سوفاز تنها بنیانگذار خارج از شرق و جنوب شرق آسیاست که جایگاه اذربایجان در کریدور تجاری بین آسیا و اروپا را نشان میدهد.
صندوق دولتی نفت جمهوری آذربایجان، سوفاز، با پنج سرمایهگذار حاکمیتی و بازنشستگی آسیایی همراه شده است تا در نمایشگاه بینالمللی سرمایهگذاری و تجارت چین در شیامن، «شورای مشترک سرمایهگذاری چین-آسهآن» را راهاندازی کند؛ اقدامی که برای این صندوق حوضه خزر، یک جایگاه بنیانگذار در بازاری با بیش از 2 میلیارد نفر به همراه میآورد.
آگهی
آگهی
دیگر اعضای این جمع از پکن تا جاکارتا را دربر میگیرند: شرکت سرمایهگذاری چین (CIC) بهعنوان صندوق ثروت حاکمیتی که این شورا را گرد هم آورده، صندوق بازنشستگی دولتی تایلند، شرکت خزانة ناسیونال برهاد و صندوق بازنشستگی KWAP از مالزی و نیز نهاد سرمایهگذاری اندونزی (INA). دبیرخانه شورا را شرکت «سیجیاس اینترنشنال سکیوریتیز» از سنگاپور اداره میکند.
در سالی رکوردشکن برای این منطقه، مبادلات تجاری چین و آسهآن در سال 2025 برای نخستین بار از 1 تریلیون دلار فراتر رفت و به 1.05 تریلیون دلار (904 میلیارد یورو) رسید که نسبت به سال قبل 7.4 درصد افزایش داشت، در حالی که آسیای جنوب شرقی رکورد 243.9 میلیارد دلار (210 میلیارد یورو) سرمایهگذاری مستقیم خارجی را به خود جذب کرد؛ رقمی که 9.7 درصد بیشتر و معادل 15 درصد کل جریانهای ورودی جهانی بود.
جایگاه آذربایجان در این جمع بازتاب موقعیت آن در نقشه جهانی است. این کشور روی «کریدور میانی» قرار دارد؛ مسیر ریلی و دریایی که از دریای خزر عبور میکند و بار را میان آسیا و اروپا جابهجا میکند و کمیسیون اروپا در چارچوب برنامه «دروازه جهانی» در سال 2024 تعهد کرد 10 میلیارد یورو برای آن اختصاص دهد.
سوفاز میگوید با تعمیق پیوندهای فیزیکی، نقش آذربایجان بهعنوان حلقه اتصال این دو منطقه هر روز مهمتر میشود.
استدلال این صندوق این است که سرمایه هم مانند کالا میتواند در همین مسیر جابهجا شود؛ به گفته آن، این موقعیت برای آذربایجان جایگاهی در کنار نهادهایی فراهم میکند که در انتهای آسیایی این مسیر سرمایهگذاری میکنند و در عین حال دامنه گستردهتری از شرکا را در اختیار یک سرمایهگذار بلندمدت میگذارد.
سوفاز در سال 2015 وارد بازار چین شد و در اول ژوئیه نخستین داراییهای مبتنی بر یوان را خرید. سپس در آوریل 2025 و همزمان با سفر دولتی الهام علیاف، رئیسجمهور آذربایجان، به چین، با CIC یک یادداشت تفاهم امضا کرد.
این یادداشت تفاهم در آوریل امسال به سرمایه واقعی تبدیل شد، زمانی که سوفاز همراه با CIC و INA برنامه سرمایهگذاری «گالاکسی اورینتیس چین-آسهآن» را ایجاد کرد.
این ابزار سرمایهگذاری خصوصی در نخستین مرحله جذب سرمایه حدود 520 میلیون دلار (448 میلیون یورو) در برابر هدف 1 میلیارد دلاری بست و در حوزههای صنعت، بهداشت، مصرفکننده، خدمات تجاری و فناوری سرمایهگذاری میکند. این برنامه بهصورت مستقل از شورا اداره میشود.
سوفاز که عواید نفت و گاز آذربایجان را مدیریت میکند، در پایان ژوئن 72.6 میلیارد دلار (62.5 میلیارد یورو) دارایی در اختیار داشت. این صندوق میگوید شورا دسترسی به نهادهای همرده، دانش بازارهای محلی و درک زودهنگام از روندهای سرمایهگذاری را برای آن به همراه میآورد.
شورا کار خود را بدون سرمایه آغاز میکند؛ این نهاد یک صندوق نیست و عضویت در آن هیچ تعهدی برای سرمایهگذاری ایجاد نمیکند و تصمیمها در اختیار هر موسسه باقی میماند. در گام نخست نشستها و پژوهشهای مشترک انجام میشود و در صورت همسویی منافع، سرمایه نیز به دنبال آن خواهد آمد.