاعاتی مورد استفاده ایران بودهاند. به گفته مقامات آمریکایی، ارتش ایران علاوه بر ماهوارهها و منابع انسانی خود، از اطلاعات و تصاویر روسیه نیز استفاده میکند.
به گفته آقای لمسون، این تصاویر بخشی از جریان گستردهتر فناوری و دادههای چینی مورد استفاده ایران، از جمله خدمات ناوبری و قطعات بهکاررفته در پهپادها و موشکهاست. مجموعه این کمکها در زمینه بهبود توانایی ایران برای انجام حملات دوربرد، «بسیار قابلتوجه به نظر میرسد.»
به گفته مقامات، برخلاف برخی دیگر از منابع اطلاعاتی در دسترس ایران، فناوری و تصاویر چینی از جمله حوزههایی است که واشنگتن میتواند از طریق تحریمها و اعمال فشار بر پکن برای مختل کردن آنها تلاش کند.
به گفته منابع آگاه، مقامات آمریکایی همچنین نگراناند که چین احتمالا به ایران برای تعقیب و رهگیری تجهیزات دریایی آمریکا کمک کند. ایران طی روزهای اخیر موشکهای بالستیک به سوی یک ناو هواپیمابر و دیگر کشتیهای جنگی آمریکا شلیک کرده است. هرچند فرماندهی مرکزی آمریکا «سنتکام» اعلام کرد تمام این حملات ناکام ماندهاند، مقامات برخی از آنها را «حملاتی که فاصله اندکی با اصابت داشتند» توصیف کردند و گفتند به نظر میرسد توانایی ایران برای هدف قرار دادن شناورهای در حال حرکت در حال بهبود است.
به گفته مقامات و تحلیلگران آمریکایی، در صنعت ماهوارهای چین، مرز میان شرکتهای تجاری و دولتی اغلب مبهم است، زیرا حتی شرکتهایی که ظاهرا خصوصی هستند، تحت نظارت گسترده دولت فعالیت میکنند و بسیاری از آنها با دولت یا حزب کمونیست چین ارتباط دارند.
دولت آقای ترامپ در ماه مه سه شرکت چینی «میزارویژن»، «ارث آی» و «چانگ گوانگ» را تحریم کرد. آمریکا اعلام کرد این شرکتها تصاویری را ارائه، گردآوری یا منتشر میکنند که ایران میتواند برای هدف قرار دادن نیروهای آمریکایی از آنها استفاده کند.
به گفته مقامات کنگره آمریکا، دولت آقای ترامپ طی هفتههای اخیر اعضای کمیتههای اطلاعاتی کنگره را در جریان اطلاعات مربوط به حمایتهای روسیه و چین از ایران قرار داده است.